Moodle: nola ebaluatu-kalifikatu digitalak ez diren jarduera edo zereginak.

 Ikasleek egiten dituzten hainbat zeregin edo jarduera ez dira digitalak baina, agian, irakasleak euren ebaluazio-kalifikazioa Moodlen bidez kudeatu nahi ditu;  zertarako?

• Ikastaroko sekuentziazioan jarduera guztiak -digitalak eta ez digitalak- ager daitezen. Hartara hobeto planifikatzeko, denboralizatzeko... aukera izango du.
  
• Moodleko ebaluazio tresnak erabili ahal izateko: feedback digitala, errubrikak...
• Moodleko kalifikazio liburuan txertatzeko.
• Moodleko konpetentzien ebaluazioa erabili ahal izateko.
• ...

 

Bi kudeaketa bereizten ditut:

a.- produktu analogikoak digitalizatzea: paperezko idazkiak, matematikako ariketak, marrazkiak, eskemak... eskaneatzea edo argazkia ateratzea; eskulanei argazkiak ateratzea, narrazioak grabatzea... Digitalizazio horri esker produktuaren kopia digital bat gorde dezake irakasleak. 

Bi aukera daude: 

• a1: ikasleak, ikastetxean edo etxean, digitalizatzea eta bidaltzea.
• a2: irakasleak digitalizatzea.
  

b.- produktu analogikoa ez digitalizatzea. Formatu digitalean behintzat ez gordetzea.

 
Nola prestatu zeregina Moodlen. 

 

 a.1: ikasleak digitalizatuko du produktua.

Kasu honetan ikasleak produktu analogikoa digitalizatuko du, argazkia ateraz, eskaneatzen, ahozkoa-musika grabatzen... eta fitxategia bidaliko du. Horretarako irakasleak jardueraren ezarpenetan konfiguratu behar du ikasleak fitxategi bat (argazkia, audioa...) bidali behar duela.

Ebaluatzeko momentuan, bidalitako fitxategia irudi bat bada komeni da PDF oharrak markatzea zeren eta horrela irudiaren gainean editatu ahal izango dugu. 

Hortaz gain, testu komentario orokorrak egin ahal izateko feedback-iruzkinak ere erabiliko ditugu.

a.2: irakasleak digitalizatuko du produktua.

 

Erabiliko dugu zeregina jarduera. Zeregina diseinatzean, ezarpenetan, zehaztuko dugu izena, definizioa, epeak... eta bidalketa motan dena hutsik utziko dugu, ikasleak ez baitu ezer bidaliko.

 

Eta Feedback motan markatuko dugu feedback-iruzkinak -irakasleak idazten duena ikasleari iritsiko zaio- eta feedback-fitxategia markatuko dugu digitalizazioa -argazkia, eskaner-irudia, grabazioa...- erantsi nahi badugu (lehen aipatutako a.- kasua).

Nola kalifikatu-ebaluatu. Kasu honetan kalifikazio zuzena jarri dut baina kalifikazio irizpideak edo errubrika erabili daiteke. Kasu honetan produktua marrazki baten argazkia da, eskaneatutako dokumentua edo audio-grabazio bat izan zitekeen.

b: produktua ez da gordeko, formatu digitalean behintzat.

Irakasleak ez badu interesik kopia digitala gordetzen, joka dezake aurreko kasuan bezala, alegia bidalketarik aktibatu gabe, eta iruzkinetan Feedback-iruzkina markatuko du baina ez Feedback-fitxategia, edo markatuta badago ere ez du erabiliko. Beraz a.2 edo b modalitateak berdin diseina daitezke.

Nola konfiguratu Xournal++ arbel edota monitor interaktiboan erabiltzeko.

 Honen aurretik beste bi mezu Xounal++ aplikazioaren gainean:

• Lehengoak aurkezpen orokorra, erabilpenak eta instalazioa
• Bigarrenak interfazea edo itxura

Hirugarren honetan arbel eta monitore interaktiboak erabiltzeko zein konfigurazio komeni den jartzea.

Menu nagusian  Edizioa > Hobespenak > Sarreraren sistema fitxan bilatuko dugu arbela edo monitorea eta ezkerreko menuan zehaztuko dugu Ukipen pantaila.

Hobespenak > Ukipen pantaila fitxan:

• Gailuan: ez dago gailurik dio, ez du ardura. Horren azpian zehazten ahal dugu zein tresnarekin hasi nahi dugun: arkatza zuzenean idazteko edo eskua irudia edo PDFa eskuz mugitzeko.
• Gailuan hatzak urrunduz pantaila handitzeko aukera dago. Zuk ikusi interesatzen zaizun. Edonola, aktibatzen baduzu zehaztu %50a gutxienez bestela ezingo duzu korritu bi hatzen bidez.
• Azkenik, baina inportanteena, aktibatu arbelean marraztu ahal izatea (Enable touch drawing).
  

