OpenStreetMaps mapa irekia da, wiki moduan erakundeek eta jendeak datuak sartu eta osatu ditzakete: bideak, eraikinak, mendiak... Bestetik lizentzia librea duenez jendeak, erakundeek, enpresek, aplikazioek erabil dezakete bere jardunean.
Biltzen dituen datuak erritmo handian handitzen ari dira eta zenbait kasutan Bing Maps eta Google Maps baino informazio osoagoa eta eguneratuagoa ematen du.
Interfazea ez du sobera erakargarria baina orain horretan ere egin du aurrera: ezker
aldean geruzak kontrolatzeko aukera ematen duen ikonoa sartu dute:
Ikus dezagun Irungo mapa zati batean hiru dira aukera nagusiak:
Estandarra edo kale-mapa arrunta
Bizikletakoa, txirrindulari eta mendizaleentzat egokia. Irungo bide-gorriak nabarmentzen dira eta mendian sestra-marrak eta zehaztasun handiagoa.
Garraioetakoa, bertan besteak beste trenbidek eta lineako busen ibilbideak nabarmentzen dira.
Proba ezazu: http://www.openstreetmap.org
2013/06/06
Nola aktibatu USB abioa Asus UEFI BIOS duen ekipo batean
Ordenagailu ekoizleek Microsoften agindupean BIOS sistemak aldatzen ari dira Windows 8ren ordez sistema libre bat, edo Windows bertsio zahar bat, erabili nahi duenari aldaketa konplikatzeko.
Hori da Asus-en kasua. BIOS berrietan abio-USBren detekzioa kenduta dago eta soilik disko gogorretik edo CD-DVD batetik abia daiteke. Horrek galarazten du live-USBak erabiltzea hau da saio batean ordenagailuko sistemaren ordez abioko USB-memoria batean dagoen Linux bat erabiltzea edota instalatzea (bereziki interesgarria instalazioak egiteko Remastersys erabiltzen duzuenontzat).
Ikus dezagun zer aldaketak egin behar diren BIOS horretan abio-USBak detekta dezan. BIOSean sartzeko, nik erabilitako ekipoan, F2 edo Supr egin behar da. Bestela F8 eginda abio aukerak agertzen dira; bertan ez da agertzen USBtik abiatzeko aukera baina bai BIOSean sartzekoa.
Behin BIOSean sartuta interfaze sinplifikatua agertzen da eta bertako abio-aukeretan USBa ez da agertzen. Modo avanzado (F7) klikatuko dugu beheko barran.
Interfaze honetan 5 fitxa ageri dira. Arrancar fitxan sartuko gara. Bertan lehenengo itemean abio bizkorra (arranque rápido) desgaituko dugu. Ondoren CSM Modulo de compatibilidad zabalduko dugu eta bertan
aukerak irudian agertzen diren moduan konfiguratuko dugu.
Aldaketak gordetzeko F10 egingo dugu. Onartu eta abioa martxan jartzen denean F8 eginda abio aukerak agertzen dira. Abio-USB sartuta badugu oraingoan abio-aukeren zerrendan agertuko da USBa.
OHARRA:
BIOSean ez egin aldaketarik beharrik gabe.
Proposatutako aldaketekin nahi zenuena ez baduzu lortzen beti duzu lehengoratzeko aukera BIOSean sartu eta F5 eginda fabrikanteak lehenetsitako baloreak berrezartzen baitira.
Ikus dezagun zer aldaketak egin behar diren BIOS horretan abio-USBak detekta dezan. BIOSean sartzeko, nik erabilitako ekipoan, F2 edo Supr egin behar da. Bestela F8 eginda abio aukerak agertzen dira; bertan ez da agertzen USBtik abiatzeko aukera baina bai BIOSean sartzekoa.
![]() |
| Irudian klik egin handiagoa ikusteko |
![]() |
| Irudian klik egin handiagoa ikusteko |
Interfaze honetan 5 fitxa ageri dira. Arrancar fitxan sartuko gara. Bertan lehenengo itemean abio bizkorra (arranque rápido) desgaituko dugu. Ondoren CSM Modulo de compatibilidad zabalduko dugu eta bertan
![]() |
| Irudian klik egin handiagoa ikusteko |
Aldaketak gordetzeko F10 egingo dugu. Onartu eta abioa martxan jartzen denean F8 eginda abio aukerak agertzen dira. Abio-USB sartuta badugu oraingoan abio-aukeren zerrendan agertuko da USBa.
OHARRA:
BIOSean ez egin aldaketarik beharrik gabe.
