Euskalbarren hiztegiak agerian jartzen

Firefoxen menua helbide-barraren eskuin aldera murriztea ideia ona izan zen, erabili behar dituzun aukera guztiak pertsonalizatu daitezke menu horretan. Guztiak? Ez. Euskalbarraren Hiztegiak elementua menu barrarekin batera katakonbetara joaten da. Gaur, ordea, deskubritu dut menua agerira atera daitekeela behin behinean Alt tekla sakatuta.

Eta menuarekin batera Euskalbarraren Hiztegiak-en aukera guztiak:

Menuan, Tresnak eta Laguntzaren artean Hiztegiak elementua agertzen ez bada Euskalbarren ezarpenetan markatu behar duzu Hiztegiak erakusteko.

Euskalbar gehigarria ezagutzen ez baduzu berandu zabiltza hemen klikatzen.

Irakurle digitala

Aholaben ahots sintesian oinarriturik Elhuyar-ek testuak irakurtzen dituen bi plugin garatu ditu Berritzegune Nagusiarentzat: bat Firefoxentzat eta bestea LibreOffice Writer-entzat. Biak erabili daitezke Linux, Mac zein Windows sistema duten ordenagailuetan -mugikor eta tabletetan ez-. Irisgarritasunari begira urrats handi bat, dudarik gabe.

Hauen helburua da ordenagailuan azaltzen eta prozesatzen diren ahalik eta testu gehienak irakurtzea.

Zer dira:

Firefox nabigatzailearentzat eta LibreOffice Writer testu prozesadorearentzat gehigarri edo hedapen bana dira.  Hain zuzen testua esaldiz esaldi hartu Elhuyarren zerbitzari batera bidali eta horrek, ahots sintesiaren  bidez sortutako audio fitxategia jaso eta erreproduzitzen dute. Horrela izanik, internetera konektatuta egon behar gara irakurleak bere lana egin dezan. Ahots sintesiaren teknologia TTS edo Text To Speech izenez ezagutzen da.

Norentzat:

Irakurtzeko zailtasunak dituztenentzat, hala nola itsuak, gutxi ikusten dutenak, dislexikoak, gidariak...

Zer irakurtzen dute:

Firefoxen gehigarriak irakurtzen ditu, besteak beste:

• web orriak, htlm formatuko dokumentuak alegia.
• pdf dokumentuak (haren bidez irekita, noski)

LibreOffice Writer-en gehigarriak irakurtzen ditu, odt, doc, docx, rtf... eta beste hainbat testu formatu.

Liburu elektronikoak irakurtzeko hainbat aukera daude: bat da epub (edo dena delako) formatua duen fitxategia deskonprimatzea eta barruko html-ak Firefoxen bidez irakurtzea; beste aukera bat da  https://cloudconvert.com moduko web baten bidez epub fitxategia txt edo pdf formatura bihurtzea.

Firefox eta LibreOffice software libreko aplikazioak dira, doakoak, eta Linux, Windows eta Mac OSen funtzionatzen dutenez hiru sistemetan erabil daiteke.

Nola deskargatzen dira:

Formulario honen bidez konpromisorik gabe eskatu eta postaz bidaliko dizkizute doan.


Nola instalatzen dira:

Bi fitxategi dira, bata xpi formatua duena Firefoxekin irekitzeko eta bestea, oxt formatua duena, LibreOfficerekin (niri 4. bertsioarekin ez dit funtzionatu, 5.rekin, ordea, bai). Zuzenean instalatzen ez badira begiratu web honetako pdf dokumentuan edo bideo-tutorialetan Joxik azaltzen dituen instalazio alternatiboak.

Firefoxen kontuan eduki behar dugu Irakurle digitala barra bat dela eta instalatu ondoren Firefoxi agindu behar diogula barra hori erakusteko. Horretarako helbide barraren ezker muturrean dagoen menura sartu (1) eta -ikusi beheko irudia- Pertsonalizatu sakatuko dugu (2), ondoren ikusteko barrak (3) eta EusTTS aukeratuko dugu (4).

Nola erabiltzen dira:

Hona hemen adibide bat LibreOfficen:





Azpiko irudian Firefoxen duen itxura:

Eskerrik asko proiektu honetan parte hartu dutenei, bereziki Antigua-Luberri institutuko Maite Montero irakasleari ideia izan eta, temati, lortzeko bidea jarri duelako eta Elhuyarreko Igor Leturiari bere lana eta laguntzagatik.

Elhuyar-eko Saroi Jauregik Info7 irratian irakurle digitalaren berri eman du (entzun).
Beste gehigarri interesgarriak Firefoxentzat.
Beste gehigarri interesgarriak LibreOfficerentzat.

Nola sortu argazki diaporama bat LibreOfficen erraz eta arin

Argazkiz edo irudiz diaporama edo aurkezpen bat sortu nahi baduzu hona hemen modu erraz eta arin bat egiteko:

Hasi baino lehen komeni da erabiliko ditugun irudiak karpeta batera kopiatzea banan bana hautatu behar ez izateko.