Oharra:

• Konfigurazio hau erabiltzaile bakoitzak egin behar du.
  

Promethean arbelak Luberri 20.04, Ubuntu 20.04 eta antzekoetan

 Urte bete pasa da Ubuntu 20.04-k argia ikusi zuela eta Promethean arbel interaktiboak saltzen dituen enpresak oraindik ez du kontrolatzailerik plazaratu baina bere foroan Didier Severin izeneko erabiltzaile batek kontrolatzailea, arbela kalibratzeko tresna eta bertan idazteko Activinspire aplikazioak instalatzeko programa prestatu eta eskaini du.

Aplikazioen menua

Instalazio scripta probatu dut eta ongi dabil. Hona hemen bada Promethean arbelak Ubuntu 20.04n eta haren deribatuetan, tartean Luberri 20.04n, instalatzeko jarraibideak:

1. Didierren Drivetik fitxategiak deskargatu behar ditugu. Denak batera deskargatzeko hautatu guztiak Ctrl+A eginez eta haien gainean eskuin klik egin eta Deskargatu. Tarte baten ondoren Zip fitxategia prest dagoenean gorde ordenagailuan (edo USB batean hainbat ordenagailutan erabili behar baduzu).
   
2. Deskargatutako Drive-Download....zip fitxategia erauzi (deskonprimitu) propio sortutako karpeta batean.
   
3. Karpeta horretara joan eta installActivBoard.sh fitxategia exekutagarria bihurtuko dugu. Horretarako haren gainean eskuin klik egin eta Propietateak > Baimenak eta bertan Baimendu fitxategia programa bezala exekutatzea markatu.
4. Karpeta horretan bertan eskuin klik egin eta Ireki terminalean klikatu. Eta terminal horretan, administratzaile saioan gaudela, instalazio scripta exekutatuko dugu.

   sudo bash installActivBoard.sh

   
   
5. Instalazioa bukatzean ordenagailua berrabiarazi behar dugu.
6. Behin berrabiarazita arbela probatuko dugu kalibrazioa behar ote duen. Goiko paneleko sistemaren erretiluan ActiveBoard-en ikonoa dugu eta eskuin klik eginez kalibratu > 9 puntuko kalibrazioa erabili ahal izango dugu.

Geogebran arbelean marrazten

Oharrak:

• Komeni da arbela erabiltzen duen irakasle bakoitzak arbela ikusteko ezarpenak bere nahierara egokitzea Sistemaren ezarpenak > Pantailak. Aukera dago monitore eta arbela osagarri ibiltzea edo biak berdina erakustea (islatu pantailak). Kontuan izan arbelak 4:3 aspektu-erlazioa duela.
• Pantailan idazteko ActiveInspire aplikazioa erabiltzen ahal dugu edo Xournal++. Azken hau erabili ahal izateko idazteko modua konfiguratu behar da. Horretarako Xournall++en gaudela Editatu > Hobespenak > Ukipen Pantaila eta bertan Gailua hautatu eta aktibatu Enable touch drawing
• Promethean-en kontrolatzaileak eta aplikazioak ez daude Luberri barnean. Promethean arbela erabiltzen duten ordenagailuetan erabili behar da taktila izan dadin.

Luberri_20.04.3 prest dago

 Euskara eta hezkuntza bereziki zaintzen dituen Luberri erremasterizazioaren bertsio berri bat atera da labetik: luberri_20.04.3

Hona hemen bertsio honen berritasunik nabarmenenak:

• Aplikazio berriak
• Subtitle Editor azpitituluen editorea
  
• Avogadro molekulen ikustaile eta editorea
  
•  Euskara ikasi dituzten aplikazioak
  
• Minder buru mapen editorea.
  
• Celluloid erreproduzigailua.
  
• Kgeography-ren hizkuntza paketea eguneratuta.
• Tuxpaint pantaila osoan exekutatuko da.
• Eguneraketa bereziak: Libreoffice 7
• Eguneraketak: sistema eta aplikazioak 2021/5/21era eguneratu dira. 

 

Deskarga, instalazio jarraibideak eta abar blog honen eskuineko paneleko "Luberri instalazioa" atalean. 

Luberriren posta-zerrendan harpidetu eta Luberriren gaineko informazioa jasoko duzu eta zure ekarpenak eta zalantzak jasoko ditugu.

Nola konektatu ordenagailuaren DVI-D irteera eta VGA sarrera duen pantaila edo arbel bat

 Ikastetxeetan dauden monitore eta arbela gehienek bideo sarrera bakarra dute eta VGA tankerakoa da.

VGA emea konektorea (in Wikipedia)

 Dorre motako ikastetxeko hainbat ordenagailutan bi bideo irteera daude VGA eta DVI-D.

Zenbait ikastetxetan multiplexadore baten bidez bikoizten dute VGA konektoretik ateratzen den seinalea baina niri iruditzen zait egokiagoa dela aprobetxatzea bi irteerak. Horretarako DVI-D > VGA egokigailu edo adaptadore bat beharko dugu.