Proposatutako aldaketekin nahi zenuena ez baduzu lortzen beti duzu lehengoratzeko aukera BIOSean sartu eta F5 eginda fabrikanteak lehenetsitako baloreak berrezartzen baitira.
2013/05/28
Google Drive euskaraz.
Luistxo Fernandezek zabaldu du berria: gaurtik aurrera Google Drive, lehengo Google Docs, euskaraz dabil -gehiena, kalkulu-orria oraindik ez-.
Aurreko mezu batean komentatu nuen Gmail, Maps, Youtubez gain hainbat zerbitzu euskaraz ematen hasia zela, hala nola Blogger, Google+ eta profila. Urrats honekin nik esango nuke Google-k eskaintzen dituen zerbitzu nagusietatik Calendar dela euskaratzeke dagoen bakarra.
Dagoeneko bi online bulegoko aplikazio-multzoak: Google Drive eta Microsoft-en outlook-skydrive-Onedrive* jada euskaraz daude. *(2014ko otsailetik)
Lehen aipatu ditudan zerbitzu guztiak bezala, banaka jarri behar dira euskaraz eskuin aldeko gurpil horzdun itxura -egia esan lorea ematen du- ikonoan klikatu eta configuración edo settings atalean klikatu,
Language atalean Euskara hautatu eta aldaketa gordetzeko save -gorde- klikatuko dugu.
Hortik aurrera fitxategi arakatzailea, testu prozesadorea, aurkezpenak, inprimakia eta marraztek tresna euskaraz ageriko zaigu.
![]() |
| Testu prozesadorea |
2013/05/27
Nola konbertitu bideoak multzoka Handbrake aplikazioan
Handbrake bideo-konbertsore interesgarria da. Jatorrizko bideo formatu arrunt gehienak onartzen baditu ere, ez du babestutako DVDak ripeatzen eta irteerako aukera gutxi ditu: mp4 eta mkv formatuak, h264, mpeg-4 eta theora-vp3 kodekak, baina abiadura handiz lan egiten du eta kalitate oneko konpresioak egiten ditu.
Software librea da eta sistema nagusi guztietarak bertsioa du.
Instalatzeko PPA bidez egiten da. Hurrenez hurren kopiatu eta terminalean itsatsi aginduok:
- sudo add-apt-repository ppa:stebbins/handbrake-snapshots
- sudo apt-get update
- sudo apt-get install handbrake-gtk
Karpeta baten bideo guztiak konbertitu nahi badugu horrela jokatu behar dugu:
- Handbrake ireki eta irteerako karpeta, formatua, kodeka, bideo kalitatea... zehaztu.
- File > Source klikatu eta karpeta hautatu. Instant batean eskaneatuko du karpeta.
- Menu nagusian klikatu Queue > Add multiple > Select all denak nahi konbertitu nahi badituzu, bestela hautatu banan bana.
- Menu nagusiaren azpiko menuan klikatu Queue eta bideo zerrenda azalduko da. Start-en iruki berdea zanpatu eta konbertsioaren segida abiatuko da.
2013/05/14
Nola instalatu Interwrite markako arbel digitala Ubuntun
Gipuzkoako zenbait ikastetxeetan Diputazioaren laguntzaz duela zortzi bat urte eskuratutako GTCO CalComp hornitzailearen Interwrite Schoolboard izeneko arbel digital interaktiboak daude.
Hemen deskribatuko dut nola instalatu dudan Ubuntu 12.04 sisteman:
Hemen deskribatuko dut nola instalatu dudan Ubuntu 12.04 sisteman:
- Einstruction software hornitzailearen web orriaren deskarga-guneko Linux-deskargen atalera joan, bertan WORKSPACE hautatu eta azken bertsioan klikatu (une honetan V6.1). Nik institutuan ez dut lortu ezta abiatzea ere baina etxean arazorik gabe deskargatuko da (Workspace_Installer.bin izena du eta 782MBko pisua). Pasa USB memoria batera eta eskolara eraman.
- Arbela konektatuta duen ordenagailuan Workspace_Installer.bin Mahaiganean kokatu.
- Instalatzeko terminal bat ireki. Mahaiganera joan (cd Mahaigaina) eta scripta exekuta ezazu:
- Ekipoa berrabiarazi eta saioan sartzean gonbidatua ezik erabiltzaile guztiek arbelaren pi entzungo dute interaktibitatea aktibatu delaren seinale eta goiko panelaren eskuin aldean Workspacearen ikurra agertuko da.
