HERE WeGo smartphonarekin euskaraz nabigatzeko

Google Maps eta Osmand probatu ondoren HERE WeGo probatu dut Androiden eta esperientzia ona izan da, batez ere,

• Euskaraz eta oso natural hitz egiten du. Interfazea, ordea, ez dago euskaraz, ingelesez agertuko zaizu gailua euskaraz baduzu baina oso intuitiboa da.
• Konexiorik gabe nabigatzeko mapak deskargatu daitezke doan.
• Aplikazioa doakoa da (ez libre).
• Ez du iragarkirik.
• Beharrezkoak baino baimen gehiagorik ez du eskatzen.
• Helmugak gordetzen ditu.
• Helmugak erraz bilatzen ditu.
• Oinez, kotxez, bizikletaz edo garraio publikoz aukeratzeko ematen du.
• Legezko abiadura gainditzean abisua ematen du (konfigura daiteke). Abiadura gainditzeak detektatzen dute kamerak agertzen dira.
• Mapa eta nabigazio ikuspegiak aukeran.
• Trafikoaren informazioa (konexioarekin).
• Gutxi okupatzen du (190MB) -maparik gabe-.

Nokiak garatu zuen eta orain Audik, BMWek eta Daimlier-ek kudeatzen dute. Android eta IOS bertsioak ditu.
Google Maps-ek eta Osmand-ek baino aukera edo informazio gutxiago eskaintzen ditu baina nabigatzeko oso erraz eta arin jartzen da martxan.
Desgooglezatzeko bidean oso erreminta interesgarria.

Hemen hainbat pantaila argazki:

Mapa eta ortofoto ikuspegiak ditu:

Menua, ezarpenak (hemen ikusten da Download maps mapak deskargatzeko botoia), ezarpen orokorrak eta ahots ezarpenak. Azken hau erabiliko dugu zehazteko ahotsa euskaraz nahi dugula (irudian euskara instalatuta dago, instalatzeko choice voices -aukeratu ahotsak- klikatu behar da).

Dena prest dagoela zehaztuko diogu nora joan nahi dugun tokia idatziz, aukeratuko dugu bidaiatzeko modua: oinez, bizikletaz, garraio publikoz edo ibilgailu pribatuaz. Biderik azkarrena eta alternatibak eskainiko dizkigu eta hautatu ondoren START -abiatu- sakatuko dugu eta nabigazioa hasiko da.

Autoz nabigatzean abiadura, gehienezko abiadura, iristeko ordu estimatua eta -online nabigatzen badugu- trafikoaren egoera ikusiko dugu. Eskuineko irudietan aukerako busak eta bus geltokiko bidea.

Androiden instalazioa PlayStoretik egin dezakegu edo apk fitxategia deskargatuta.

Behin proba eginda momentuz geratzen naiz Here WeGo-rekin nabigatzeko eta OSMANDekin tokiko informazioa eta interesguneak ikusteko.

Animator Maker animazio errazak egiteko tresna

Animator Maker animazioak egiteko Linuxerako aplikazio berria da. Bere ezaugarririk nabarmenena da erraztasuna. Izan ere, ez da iristen Synfig Studio-ren mailara irudi bektorialak onartzen baditu ere irudi horiek osorik mugitzen direlako eta ez haien nodoak, eta ez du atzeko plano gardena onartzen. Bi muga horiek ditu baina lan sinpleak egiteko oso erraza eta intuitiboa da.

Funtzionamendua:

1- Agertokia edo eszena definitzea: forma, tamaina, atzeko planoaren kolorea eta segundoko fotogramak. Ez du atzeko plano gardenik onartzen.

2- Elementuak sartu eszenan. Elementuak izan daitezke:

• testua
  
• laukizuzena
• elipsea
• irudia (jpg, png...)
• irudi bektoriala (svg) 

3- Animazioa
   a- Hautatu animatu behar duzun elementua.
   b- Hautatu animazioaren hasiera unea.
   c- Hautatu animatu behar dituzun elementuaren parametroak parametroaren erronboa klikatuta.