Puntu honetan bi gauza kontuan izan behar dugu:

• DVI oinarrizko bi konektore mota daude: 
• DVI-I: beheko irtengunearen inguruan lau pin dituena. Konexio mota honek seinale analogikoa eta digitala bidaltzen du. 
• DVI-D: ohikoa ikastetxeetan, irtengunea inguruan pin-ik ez duena. Konexio mota honek soilik seinale digitala bidaltzen du.

Goitik hasita laugarrena da ohiko DVI-D 

(in Wikipedia)

 

• DVI-D > VGA  bi konektore mota daude:

 

• 

  DVI-D > VGA egokigailu pasiboa
  

   Pasiboa. Ez du seinale digitala analogikoa bihurtzen. Mota hau oso merkea da baina ez digu balio. Ez du funtzionatzen.

 

• Aktiboa. Seinale digitala analogikoa bihurtzen du. Hori da VGA hargailuak hartzen duena. Pixka bat garestiagoak dira (9€ inguru) baina horiek dira funtzionatzen dutenak. 

 

Erreferentzia bat ematearren nik UGREEN markakoa probatu dut eta primeran funtzionatu du.

UGREEN markako DVI-D VGA egokigailu aktiboa

Egokigailuaren USB elikadura

Konektore bat proiektagailu batera badoa badirudi hobe dela DVI-D konexioa proiektagailuari ematea eta jatorrizko VGA uztea monitorerako. Ikastetxe bateko proba batean proiektagailua jatorrizko VGAra konektatuta 640x480 bereizmena baino handiagoa ezin izan zuen eman. DVI-Dra konektatuta proiektagailuaren Full HD erabili ahal izan da, eta pantailarena ere bai.

Egokigailuaren atzeko aldean mikro-USB hargailu bat du, izan ere, hainbat kasutan bihurketa egiteko energia gehigarria behar du. Kasu horietan USB ataka batean konektatu beharko genuke. Nik egin dudan proban ez da beharrezkoa izan.

 

Ordenagailuaren bi bideo-irteera erabilita bi pantailak detektatuko ditu eta modu ispilatua erabili ahal izango dugu edo bakoitza bere aldetik.

Nola gehitu Google bilatzailea Linux Mint-eko Firefoxen

Linux Mint-en nabigatzaile lehenetsia Firefox da, eta haren bilatzaile lehenetsia Yahoo. Yahook, nire ustez, ez ditu bilaketa onak egiten. Aukera dago beste bilatzailea bat aukeratzeko baina parrilan ez dago Google. Luberri20.04.0 eta 20.04.1 bertsioek arazo hau ere badute.

 

Hurrengo lerrotan azalduko dut nola ezarri Google Linux Minteko Firefox-eko bilatzaile lehenetsi gisa. Kontuan izan hobespenetako aldaketa hau, nahi izanez gero, erabiltzaile bakoitzak egin behar duela:

Firefox-eko menuan Hobespenak ireki.

Bertan Bilaketa atalera jo. Yahoo agertzen da bilaketa-motor lehenetsi gisa eta Google ez dago aukeretan. 

 

Google ager dadin honako hau egingo dugu. Orri horretan bertan Bilaketa-lasterbideak agertzen dira eta haren azpian Bilatu bilaketa-motor gehiago.

Irekiko den web orrian irudiak markatzen duen Google ikonoan klikatuko dugu.

Ondoren Firefoxeko bilaketa leihatilan klikatu eta Gehitu Google

edo, bilaketa leihatilarik ez baduzu, klikatu hiru puntutxotan eta Gehitu

Bilaketa hobespenetara bueltatu eta orain Google aukeratu ahal izango duzu.

Node.js Praktika onak

Ane eta Joxefe Diaz de Tuestak Node.js webgintzarako programazio ingurunearen Praktika Onak gida euskaratu dute.

 

Hona lokalizazioaren berri eta Praktika Onak gida.

Eskerrik asko.

Nola instalatu Promethean arbelen softwarea Luberri 20.04n

 Luberri 20.04 (zein Ubuntu 20.04 edo deribatua) duen ordenagailua

Promethean arbel interaktibo bati konektatuta baldin baduzu hauek dira eman behar diren pausuak arbelaren kontrolatzaileak, tresnak eta ActiveInspire aplikazioa instalatzeko:

1- Joan google drive honetara: https://drive.google.com/drive/folders/1rImDYEevRXhjVXD9ORMN67u32OVXmG_q?usp=sharing

eta deskargatu bertako fitxategiak ordenagailuko karpeta batera (hainbat ordenagailutan egin behar baduzu agian komeni zaizu USB batera deskargatzea eta hortik pasatzea ordenagailuetara).