Ikur horretan klikatuta hainbat aukera ageri dira: interesgarriena eInstruction Device Manager da, izan ere erakusten duen interfazean arbela kalibratzeko tresna dugu.
Arbelean editatzeko Workspace aukera dugu baina erregistratu behar da eta funtzio hori betetzeko merezi du Open-Sankoré instalatzea librea eta hobea da-eta.
2013/05/11
Rescatux erreskaterako tresna
Rescatux ordenagailuko zenbait arazo potolotan lagunduko digun tresna da.
Funtzio nagusiak:
Grub berreskuratzea: Zenbait egoeretan -gehienetan abio dual duen ekipoetan Windows-a berreskuratzean- Gruba desagertzen da edo Linuxa ez da abiatzen -Kernel panic mezua agertzen da edo zuzenean Windowsen sartzen da-. Hori konpontzeko orain arte SuperGrub2 erabiltzen nuen -bertan ere erabili daiteke- baina Rescatux-ekin errazagoa da ez baita terminala erabili behar.
Linux zein Windows-en administradorearen pasahitza berrezartzea. Oso praktikoa pasahitza ahazten dugunerako.
LiveCD: Debian bat arrankatzen da ia aplikaziorik gabea baina oso arina terminaletik konpondu beharreko arazoetarako. Gparted ere badu Gehigarrietan eta haren bidez partizioak edita daitezke (sortu, ezabatu, dimentsionatu...).
![]() |
| Rescatux-en menu nagusia |
Nola erabiltzen da:
- ISO fitxategia sourceforgetik deskargatu behar dugu (390MB) -EAEko ikastetxetatik nekez, zure etxetik deskargatu beharko duzu-.
- CD-ROMa sortuko dugu deskargatutako irudiarekin (Brasero, KD3 edo antzeko aplikazio baten bidez) grabatu irudia opzioaren bidez. Edo abio-USBa sortuko dugu Abio-disko sortzailearen bidez.
- CD-ROMaz edo Abio-USBaz abiatuko dugu arazoa duen ekipoa eta menuan agertuko dira aukerak.
Oharra
Rescatux-ekin abiatuz gero touchpad-ak ez du klik bikoitza onartzen. Ekintza hori egiteko touchpad-aren azpiko ezker tekla sakatu behar da.
2013/05/09
Sareko inprimagailuak Linuxen
Sareen helburuetako bat ekipoen baliabideak partekatzea da. Mezu honetan apunte batzuk emango ditut etxean, eskolan, bulegoan... inprimagailurik ez duen ekipo batean nola instalatu sareko inprimagailu bat edo gehiago.
Inprimagailuen instalaziorako CUPS (Common Unix Printing Sistem) bere web interfazetik (http://localhost:631/admin) edo sistemaren ezarpenetatik (system-config-printer Gnomen eta system-config-printer-kde KDE-n).
![]() |
| CUPSen web interfazea |
Bi inprimagailu mota bereizi behar dugu:
- Berez sareko inprimagailuak direnak: sare txartela dute eta IP propioa. Ez daude ekipo bati lotuak. Gehienetan laser motakoak dira edo fotokopiagailuak.
- Gainerako inprimagailuak, laser zein tintakoak: ekipo batean instalatuta daude eta ekipoa sarean badago haren bidez erabili dezakete sareko gainerako ekipoek.
A- Sareko inprimagailua instalatu.
Ekipo batean berez sarekoa den inprimagailua bat instalatzeko bere IPa ezagutu behar dugu. Inprimagailua gehitu egingo dugu > Sareko inprimagailua > Bilatu sareko inprimagailua eta Host leihatilan IPa idatziko dugu. Bilatzeari ekin eta topatzen duenean instalazioa bukatu.
Iñigo Gebarak sortutako bideo honetan ikus daiteke prozesu osoa:
B- Sareko beste ekipo batean dagoen inprimagailua instalatu.
Hemen bi kasu bereizi behar dugu: inprimagailua duen ekipoa Linuxen dagoen edo beste sistema batean.
B1-Inprimagailua Linux-ekipo batean badago.
Inprimagailua duen ekipoak : Ekipo honek duen inprimagailu bakoitzean eskuin klik egin eta partekatu nahi dugun inprimagailuan partekaturik markatuta duela egiaztatu eta partekatu nahi ez ditugunetan -sarekoetan kasu- partekaturik desmarkatuko dugu.Ekipo honek IP finkoa edukitzeak komeni du baina ez da ezinbestekoa.