• kokalekua
• tamaina
• eskala
• zizailamendua
• biraketa
• kolorea
• opakutasuna

   d- Aktibatu gako-fotograma eta animazio automatikoa.

   e- Elementu horren animazioaren bukaera unea zehaztu denbora lerroan klik eginez.
   f-  Bukaera uneko parametro berriak eman zenbakiak aldatuz edo, kokapena eta tamainaren kasuan, elementua desplazatuz.

4- Animazioaren mugimendua. Behin animazioa diseinatuta mantendu daiteke mugimendu lineala edo aldatu hainbat funtzioen arabera:

   

5- Animazioa gorde eta esportatu. Esportatu daiteke bideo moduan (mpg, mp4, avi)  edo gif animatua. Gif animatua arinago egin daiteke Peek erabilita.

Instalazioa:

Deskargatu instalazio fitxategia: AnimationMaker-Linux-1.8.4.1.Setup
Dagoen karpetan exekutatu. Terminalean ./AnimationMaker-Linux-1.8.4.1.Setup
Instalazio programak eskatuko dizu instalatzeko karpeta.
Abiatzeko karpeta horretan sartu eta terminalean exekutatu ./AppRun



Proiektuaren web-orria: https://artanidos.github.io/AnimationMaker/

Luberri 18.04.7_64bit prest deskargatzeko

Luberri sistemaren bertsio berria dugu 18.04.7. Deskargatzeko eskuin paneleko Luberri instalatu estekan klikatu. Irekiko den orrian deskargaz gain bertsio berriaren nobedadeak eta instalazioa nola egiten den ere kontsulta dezakezu.

GCompris 0.97 bertsioa kaleratu du

GCompris software libreko hezkuntzarako jolas multzoak 0.97 bertsioa kaleratu du eta berritasun interesgarriak ditu:

• Garrantzitsuena orain jarduera guztiak euskaraz daudela, batez ere nabarmentzeko hizkuntza alorreko "Zure hiztegia aberastu" jolasa.

• Jarduera berriak, tartean "Programatzeko labirintoa"
• Abiadura ezarpen berria hainbat jardueratan
• Irudi berriak Koloreak, Kolore aurreratuak eta Punteria jokoetan.
• Jarduerak antolatzeko azpi-kategoriak.

Ubuntu 18.04 bertsioan instalatzeko jarraibideak mezu honetan.

Androiderako 0.97 jolas guztiak dituen apk fitxategia bertsioa F-droid-en orritik deskargatu eta instalatu dezakezu. Bertsio honek Android 5.1 eskatzen du gutxienez. EAEko eskoletako Multiclass monitoreek, tamalez, Android zaharragoa dute 5.0.1 hain zuzen ere, eta 0.97 ezin da instalatu. 0.96 da monitore hauetan funtzionatzen duen azken bertsioa. Bertsio hau ere deskargatu daiteke F-droid-etik.

Windows bertsioa eros daiteke bere dendan.

Oharra:
Gcomprisen euskaratzean akats batzuk daude baina kontrolatuta daude eta desagertzeko bidean.

Durangoko azokan Burutek eta Hezkuntzan Ere Librezale

Bihar, igandea, Durangoko Azokako Kabi@ aretoan 11:00etatik aurrera burujabetza teknologikoaz zer ikasi eta eztabaidatu egongo da.

 Girotzeko Hezkuntzan Ere Librezalek prestatutako bideoa.

Moodle: urratsak errubrika bat ezartzeko jarduera batean

Errubrikak Moodleek kalifikatzeko duen metodo aurreratu bat da. Errubrika jarduera baten kalifikazio-irizpideak jasotzen dituen taula bat da. Irizpide bakoitzerako hainbat maila deskriptibo eskaintzen ditu. Irizpide eta maila bakoitzari zenbakizko kalifikazio bat esleitzen zaio. Irakasleak kalifikatzen duenean hautatzen du bidalitako lana zein mailan kokatu. Errubrikak berak kalkulatzen du azken kalifikazioa gelaxka bakoitzari emandako ponderazioaren  arabera.