2- Deskarga egin duzun karpetan terminala ireki,(eskuin klik eta Ireki terminalean) eta installActivBoard.sh fitxategiari exekutatzeko baimena emango diogu: 

chmod +x installActivBoard.sh

eta, ondoren, scripta exekutatuko dugu:

sudo ./installActivBoard.sh

3- Behin instalazioa bukatzen duenean berrabiarazi ordenagailua. Arbelaren interaktibitatea funtzionatuko du. Ondo kalibratuta ez badago panelean agertzen zaizun Promethean ikonoan klikatu eta kalibratu.

4- Arbelean idazteko eta PDF editatzeko Xournal++ erabili dezakezu. Horren ordez Promethean-en  ActivInspire erabili ahal izateko, lehenengo aldia administratzaile gisa zaudela terminal batean exekutatu:

sudo activinspire

Lehengo abiatze honetan arbelaren serie zenbakia erregistratuko du. Hortik aurrera edozein erabiltzailek erabili ahal izango du menutik abiatuta.

Oharrak:

• Instalazio hau ez da ofiziala, Didier Severin izeneko erabiltzaileak prestatu du.
• Egin dudan proban dena joan da ongi salbuespen pare batekin: batetik zerbait hautatu ondoren laster-menua agertzeko (eskuin-klikaren parekoa) sakatuta mantendu behar omen da baina niri ez dit funtzionatu. LibreOfficeko menuak bai baina azpimenuek ez dute arbelarekin funtzionatzen (uste dut aurreko bertsioekin ere gertatzen zela).
• Erabiltzaileentzat interesgarria izan daiteke Xounal++ eta Onboard teklatu birtuala aplikazioak panelera gehitzea azkarrago abiatzeko.
  
• Probatu ondoren zerbait komentatu nahi baduzu idatzi bertan iruzkin bat edo mezu bat bidali luberri abildua framalistes.org helbidera.
  

Subtitle Editor euskaraz

 Probatu dut Subtitle Editor azpitituluen editorea eta oso interesgarria iruditu zait.

 Ezaugarriak

•  GTK+3n egina GNU/Linuxen funtzionatzen du.
  
• Bereziki diseinatuta azpitituluak ondo sinkronizatzeko. Integratzen dut bideo-erreproduzigailua eta soinu-uhinak erakusten ditu.
• Soinu erreproduzigailuan azpitituluak ikusten dira. 
• Erroreak atzematen ditu.
• Sinkronizazio tresnak ditu. Azpitituluak zatitu eta batu ditzake.
• Azpitituluak itzultzeko erabili daiteke.
• Azpititulu formatu askotara esportatu daiteke.

 

Pantaila-argazkia 

Instalazioa

Debian, Ubuntu eta deribatuetan terminala ireki (Ctrl+Alt+t) eta agindu hau itsatsi:

sudo apt install subtitleeditor

Euskaraz jartzea

Lokalizazioa egina dago eta hurrengo eguneraketa, seguru aski, euskaraz egongo da baina orain dagoen bertsioa 0.54.0 euskaraz erabili nahi baduzu deskargatu dezakezu subtitleeditor.mo fitxategia, ireki terminala fitxategia duzun karpetan eta agindu hau itsatsi:

sudo cp subtitleeditor.mo /usr/share/locale/eu/LC_MESSAGES/

Erabilera

Ikastetxeei erreparatuta, bi erabilera nagusi bururatzen zaizkit:

• Filma, dokumental edo bestelako bideoren azpitituluak eskuratu -hainbat bilduma daude- zatitu, banatu, euskaratu, batu, zuzendu eta azpitituluak.eus webgunera kargatu. Praktika honekin itzulpena lantzen da.
• Filma, dokumental edo bideoa baten fitxategia eskuratu eta haren azpitituluak sortu. Praktika honekin lantzen da gehien bat transkripzioa, alegia hizketatik testura pasatzea (irakurketaren alderantzizko prozedura). Euskarazko bideo fitxategiak lortzeko hainbat bide daude, besteak beste: 
• ETB Zinema-euskaraz
• ETB Nahieran. Bi kasu hauetan URL kopiatu eta Descargarvideos.tv webgunean itsatsita deskargatu daitezke fitxategiak. 
• Euskal Encoding
• Ahotsak.eus
• Argia multimedia 

Landu daitezke euskalkiak, kale-hizkuntza edo erregistro informalak...  

Bideo tutorial honetan ikusi daiteke aplikazioaren oinarrizko erabilera:

Nola diseinatzen ahal dituzte ikasleek H5P jarduera interaktiboak

 H5P htlm5 formatuko jarduera interaktiboak diseinatzeko software irekia da. Aplikazio hauek plugin bidez instalatzen ahal dira, besteak beste Wordpress, Drupal eta Moodle-en.

Irakasleen ikuspuntutik Moodleekiko integrazioa da bereziki interesgarria. Moodlen aukeran dauden 50tik gorako jarduerak prestatu eta ikasleek bertan aritzen ahal dira edo esportatzen ahal dugu kapsula (embed) bidez edozein web orrira.