IP finkorik ez badu inprimaketako gestorearen menuan egingo dugu Zerbitzaria > Ezarpenak eta bertan markatuko dugu Publish shared printers connected to this system publiko egiteko konpartitu dugun inprimagailua. Beste bi aukera ere interesgarri izan daitezke: baimena
ematea beste ekipoetatik inprimagailua administratzeko eta inprimatze lan guztiak ezeztatu ahal izatea.
Ondoren inprimagailua instalatu behar dugun ekipoan bi aukera daukagu:
- Sarean partekatu eta publikatutako inprimagailu guztiak erabilgarri jarri. Horretarako menuan Zerbitzaria > Ezarpenak eta bertan markatuko dugu Sistem printers shared by other systems eta sareko beste ekipoek partekatuta eta publikatuta duten inprimagailuak erabiltzeko moduan ageriko dira.
- Sarean partekatu eta publikatutako inprimagailu zehatz bat -edo batzuk- instalatzea. Horretarako egingo dugu Gehitu inprimagailua > Sareko inprimagailua eta
II- Inprimagailua duen ekipoak IP finkorik ez badu baina partekatutako eta publikatutako inprimagailuak zerrendan ageriko dira; ekipoa hautatu eta ondoren zehaztu behar dugu inprimagailuaren marka eta modeloa.
![]() |
| Irudian inprimagailua konpartitu eta publikatu duten bost ekipoen izenak ageri dira zerrendan. |
Kasu honetan egingo dugu Gehitu > Sareko inprimagailua > Windows inprimagailua SAMBA bidez eta smb:// osatuko dugu ekipoak Windows saioan duen izenagatik arakatuta.
2013/05/08
Nazioarteko Espazio Estazioa Linuxerako migrazioa prestatzen
Linux Fundazioak eman du berria: ISS-k -Nazioarteko Espazio Estazioak- Windows utzi eta Linux sistemara migratuko da. NASA agentziak eta Japonia, Europa, Errusia eta Kanadako espazio-agentziek zuzentzen duten duten estazioko astronauten ordenagailuak Debian 6 sistema izango dute eta R2, arriskutsuak diren atazak egingo dituen giza itxurako errobotak ere, barnean Linuxa eramango du "sistema egonkor eta fidagarria" behar dutelako.
Informazio gehiago Linux Fundazioaren oharrean eta Genbetan.
2013/05/07
Nemo 1.8 bertsio berria
Cinamon interfazeak bertsio berria atera du, 1.8 eta besteak beste Nemo fitxategi arakatzailea berritu du.
Aldaketa ikusgarriena ezkerreko panelaren beheko aldean agertzen diren hiru ikonoak dira:
Nemo Gnomeren Nautilus fitxategi arakatzailearen fork edo aldaera bat da. Nire ustez interfaze erabilgarriagoa du. Ikus dezagun haien arteko diferentzia nabarmenenak.
Informazio gehiago Nemo-ri buruz eta instalatzeko jarraibideak hemen.
Aldaketa ikusgarriena ezkerreko panelaren beheko aldean agertzen diren hiru ikonoak dira:
- Lekuak ikuspegia
- Zuhaitza ikuspegia eta
- Panela ezkutatu
Nemo Gnomeren Nautilus fitxategi arakatzailearen fork edo aldaera bat da. Nire ustez interfaze erabilgarriagoa du. Ikus dezagun haien arteko diferentzia nabarmenenak.
Informazio gehiago Nemo-ri buruz eta instalatzeko jarraibideak hemen.
2013/05/05
Google-k hainbat zerbitzu euskaratu ditu
Gaur sorpresa atsegina hartu dut: nire Google-n kontuan sartu eta konturatu naiz, orain arte ez bezala, erabiltzaile hizkuntzatan euskara erantsi dutela.
Euskara hautatu eta Kontuak ataleko informazio guztia euskaraz agertu ez ezik orain arte erdaraz agertzen ziren hainbat zerbitzu euskaraz agertzen zaizkit orain, hala nola Blogger
eta Google+
Aldaketa hauek egiteko aski duzu zure Google-n kontuan sartu, esate baterako Gmail-en, eskuinean agertzen den profilaren ikonoan klikatu eta Kontua hautatu eta bertan Primari language edo Idioma principal atalean hizkuntzen zerrendatik euskara hautatu.
Aspaldi honetan euskaldunekin ahaztuta zegoen Google-k urrats garrantzitsua egin du dudarik gabe, baina oraindik badira hainbat oinarrizko zerbitzu oraindik euskaratu gabe, besteak beste Drive eta Calendar.