Urratsak:

1- Zeregina definitzean, kalifikazioaren atalean, kalifikazio-metodoan errubrika aukeratuko dugu.

Momentuz ez dugu gehiago zehaztuko baina zeregina definitzen bukatzean egingo dugu "Gorde eta erakutsi".

2- Zereginaren barruan gaudela (ez bazaude klikatu zereginean), ezkerreko goiko izkinako ezarpenetan (engranajean) klikatu eta aukeratu:

• "Kalifikazio aurreratua", baldin eta zuk edo beste irakasleren batek lehendik sortutako errubrika bat erabili nahi baduzu, dagoen bezala edo moldatua.
• "Zehaztu errubrika", baldin eta errubrika berri bat sortu nahi baduzu.

3- Egindako bat moldatzeko edo berria egiteko zehaztuko dugu lehenengo kalifikazio irizpidea eta definituko dugu mailak ondoko zutabeetan. Gelaxka bakoitzean mailaren deskripzioa gehituko dugu eta maila horren kalifikazio partziala. Behin irizpide bat bukatzean beste irizpide bat gehituko dugu eta bere gelaxkak beteko, horrela bukatu arte.
Beheko aldean errubrikaren aukerak baieztatu eta "Gorde" egingo.

 Pentsatzen baduzu sortutako errubrika hori beste jarduera baterako erabili ahal izango duzula zu edo zure ikastetxeko lankide batek, orduan gorde txantiloi gisa.

Errubrika txantiloi gisa gordetzeko botoia

4- Errubrika prest dago erabiltzeko. Ikasleak zeregina egin baino lehen ikusiko du errubrika eta horrela jakingo du zein diren kalifikazio irizpideak eta zer egin behar duen kalifikazio ona izateko eta irakasleak kalifikatzeko unean aski izango du klikatzea matrizean dagozkien mailak eta kalifikazioa automatikoki kalkulatuko da. Azkenik ikasleak kalifikazioa ikusiko du eta ikusi ahal izango du haren desglosea.

Errubrika ikasleak zeregina egin aurretik

Linux: erabileraren erregistroa

Nola jakin nork erabili duen ordenagailu bat eta zein ordutan?

Erabili daiteke last komandoa. Komando honek emango digu azken hilabetean nork ireki duen saioa, zein egun eta ordutan eta noiz itxi saioa edo ordenagailua itzali eta, ondorioz, zenbat denbora erabili den.

Kontuan izan Linux multierabiltzaile sistema dela, beraz, gerta daiteke une berean erabiltzaile bat baino gehiago egotea martxan.

Framemo ideia-jasak eta kanban-ak egiteko online aplikazioa

• 
  

Framemo.org orrian sartuta arduradunak, usu irakasleak, izen propioa duen panel bat sortzen du, panel horrek izen hori duen URL-a du. URL edo web helbide hori partaide (ikasle) bakoitzak bere nabigatzailean jartzen du eta panel horretan parte har dezake.

Panel hauetan egin daiteke:

• Sortu online panelak (erregistratu gabe);
• Partekatu URLaren bidez (web helbidea);
• Lankidetzan lan egin denbora errealean (erregistratu gabe);
• Oharrak gehitu, editatu, mugitu, gainean jarri eta ezabatu (4 kolore erabilgarri daude);
• Zutabeak gehitu, izendatu eta ezabatu (panelaren eskuin aldean dauden + - ikurren bidez eta izenean klik bikoitza eginez).
• Oharretan koloretako gometsak edo eranskailuak gehitu edo kentzea;
• Idazten duenak bere burua identifikatu dezake. 
• Oharretan estekak sar daitezke.

  Erabilera: panel hauek hainbat funtzionalitate izan dezakete, haien artean:

• Ideia-jasa edo brainstorming-a: partaideek bere burutazioak, iragazkirik gabe, panelean idazten dituzte. Koloreak erabili daitezke partaideak, edo partaide taldeak, identifikatzeko, ekarpenak sailkatzeko (ad. abantailak-desabantailak, indargune-ahulgune-aukerak-arriskuak...).