Era berean, jarduera horietako batzuk ikasleek eurek sortzeko oso interesgarriak dira, besteak beste:

• denbora lerroak
• irudi interaktiboak edo image-hotspots 

Eta hor dago koska. Egun, badirudi hiru bide daudela ikasleek jarduerak sortzeko: 

A- h5p.org web orria. Duela gutxi arte bertan saioa hasita edozein jarduera sor zitekeen, baina egun, h5p.com sortu zutenetik egin daitezkeen jarduerak hauetara murriztu dituzte:  Course Presentation, Multiple Choice, Fill in the blanks, Column, Image Hotspots, Acordion, Flashcards, True/False Question, Sumari, Interactive Book, KewAr Code eta  Advent Calendar. Hauetako edozein egiteko ikasleak erregistratu (ez komenigarri 14 urte baino gazteentzat) eta saioa hasi behar du. Hautaketan Image Hotspots dago, gune beroak dituzten irudi interaktiboak, beraz hau izan daiteke modurik errazena. Behin ikasleak irudi interaktiboa egina irakasleari bidaltzen ahal dio, Berrerabili botoiaren bidez, h5p formatuko fitxategia eta honek Moodleen integratu (editatzeko aukerarekin) edo Enbotatu botoia klikatu eta kapsula bidali Moodleen integratzeko (editatzeko aukerarik gabe).

B- h5p.com h5p softwarearen sortzailea den Joubel enpresak web orri honetan hosting zerbitzua ematen du eta 30 eguneko doako proba denbora ematen du. Horrek batetik erregistroa eta bestetik denbora muga du kontra eta alde edozein jarduera egin daitekeela. Hau izan daiteke Time-line edo denbora lerroak egiteko modua.

C- Moodlen bi aukera ikusten ditut:

 C.1 Irakasleak jarduera sortzea eta ikasle bati edo taldetxo bati garapenaren ardura ematea. Horretarako irakasleak sortu behar du H5P jarduera (izena jarri eta mota aukeratu) eta gorde, ondoren, jardueraren menuan aipatu ikasleei irakasle rola emango die.

Irudi honetan ikusten da nola alegiazko bi ikasleri irakasle rola eman diedan.

 Horrela ikasle horiei, eta soilik horiei, jarduera hori editatzeko aukera agertuko zaie engranaje moduan.

Komeni da errekurtso hau ez erabiltzea kalifikazioa sortzen duten jardueretan kalifikazioak ez sortzeko.

C.2 Administratzaileak H5P ariketak egitea helburu duen ikastaro bat sortzea eta bertan ikasleak matrikulatzea. Ikasleak, irakasle rolean, H5P jarduera sortuko du, deskargatu eta ohiko ikastaroan irakasleari bidaliko dio. Irakasleak, ohiko ikastaroan, partekatzen ahal ditu ikasleek bidaliko produktuak.

Ikastaro hori erabili daiteke behar den guztietan.

 

Luberri 20.04: nola berrezarri erabiltzaile baten Cinnamon mahaiganaren ezarpenak lehenetsietara

Mezu hau ikastetxeen administratzaileentzat da.

Batzuetan ikasleren bat bere mahaigainaren (Cinnamon) ezarpenak probatzen mahaigaina bera desitxuratzen du eta ez daki nola lehengoratu. Arazoa larriagoa da erabiltzaile generikoa erabiltzen den ikastetxeetan zeren eta kasu horretan gainerako ikasleei eragiten die. 

Konponbidea: 

• Luberriren kasuan administratzaile gisa erabiltzailearen mahaigaina konpondu edo lehenerazteko hau da terminalean itsatsi beharreko agindua, non H000000-ren ordez zure ikastetxeko domeinua jarri eta erabiltzaile-izenaren ordez inplikatutako erabiltzailearen izena, adibidez ik000000aa :

sudo cp -r /etc/skel/. /home/local/H000000/erabiltzale-izena/

•  Luberri ez den Linux Mint Cinnamon arruntean, arazoa izan duen erabiltzailearen saioan -ez da behar administratzailea izatea- terminala ireki (Ctrl+Alt+t) eta ondoko agindua itsatsi.
  

/usr/share/cinnamon/cinnamon-settings/cinnamon-settings.py panel

Nola instalatu Luberri Onlife ordenagailu batean

 EAEko ikastetxe publikoen Onlife ordenagailuetan Luberri instalatzeko urratsak:

1- Instalazio USBa sartu (USBa EFI izan behar du, sblive+Systemback edo iso+Rufus).

2- BIOSa irekitzeko piztu eta segituan Fn+F2 sakatuko dugu.

3- Boot fitxan Fixed Boot Order aldatuko dugu. 1.go postua hautatu eta sakatu Sartu. Irekitzen den leihatila urdinean USBa hautatu (USBaren marka agertuko da eta UEFI ezaugarria). USBa agertuko ez balitz itzali eta USBa beste atakan sartu eta hasi berriro.