Bestetik euskarazko interfazean akats larri bat dago: menua; izan ere aukera urriak dituen menua agertzen da:
erdarazko bertsioaren aldean:
Ea laster betetzen duten hutsune horiek, izan ere, bere aurkako nagusia den Outlook-ek interfaze osoa euskaraz eskaintzen du.
2013/04/19
Plopp, lehenengo esperientzia 3D-n
Seme-alaba edo iloba txikiak badituzu edo maisu-maistra bazara aitzakia ezin hobea duzu Plopp-ekin jolasteko. Hiru dimentsioko editore oso erakargarria da.
Atzeko planoak, zoruak eta pertsonai eginak ditu; horretaz gain zureak marraz ditzakezu eta denak urbildu-urrundu, biratu, koloreztatu... Argiaren fokua ere alda daiteke. Eskolako arbel digitalean flipantea izan behar du.
Atzeko planoak, zoruak eta pertsonai eginak ditu; horretaz gain zureak marraz ditzakezu eta denak urbildu-urrundu, biratu, koloreztatu... Argiaren fokua ere alda daiteke. Eskolako arbel digitalean flipantea izan behar du.
Pantaila kapturak egin daitezke.
Kaptura hauek Giftedmotion bezalako aplikazio batez animazioak egiteko erabili daitezke.
Testua editatzeko tresnarik ez du baina pantaila kapturak egin eta LibreOffice Writer aplikazioan taula bat egin, kapturak txertatu, marrazteko funtzioen barra aktibatu eta legendak txertatzeko tresnarekin komikiak egiteko bokadiloak egin ditzakegu.
Programa Linux-en funtzionatzen du. Instalatzeko: deskargatu, deskonprimitu eta gero Aplikazioetan editatu menua eta grafikoen atalean sarrera berri gehitu: komandoan arakatu Plopp.sh fitxategia.
Aplikazioaren web orria.
2013/04/14
Nola inprimatu hainbat argazki orri batean Gthumb erabilita
Gthumb GNU/Linuxen argazkiak, irudiak eta bideoak ikusteko eta lehenengoen edizio txikiak egiteko aplikazio interesgarria da. Edizio berezietarako Gimp egokiagoa da baina argazkien ohiko edizioa egiteko (berrenkoadratu, begi gorriak kendu, biratu, koloreak zuzendu...) oso egokia.
Gaurkoan azalduko dut nola inprimatu hainbat irudi edo argazki orri batean.
Lehenik eta behin Gthumb ireki eta inprimatu behar ditugun irudiak dauden karpetara joango gara. Bertan Ctrl tekla zanpatua inprimatu behar ditugun irudiak hautatuko ditugu.
Ondoren eskuin klik egin eta inprimatzeko aginduko dugu.
nprimagailuaren aukeretan, Prestatu orrialdea fitxan, paperaren orientazioa hautatuko dugu (bertikala edo horizontala) eta Irudiak atalean zehaztuko dugu irudiak zenbat errenkada (Rows) eta zutabetan (Columns) inprimatu nahi ditugun.
Aukera dugu orriari titulu edo oina jarri eta argazkien epigrafe bezala izena, data edo beste datu batzuk jartzea. Kito.
Gthumb ez da instalatzen Ubunturekin batera baina aukera dago Software-zentro-tik instalatzeko edo terminalean hau itsatsita:
Gaurkoan azalduko dut nola inprimatu hainbat irudi edo argazki orri batean.
Lehenik eta behin Gthumb ireki eta inprimatu behar ditugun irudiak dauden karpetara joango gara. Bertan Ctrl tekla zanpatua inprimatu behar ditugun irudiak hautatuko ditugu.
Ondoren eskuin klik egin eta inprimatzeko aginduko dugu.
nprimagailuaren aukeretan, Prestatu orrialdea fitxan, paperaren orientazioa hautatuko dugu (bertikala edo horizontala) eta Irudiak atalean zehaztuko dugu irudiak zenbat errenkada (Rows) eta zutabetan (Columns) inprimatu nahi ditugun.
Aukera dugu orriari titulu edo oina jarri eta argazkien epigrafe bezala izena, data edo beste datu batzuk jartzea. Kito.
Gthumb ez da instalatzen Ubunturekin batera baina aukera dago Software-zentro-tik instalatzeko edo terminalean hau itsatsita:
Harpidetu honetara:
Mezuak (Atom)

