• Kanban sinpleak. Eskema bat non proiektu baten atazak identifikatu eta partaideen artean banatzen dira (oharren koloreak edo gometsen bidez). Panelen bidez banatzen da euren egoera: egiteko, egiten, eginak, horrela proiektuaren egoera kontrolatzen da. Framemo motz geratzen bazaizu kanban-ak egiteko baduzu zerbitzu osatuago, eta konplexuago, bat: framaboard.org

• AMIA analisirako (Aukerak, Mehatxuak, Indarguneak eta Ahuleziak)

Esportazioa

Ekarpenak testu formatuan

Idatzitako ideiak edo ekarpenak gorde daitezke beste formatu batera esportatuta goiko paneleko bigarren ikonoan. Esportatzean ekarpenak azpi-panelen arabera eta, identifikatuz gero, egileen arabera sailkatzen dira. Formatuak dira:

• txt edo formaturik gabeko testua. Paneleko oharrak sailkatzen ditu.
• csv edo kalkulu-orria formatua
• json formatua, framemo berri batera inportatu daitekeena.

Oharrak 

• Beste online aplikazio interesgarriak topatzen ahal dituzu Framasoft.org orriko Services libres atalean,
• Framemo  Ali Asariak sortutako Scrumblr zerbitzarietarako software libreko aplikazioan oinarritzen da.

Moodle osaketaren jarraipena

Osaketaren jarraipena Moodleek duen tresna interesgarria da. Aktibatuz gero ikasleak ikastaroko bai baliabideetan bai jardueretan, bakoitzaren eskuin aldean, kontrol lauki bat ikusiko du. Kontrol lauki hori markatuta egoteak esan nahi du baliabidea irakurri dela edo jarduera egina dagoela.

Baliabideen kasuan (irakurgaiak, estekak, bideoak...) marka ikasleak eskuz egiten du (irakasleak ez du ikusten) eta jardueretan bidalketa egitean, galdetegia erantzundakoan... automatikoki markatzen da.

Ikastaro baten bi baliabide eta bi jarduera eskuinean osaketaren jarraipena egiteko kontrol laukiak dituztela.

Autokontroleko tresna da, ikasleak jakiteko zein baliabide eta ariketa osatu duen. Ez du balio ebaluaziorako edo kalifikaziorako. Irakasleak ez ditu ikasleen markak ikusten. Bigarren funtzio bat motibazioa da:  material guztiak kontsultatzeko eta jarduerak guztiak egiteko grina pizten du ikasle askorengan.

AKTIBAZIOA

1. Osaketaren jarraipena egiteko zure ikastetxeko Moodle gunean aktibatuta egon behar du. EAEko ikastetxe publikoetan hori ez dago Moodle kudeatzailearen esku. CAUri (cauf09@hezkuntza.net) eskatu behar zaio aktibatzea (Aginte-panela > Gunearen kudeaketa > Funtzio aurreratuak > Osaketaren jarraipena gaitu -enablecompletion-). Eska daiteke, era berean, era lehenetsian ikastaroetan aktibatuta agertzea ala ez (Berezko osaketaren jarraipena -completiondefault-: erabili berezko jarduera edo ez adierazi jardueraren osaketa).



Ikastaroaren ezarpenetan

2. Behin hori aktibatuta irakasle bakoitzak bere ikastaroen ezarpenetan osaketaren jarraipen aktibatu edo desaktibatu dezake:
3. Bukatzeko, ikastaroaren barrenean, baliabide eta jarduera batzuk izan dezakete jarraipena eta beste batzuk ez, eta , dutenek, izan daiteke ikasleak eskuz jarrita edo automatikoa baldintza batzuk betetzean.

   

   Jardueraren ezarpenetan

Slimbook Battery eramangarrian bateria aurrezteko aplikazioa Linxerako

Slimbook eramangarrien fabrikatzaileak edozein eramangarrian bateriaren kontsumoa aurrezteko erabili daitekeen aplikazioa kaleratu du: Slimbook Battery. Aplikazio honek besteak beste TLP aplikazioa integratzen du baina TLP terminaletik kudeatzen da eta Slimbook Batteryk erabiltzeko erraza den interfaze grafikoa eskaintzen du.