4- Save&Exit fitxan gorde eta irten (Save and Exit). Luberri instalatuko dugu. Mezu honetan bakarrik aipatuko ditut berezitasunak, Luberriren instalazioa zehaztasunekin hemen kontsultatu dezakezu.

5- Systemback-en menuan lehenengo aukera hautatu, Boot live system. Erabiltzailea adminpremialocal, pasahitza luberri.

6- Gparted irekiko dugu partizioak egiteko. Hau da ekipoak dituen partizioak: ikus daiteke C handi bat duela eta D txiki bat. Desproportzio hori ikusita nire gomendioa da C txikitzea.

Txikituko dugu 125GB inguru liberatzeko eta bertan sortuko dugu:

• 100MBeko fat32 partizio bat.
• 25000MBeko ext4 partizio bat
• 100000MBeko ext4 partizio bat
  

7- Aplikazioak > Sistemaren konfigurazioa > Systemback > System install

eta bertan administratzailearen izena eta pasahitza sartu eta partizioen esleipenetan:

8- Instalazioa bukatzean, berrabiaraziko dugu eta berriro Fn+F2 BIOSean sartzeko.

Boot fitxara joan eta UEFI Hard Disk Drive BBS Priorities sakatuko dugu zehazteko Linux-eko boot-efi erabiltzeko eta ez Windows-en boot-efi.

Sartzen garenean lehenetsita dago Windowsena. 

 

Lehenengo postuan klikatu eta hautatu Ubuntu.

 9- Save&Exit fitxan gorde eta irten (Save and Exit) klikatu eta Grub agertuko zaigu sartzeko Luberrirekin edo Windows-ekin.

Berrabiarazi ondoren komeni da agindu batzuk exekutatzea entzungailuak erabili ahal izateko. Terminalean, hurrenez hurren, agindu hauek exekutatu:

sudo xed /etc/modprobe.d/alsa-base.conf

eta dokumentuaren bukaeran itsatsi lerro hau: 

options snd-hda-intel model=alc288-dell1

ondoren gorde eta exekutatu hau:

sudo /sbin/alsa reload

eta soinu jack bidezko gailuek funtzionatuko dute.

Chromebooka? Hobeto ordenagailua, hoberena Luberri.

 EAEko Hezkuntza Sailak ikastetxe publikoak hornitzean aukera ematen die chromebooka edo ordenagailua hautatzeko. Hainbat ikastetxek Windowsen funtzionamendu kaskarragatik, errazkeriagatik, hornitzaileen publizitateagatik Googleren gailua hautatu dute. 

Arrisku horren aurrean Hezkuntzan Librezalek, Iñigo Gebararen eskutik, infografia bat prestatu du laburbiltzeko ordenagailuen abantailak, batez ere, ordenagailu horietan Luberri/Linux instalatuta (Luberri edozein ordenagailutan instala daiteke, ez ordea tableta eta chromebooketan).

 

 

Informazio osagarria Hezkuntza Librezaleko webgunean.

Luberri 20.04.2 nola jarri zerbitzarian partekatutako karpetak paneleko Lekuetan.

 Luberriren azken bertsioan (20.04.2) goiko panelean berriro jarri diot Aplikazioak botoiaren ondoan Lekuak botoia karpetetan zuzenean sartu ahal izateko. Dena den gabezi bat du: ez ditu zerbitzarian partekatutako karpetak automatikoki jartzen (Luberri zaharrek egiten zuten moduan).

Hori erraz konpon daiteke:

1- Irekin karpeta nagusia eta sakatu Ctrl+H ezkutuko fitxategiak eta karpetak ez ikusteko.

2- Aldatu Nemoren arakatzailearen ikuspegia, ezkerreko beheko izkinan, 'zuhaitz' ikuspegitik 'lekuak' ikuspegira.

3-Arrastatu Lekuak sakatzean ikusi nahi dituzun karpetak Laster-marketara (zakarrontziaren azpian). Kito.

Animazio honetan ikus daiteke prozesua: 

Animazioa Peek bidez egina

Nola instalatu Luberri Insys batean

 Duela hiruzpalau urte hornitutako ekipo da Insys eta bi gauza kontuan izan behar dira bertan Luberri edo bestelako GNU/Linux instalatzeko:

1- Ordenagailu honek duen sare konexioa GNU/Linuxen ez du funtzionatzen momentuz. Arazo horrek beste konponbiderik izango du baina nik egiten dudana da sare-txartel arrunt bat erosi (11€ inguru), PCI erretiluan jarri eta bertara konektatu ethernet konektorea, edo RJ45-USB3.0 konektore bat (15€ inguru) eta bertara konektatu ethernet(1).

2- Abio diskoa bakarrik funtzionatzen du ordenagailuaren aurreko aldeko bi USB 2.0etan. USBa hor dagoela F8-F12 arteko teklak sakatu Boot order edo abioaren ordena aldatzeko USBa hautatuta. Bestela Esc edo F2 BIOSetik ordena aldatu.