Behin instalatuta gehigarrietan agertuko zaigu, exekutatu eta  sistemaren erretiluan agertuko da:

Ikusten denez, hiru modu eskaintzen ditu: energia aurreztekoa, tartekoa eta errendimendu guztizkoa. Egoeraren arabera aukeratuko dugu interesatzen zaiguna, esate baterako, konexio elektrikorik ez badugu komeni da jartzea Energy Saving, hartara besteak beste pantailaren distira %33ra jaitsiko du, internetera kablez konektatuta badago wifia eta bluetooth-a itzaliko ditu... Moduaren arabera panelean erakutsiko ditu kolore bat: berdea aurrezteko moduan, urdina tartekoan eta laranja errendimendu handikoan. Beti ere, distira eta bestelako parametroak eskuz alda daitezke.

Advanced mode sakatuta aplikazioaren ezarpenetan sartzen ahal gara eta bertatik, esate baterako agintzen ahal diogu aplikazioa ordenagailuarekin batera arrankatzea (autostart application).

Bestetik ezarpenetan zehaztu dezakegu modu bakoitzaren parametroak. Azpiko irudietan ikus daitezke energia aurrezteko moduaren parametroak:

Aplikazioa instalatzeko terminalean azpiko aginduak itsatsiko ditugu, hurrenkera honetan:

sudo add-apt-repository ppa:slimbook/slimbook sudo apt install slimbookbattery

Probatu ondoren desinstalatu nahi baduzu hauek dira aginduak:

sudo apt remove --auto-remove slimbookbattery sudo add-apt-repository --remove ppa:slimbook/slimbook

Nola instalatu GCompris 0.97 Ubuntu 18.04 bertsioan

Ubuntu 18.04 bertsioan berez instalatzen de GCompris bertsioa 0.91 eta ez dago euskaraz.
Euskaraz dagoen 0.97 bertsioa instalatzeko, ahal dela administratzailea den erabiltzaile batekin, urratsak hauek dira:

Lehenik eta behin aurreko bertsio bat instalatuta baduzu komeni da erabat desinstalatzea. Horretarako administratzailea den erabiltzailearekin terminalean (Ctrl+Alt+t):

sudo apt purge gcompris
 
Deskargatu :    GCompris 0.97-Linux 64bit.sh


Deskargatu duzun karpetara joan. Fitxategi horri exekutatzeko baimena emateko karpeta horren zona libre batean eskuin klik egin eta hautatu ireki terminalean eta ondoko agindua itsatsi:

chmod u+x gcompris-qt-0.97-Linux64.sh

eta exekuta ezazu:

./gcompris-qt-0.97-Linux64.sh

Lizentziaren irakurketa saltatzeko q sakatu.
Bi galderei baietz (y) erantzun eta /home/zure-erabiltzailea/deskargak/gcompris-qt-0.97-Linux karpeta sortu eta bertan instalatuko du. GCompris martxan jartzeko karpeta horren barneko bin karpeta joan eta gcompris-qt.sh fitxategia exekutatu. Karpeta horretan

./gcompris-qt.sh

GCompris aplikazioa ordenagailuko erabiltzaile guztientzat erabilgarri egoteko delako karpeta /opt/ karpetara kopiatuko dugu. Dagoen karpetan terminaletik:

sudo cp -r  gcompris-qt-0.97-Linux /opt/
sudo rm -r gcompris-qt-0.97-Linux

Eta denontzako abiarazlea sortzeko:
Gorde irudi hau izen honekin: gcompris-logo.png

eta kopiatu honen bidez:

sudo cp gcompris-logo.png /opt/gcompris-qt-0.97-Linux

Orain sortuko dugu gcompris.desktop fitxategia

sudo gedit /usr/share/applications/gcompris.desktop

eta hutsa dagoen dokumentuan ondoko testua kopiatu eta itsatsi:

[Desktop Entry]
Name=GCompris
Comment=hezkuntza jokoak
Exec=bash /opt/gcompris-qt-0.97-Linux/bin/gcompris-qt.sh %F
Icon=/opt/gcompris-qt-0.97-Linux/gcompris-logo.png
Type=Application
Categories=Education

eta gorde. Kito. Aplikazioetan, Hezkuntza atalean GCompris agertuko da.

Aplikazioa osorik dago euskaraz. Hurrengo bertsiorako hainbat zuzenketa egina egongo dira.

Instalazio zinez konplikatua. Badirudi KDEk Ubuntu bertsio berriagoetarako prestatu duela bertsio hau baina 0.91 euskaraz ez dagoenez bide korapilatsu hau egin behar da 18.04n instalatzeko.

Nola konektatu Luberri bat Multiclass monitore interaktiboan

(2020/2/4ean eguneratua)
 

Luberri duen ordenagailu bat Multiclass monitore interaktibo batean konektatzeko behar dugu:

• VGA + audio edo HDMI kable bat
• B motako USB kable bat (inprimagailu lokalak konektatzeko erabiltzen direnetako bat).

VGA eta HDMI sarrera bakoitzak bere bikotea den USB touch sarrera bat du. Kutxakoak parekatuta daude. Aldatuz gero probatu behar dugu zein den parekatzea.
Ubuntu 14.04rako kontrolatzaile bat instalatu behar da baina 16.04tik aurrera   ez da kontrolatzailerik instalatu behar. Badirudi Linuxen kernelean integratu dutela.

Oharrak:

• Open Sankore arbel aplikazioan ukimena ez du funtzionatzen, bai ordea bere ondorengoa den OpenBoard-en.
• Luberriren ohiko interfazea den Gnome Flashback-Metacityn menuak bai baina hainbat azpimenuk ez dio erantzuten ukimenari. Hori dela eta gomendatzen dut monitore hauetan Ubunturen ohiko interfazea den Gnome Shell erabiltzea. Interfaze honetan monitoreak hobe erantzuten du. Horretarako saioa hasteko pantailan izenaren ondoan dagoen Gnomeren ikurrean saguarekin (pantaila horretan touchpad-ak ez dabil ongi) klika eta aukeran dauden hiru interfazeen artean Ubuntu aukeratzea. Erabiltzaile guztiek hori egin behar ez izateko administratzaileak Lightdm-ren ezarpenak alda dezake terminalean hau idatzi:

sudo gedit /usr/share/lightdm/lightdm.conf.d/50-ubuntu.conf

Eta irekitzen den fitxategian user-session=gnome-flashback-metacity jartzen duen tokian user-session=ubuntu jarri eta gorde.

• Ubuntu Shell interfazeari Luberri klasikoaren itxura eman nahi badiozu mezu honen jarraibideak segi. Instalazioak behin bakarrik egin behar dira baina erabiltzaile bakoitzak bere ezarpenak moldatu behar ditu.

Oharra: edozein interfazean dela LibreOfficeren menuak bai baina azpimenuek ez diote ukimenari erantzuten (Promethean arbeletan gauza bera gertatzen da).

Irungo Berritzegunean egindako instalazioa:

Jarri dugun ordenagailua Hidetec bat txartel grafika duena HDMIz konektatuta zeren eta HPak VGA bidez ez zuen ematen monitoreak duen 1920x1080 bereizmena.

Konektatzeko kable bat eraman dugu eta konektatu dugu bai ordenagailua bai monitorea kablez. Horretarako 1000Mbps-ko Tp-link switch bat jarri dugu.

Bukatzeko ukimen pantaila izan arren idazteko pantailako teklatua ez da erosoa eta, bestela ere, atzamarrez erabiltzeak, niri bederen pantailaren gertutasunagatik, zorabio pixka bat ematen dit. Horregatik haririk gabeko teklatua eta sagua jarri diot baztertuta genuen atril batean.

Nola sortu abio USB bat sblive irudi batetik Systemback aplikazioaren bidez

Zer diferentzia dago iso irudia eta sblive irudien artean?