(1): Soluzio hau probatzen baduzu kontuan izan Ethernet-USB moldagailua ez duela edozein USB atakan funtzionatzen. Probatu beharko duzu.

Luberri_20.04.2 bertsio berria prest dago

Luberrik bertsio berria du gaurtik, luberri_20.04.2 hain zuzen.

Hona hemen bere berritasunak:

• Instalazio berriak: Scratch (aplikazioa instalatu dut, lehen online lotura zegoen), GoldenDict hiztegia euskara, ingelesa eta frantsesa (Wictionary eta Wikipedian oinarritua).
• Euskaratzeak: Bertsio honetan Sweet Home 3D eta Draw.io(1) euskaraz daude.
• Aldaketak mahaigainean: panela orain gardena da aplikazio guztiak itxita daudenean, paneletik software eguneratzailea kendu dut, Lekuak jarri dut, Mapak eta Foliate aplikazioak Hezkuntza atalera bidali ditut, beheko izkina beroa kendu dut.
• Eguneraketak: sistema eta aplikazioak 2021/2/16

Instalatu nahi baduzu blogaren eskuineko panelean egin klik Luberri instalazioa botoian, deskargatu eta jarraibideak bete. USB live prestatu eta probatzen ahal duzu inolako arriskurik gabe.

Zehaztapenak:

Orain arte Luberrik onlineko Scratch-ekin egiten zuen lotura eta bertsio berriak offline bertsioa darabil, pixka bat zaharragoa baina hobeto eta arinago dabilena.

GoldenDict hiztegiak kudeatzeko aplikazio bat da eta Luberrin konfiguratuta dago euskarazko Wikipedia eta Wikiztegia kontsultatzeko, ingelesekoak ere bai eta frantseseko Wiktionary. Kontsultatu nahi duzun hizkuntza horietako terminoa idatzi eta berak bost toki horietan kontsultatzen du.

Draw.io-ren azken bertsioak (14.1.8) euskaraz dago. Kontuan izan behar da abiatzen den lehenengo aldian irekitzen den leihotxo urdin batean agertzen dela hizkuntza aldatzeko aukera: Language. Hor klikatu eta Euskara hautatu. Aplikazioa berrabiarazi eta euskaraz funtzionatuko du.

Sweet Home 3D etxeak diseinatzeko aplikazioa euskaraz funtzionatzen du Luberri honetan. Beste bertsio batean edo beste Linux batean instalatuta baduzu eta euskaraz jarri nahi baduzu mezu honetan azaltzen da nola egin.

Sweet Home 3D euskaraz

Sweet Home 3D etxeak eta bestelako lokalak diseinatzeko aplikazio libre, plataforma anitza, sinple eta atsegina da.

Erabiltzeko modua oso erraza da. Gela edo etxea 2D plano batean diseinatzen da eta aplikazioak automatikoki 3D itxura erakusten du beheko leiho batean.

Ordena logikoa izaten da zorua marraztea, kontuan izanik saretaren karratu handiek metro bat dutela, ondoren hormak, gero ateak eta leihoak, eta bukatzeko berogailuak, altzariak, objektuak, argiak, landareak eta etxetik kanpokoak katalogotik hartu eta 2D planora arrastatuko ditugu.

Elementuak mugitu eta biratu daitezke, eta klik bikoitza eginda agertzen den koadroan bere neurriak, testurak, distirak eta abar zehaztu daitezke.

Etxeak solairu bat baino gehiago badu behar dituenak joango gara gehitzen eta osatzen.

Internetetik kargatu daitezke etxe modeloak eta altzari eta osagarrien bildumak.

Behin etxea prest dagoenean nahi dugun ikuspuntutik argazkiak ateratzen ahal ditugu edota bideoa grabatu markatu dezakegun ibilbide baten zehar.

Bideo honetan aplikazioaren hornitzaileak laburbiltzen du etxea osatzeko prozesua.

Aplikazioa Linux, Windows eta Mac-en erabili daitezke. Hemen dago deskargatzeko web orria: https://www.sweethome3d.com/download.jsp

Debian, Ubuntu eta deribatuetan instalatu daiteke terminalean agindu hau itsatsita:

sudo apt install sweethome3d

Instalatzean aplikazioa erdaraz agertuko da -ingelesez sistema euskaraz baduzu-. Euskaraz jartzeko urrats hauek eman behar dituzu:

S

1. Joan aplikazioaren Itzulpenen orrira eta deskargatu "Other translation supported" atalean dagoen Euskara fitxategia (bertako estekan klik egiten baduzu deskargatuko da ere).
   
   
   
   
2. Sistemak proposatuko dizu deskargatu berri duzun basque-6.4.sh3l fitxategia SweetHome3D aplikazioaren bidez irekitzea.