• iso irudiak: hainbat aplikazio erabili daitezke iso batetik abio USB sortzeko. Horien artean Windowserako Rufus erabilita sortzen den USBa EFI duten ordenagailuetarako ere balio dute.

• slive irudia: nahi eta ez Systemback aplikazioa erabili behar da abio aplikazioa egiteko, baina horrela sortutako USBa EFI zein legacy ordenagailuetarako balio du.

Orain ikusiko dugu nola sortu abio disko bat sblive irudi batetik abiatuta.

sblive irudiak dira Systemback sortzen dituenak, beraz zuk sortu baduzu irudia ez duzu deskargatu behar. Sblive irudia Luberri Sistematik deskargatu baduzu fitxategia /home karpetara eramango dugu, horretarako deskargaren karpetatik ondokoa exekutatu terminal batean, kontuan izanik fitxategiaren izena egokitu beharko duzula:

sudo mv luberri_18.4.5_64bit.sblive /home

Ondoren Systemback aplikazioa abiatu (Aplikazioak > Sistemaren tresnak > Administrazioa > Systemback) eta menuan Live system create hautatu.
Sartu USBa eta gezi berde borobila klikatu freskatzeko informazioa.
Ondoren, hauta ezazu instalatu nahi duzun sblive irudia eta USBa (biak urdinduko dira) eta sakatu Write to target.

Minutu batzuen ondoren prest edukiko duzu USBa.

USB hori edozein BIOSerako balio dezake (EFI zein Legacy). Mezu honetan deskribatzen da nola instalatu Luberri EFI moduan dagoen Acer Travelmate batean.

Nola instalatu Luberri sistema EFI duen ordenagailu batean (Acer Travelmate P259)

Jarraibide hauek bereziki Jaurlaritzak irakasleen erabilpenerako banatu dituen Acer Travelmate P259en BIOSean oinarritzen dira. Beste BIOSetarako agian egokitu beharko dira.

Urratsez-urrats

1. Deskargatu Luberri sistemaren iso irudia (blog honen ezkerreko paneleko Luberri instalazioa) eta prestatu EFI motako BIOSerako bateragarri den instalaziorako USBa. Horretarako Windowseko Rufus doako aplikazioa erabiltzen ahal duzu (berak proposatzen du EFI eta BIOSerako bateragarria den instalazioa).

2- Instalazioa egin ahal izateko BIOSera sartu behar gara (arrankatzean  F2) Security > Ezarri pasahitza BIOSari (nire gomendioa da adminpremialocal-ek duena) eta desgaitu (unable) Secure boot. F10 gorde eta berrabiarazteko. BIOSean ez bada sartzen kontsultatu bukaerako oharra.
    
3- Sartu USBa (batzuetan detektatzen du USB 3n eta beste batzuetan USB 2n), piztu eta F12 sakatu (beste ordenagailuetan arrankeko ordena edo boot menu izan daiteke F11, F10, F8 edo BIOSetik jartzen da) eta zerrendan Luberri duen USBa hautatu.

4. Systemback-ren menuan Boot Live System aukeratu partizioak prestatzeko instalazioarekin hasi aurretik.

5. Erabiltzailea: adminpremialocal  Pasahitza: luberri
    Aplikazioak > Sistemaren tresnak >  Administrazioa > Gparted
eta bertan txikiagotu Datos NTFS partizioa liberatzeko 100GB behintzat, eta bertan sortu:

• 100MBeko fat32 partizioa
  
• 4GBeko linux-swap
• 25GB ext4
• gainerakoa ext4

Tresna barran Aplikatu klikatu onartzeko. Behin aldaketak eginda itxi Gparted eta:



 

6- Instalazioa hasteko, berrabiarazi gabe: Aplikazioak > Sistemaren konfigurazioa > Systemback (luberri edo behar den pasahitza jarri) > System install
a- Administratzailearen izena, pasahitza eta ordenagailuaren izena (letraren bat aldatu Windowseko bera ez izateko).

 

b- 4 partizioak esleitu (kontuz! ezkerrerantzako  gezia klikatu behar da bakoitzean onartzeko):

eta NEXT sakatuta instalazioa gauzatuko da. Instalazioa bukatzean berrabiarazi ordenagailua. Acer agertu bezain pronto USBa atera eta F2 klikatu BIOSa agertzeko

7-  Instalazioa bukatzean ordenagailua berrabiarazi eta, piztean BIOSean sartu (F2), lehen jarritako pasahitza idatzi eta Security fitxara joan eta aktibatu (enable) Secure boot.

8- Security fitxan bertan Select an UEFI file as trusted for executing:> Lehenengo HD 00 hautatu eta sartu > EFI  > Ubuntu hautatu eta sartu > grubx64.efi hautatu eta sartu > Boot description eskatzen du eta Luberri idatzi, sartu.

9- Boot fitxan arrankeko ordenan aukeratu zerrendako azkenekoa den EFI File Boot 0: luberri eta F6 teklaren bidez gora eraman. 

 

10- Fitxa horretan bertan Secure Boot > disable (ezgaitu)

11-  Security fitxara pasa eta pasahitza kentzeko Set Supervisor Password klikatu. Sartu oraingo pasahitza eta, deus idatzi gabe, sartu, sartu pasahitza hutsa uzteko. F10 gordetzeko eta abiarazteko.

Dena ondo badoa, Grub agertuko da eta sartuko da Luberrin. 

 

Bukaerako oharra: Ordenagailu batzuetan Windows edota BIOSeko abio bizkorra edo fast boot aktibatuta dute. Horrek eragiten du Windowsen sartzea BIOSetik pasa gabe. Fast boot desaktibatzeko utzi Windowsen sartzen eta energia-ren ezarpenetan: "aukeratu itzali eta piztu botoiek zer egiten duten" > "Aldatu une honetan erabilgarri ez dauden ezarpenak"  > Desaktibatu abio bizkorra.

Hori eginda ere ez badizu uzten BIOSean sartzen eta berriro joaten bada Windowsera, egin  SHIFT+Berrabiarazi eta agertzen den menuan aukeratu Arrankatzea USB bidez.

Gcompris Android-erako

KDE proiektuak hartu du bere gain GCompris joko hezigarrien bilduma. Linux, Windows, Mac, Android... bertsioak bere web-orritik deskarga daitezke baina Androiden kasuan bertakoa oso mugatua dago eta pagokoa iradokitzen du. Bertsio osoa Fdroid orritik deskargatu daiteke (orriaren bukaeran Download APK). Apk fitxategi hori mugikorra, tableta edo monitore interaktiboan dagoela bi klik egin eta instalatu.
Joko batzuk oraindik ez daude euskaraz baina laster egongo direla espero dut.

Luberri_18.04.4_64bit.iso prest dago.

Hiru hilabete pasa dira azken bertsiotik eta eguneraketa asko egon dira tarte honetan. Horietaz gain hainbat cache ezabatuta lortu dut irudiaren tamaina txikiago egitea eta horri esker FreeCAD aplikazioa sartu da berriro Luberrin.

Harekin batera Foliate epub eta gainerako e-liburuen irakurgailua. Irakurgailu honek oharrak, nabarmentzeak, hiztegiko kontsultak, bilaketak... eta abar egiteko aukera ematen du. Tresna baliotsua batez ere literaturako irakasleentzat, izan ere, literaturako klasikoak doan eta erraz eskuratu daitezke epub formatuan eta IKASLEAK karpetan jarrita -edo bestela- ikasleentzat eskuragarri jar daitezke.

Ordenagailuak domeinuan sartzeko eragiketa errazteko script txiki bat prestatu dut  (Sistemaren tresnak > Administrazioa > Domeinuan sartu) garai bateko domainjoin-gui-ren lana egiten duena.

Aspaldi honetan EAEko Hezkuntzak bidalitako eramangarriak zenbait irakaslek etxera eraman eta ezin zuten etxeko wifira konektatu. Hori konpontzeko arau bat sartu dut. Horri esker ir... erabiltzaileek wifiak atzitzeko baimena dute.

Deskargatzeko eskuin paneleko Luberri sistema lotura klikatu eta bertsioa aukeratu.