    Ados klikatu onartzeko eta aplikazioa hemendik aurrera euskaraz azalduko da.
 

 

Erabilera ikastetxeetan.

Aplikazioa hau oso interesgarria da lehen hezkuntzatik hasita, institutu eta unibertsitateraino. 

Hain da erraza ez dela ezagutza teknikorik behar. Gazte gaztetatik erabili daiteke. Esate baterako, ikasleei eskatzen ahal zaie bere logelako planoa paper koadrikulatuan marraztea -neurriak hartuta bada hainbat hobe- eta gero, irakaslearen laguntzaz, ordenagailuan diseinatu. Tresna ederra neurriak, eskalak eta matematika orokorrean lantzeko, baita kolorea, diseinua, testurak, argiak eta abar. 

Bereziki interesgarria da, behin oinarrizko erabilera kontrolatzen dutenean, haiek sortzea gogoko logelak, etxeak, lokalak, ikasgelak eta abar.

 

Sweet Home 3D Luberri sisteman integratuta dago eta haren hurrengo bertsioan, noski, euskaraz mintzatuko da. Baina zuk aplikazioa instalatuta baduzu ez duzu itxaron behar, hizkuntza-paketea deskargatu eta inplementatu.

Linuxeko beste aplikazioak kontsultatu ditzakezu.

Linux, inprimatzeko baimenak

 Luberri sistema eta GNU/Linux gehienetan inprimaketak kudeatzen dituen zerbitzua CUPS aplikazioak ematen du. Aplikazio honek eta Linuxen kernelak azken urteetan asko aurreratu dute eta orain ordenagailuak detektatzen dituzte automatikoki lokalki lokalki lotuta dituzten inprimagailuak eta sareko asko. Zoragarria da sareko administratzaileentzat baina batzuetan arazoren bat sortzen du, esate baterako ikasleei inprimagailuak ere agertzen zaizkie, eta askotan ez da komeni.

Nola galarazi ikasleei instalatuta dagoen inprimagailu bat erabiltzea?

Administratzaile gisa ireki Sistemaren ezarpenak > Hardware > Inprimagailuak eta ikasleei galarazi nahi duzun inprimagailu(et)an eskuin klik egin > Propietateak > Erabilera kontrola.

Hor bi aukera dugu: baimentzea batzuei edo galaraztea guztiei bat edo batzuk salbuetsita. Oro har, gehienetan interesgarriena izango da debekatzea guztiei irakasleei izan ezik. 

Dena den sistema horrekin beste hainbat aukera ere badira.

Luberri_20.04.1 bertsio berria prest dago

Esaten da edozein 0 bertsioak limatu gabeko izkinak dituela eta hori gertatzen zitzaion Luberri_20.04.00 bertsioari, bazituen limatu beharreko izkin batzuk. 

 

Batetik Linux Mint-ek hartutako erabaki bat zela medio bere Firefox aplikazioan Google bilatzailea erabiltzeko buelta pare bat eman behar dira, eta eskoletan, tamalez, haren dependentzia handia dago eta bueltak emateko tenore gutxi. 'Arazo' hori Ubunturen Firefox instalatuta konpondu dut. 

Bestetik, segurtasun arrazoiak direla medio, bai Ubuntuk bai Mintek gonbidatua saioa baztertu dute. Zenbait ikastetxe, liburutegi, elkartetan, ordea oso erabilgarria da eta Lezoko Xabier Morazaren laguntzari esker bertsio berriak gonbidatu saioa du.

Aplikazio berriak etorri dira Luberri taldera:

• Chromium nabigatzailea bueltatu da. Linux Mint errepositorio bat berarentzat muntatu du eta horrek bidea erraztu du.
• Draw.io diagramak egiteko Googlen mahaigaineko aplikazioak online aplikazioa baino arinago funtzionatzen du eta diagrama ez hierarkikoak eta infografiak egiteko tresna baliotsua da.
• Sound Converter audio formatuen bihurtzailea Handbrake bideo bihurtzailearekin batera bertan behera geratu den Curlew bihurtzailearen tokia oso ondo betetzen dute.
• Distira kontrolatzeko Brightness and gamma apletta eramangarrien distira paneletik kontrolatzeko aukera ematen du. Hainbat ekipok ez dute teklatu bidez kontrolatzeko aukerarik ematen behar hori aplett berriak betetzen du.

Horretaz gain sistema eta aplikazioak 2021/1/19an eguneratuta daude. 

Luberri_20.04.1 deskargatzeko eskuineko panelean Luberri instalazioa klikatu eta bertsioaren iso irudia deskargatu ahal izango duzu. Iso fitxategi horrekin liveUSB bat sortzen ahal duzu eta haren bidez Luberri sistema live moduan probatu, deus aldatu gabe, eta gustatuz gero instalatzen ahal duzu. LiveUSB edo abio USBa nola sortu, probatu eta instalazioa nola egin instalazio jarraibideetan deskribatzen da.