LibreOffice Impress ireki eta egin Txertatu > Irudiak > Argazki albuma

Irekiko den leihoan hautatuko dugu argazkien karpeta. Argazkien zerrendatik aukera dugu kentzeko interesatzen ez zaizkigunak eta gainerakoak Gora edo Behera eginez ordenatzea. Inportantea da mantentzea aspektu-erlazioa argazkiak ez deformatzeko. Aukera dago ere diapositibetan argazkiak binaka edo launaka jartzeko.

Argazki sekuentziekin alderatua Impressek aukera ematen du irudietan testua txertatzeko, dela tokien izenak, jendearenak... Hori egiteko beheko barrako marrazketa-tresnetan testua aukeratu eta diapositiban idatziko dugu. Eskuineko alboko zutabean edizio tresnak ditugu letra tipoa, tamaina, kolorea eta abar aldatzeko.

Testu-kutxa tokiz aldatu eta biratu dezakegu: testu kutxan gainean klik eginez esku bat agertuko da eta arrastatzen ahal dugu kutxa nahi dugun tokira. Testu-kutxan berriro klik egiten baduzu nodo urdinak jarriko dira kutxa tamainaz aldatzeko eta, berriro klik eginez gero, nodo gorriak jarriko dira kutxa biratu ahal izateko.

Elhuyar elkarteak hainbat jolas didaktiko deskargatzeko jarri ditu doan

Deskatalogatutako materiala da baina oraindik ondo dabilena.
Hona hemen deskargatzeko orria:

https://www.elhuyar.eus/eu/shop/495 


Kontuan izateko hainbat gauza:
CDtako materiala rar formatuan konprimitua deskargatzen da. Eskoletan konpartitutako karpeta batera deskarga daiteke -IKASLEAK- eta bertan deskonprimitu (Linuxek berak bilatuko du horretarako behar duen plugina).

Zerrendako lehenengoak, Nire gorputza barrutik jolasak, giza gorputzaren hezurrak eta sistemen organoak, euren ezaugarriak eta funtzionalitateak lantzen ditu. Swf fitxategiz egina dago. Horiek martxan jartzeko JUEGO1,2,3,4 karpetetako fitxategiak Chromium edo Firefoxen bidez ireki ditzakegua -Firefoxen bidez irekitzeko kontuan izan aurreko mezua-.

Beste jolas guztiak Windowserako exe-ak dira eta, beraz, Linuxen aritzeko Wine aplikazioa erabili behar da.

Nola erreproduzitu swf formatuko fitxategiak Firefoxen

Swf (Shockwave Flash) formatuko fitxategiak Adobe Flash aplikazioaz egindako animazioak dira. Badira propio horiek erreproduzitzeko aplikazioak baina deus instalatu gabe Firefoxek (bai eta Chromiunek ere) horiek erreproduzitzeko pluginak dituzte.

Firefoxen kasuan baina, bada errore txiki bat erreprodukzioa galarazten duena. Hona hemen nola konpon daiteke:
Administratzaile moduan editatu behar da fitxategi bat:

sudo gedit /usr/share/mime/packages/freedesktop.org.xml

Fitxategi honen ordez (bilatzeko Ctrl+F)
 <mime-type type="application/vnd.adobe.flash.movie">
hau:
 <mime-type type="application/x-shockwave-flash">
itsatsi. Fitxategia gorde eta itxi, ondoren, hau exekutatu:

sudo update-mime-database /usr/share/mime

Hau eginda, swf formatua duen fitxategian eskuin klik egin eta "ireki honekin" sakatu eta Firefox hautatu eta nabigatzaileak irekiko du.

Agian interesatuko zaizu swf fitxategiak asoziatzea Firefoxekin. Horretarako swf fitxategi batean eskuin klik egin eta alboko menuaren beheko partean agertzen de propietateak elementuan klikatu eta: (1) "ireki honekin" fitxa ireki, (2) Firefox aukeratu eta  (3) ezarri lehenetsi gisa.

Swf-ak irekitzeko Firefox lehenestsi

Html5-ek estandar librea flash animazioak baztertzen ari bada ere oraindik badira gauza interesgarriak swf formatu horretan... adi hurrengo mezura!

Ubuntun nola konfiguratu arbelera konektatuta duen mahaigainekoaren pantaila

Ikasgelan arbel digitalera konektatuta dagoen ekipoa mahaigainekoa bada komeni da 4:3 proportzioko pantaila jartzea, hori baita arbel digitalak duen proportzioa.


Bestetik, komeni da pantailaren bereizmena aldatzea eta jartzea proiektoreak daukan berbera, jeneralean 1024x768. Hori norberak egin dezake bere Sistemaren ezarpenak > pantaila atalean. Baina, erabiltzaile bakoitzak eragiketa hori egin behar ez izateko, administratzaileak pantailaren ezarpen lehenetsiak alda ditzake. Nola?
 
Sortu xorg.conf fitxategia; horretarako terminalean agindu hau itsatsi:

sudo gedit /etc/X11/xorg.conf

Irekiko da dokumentu huts bat. Bertan hau itsatsi:

4:3 proportzioko pantaila eta arbela

Section "Device"
Identifier "Configured Video Device"
EndSection

Section "Monitor"
Identifier "Configured Monitor"
EndSection

Section "Screen"
Identifier "Default Screen"
Monitor "Configured Monitor"
Device "Configured Video Device"
DefaultDepth 24
SubSection "Display"
Depth 24
Modes "1024x768"
EndSubSection
EndSection





 Fitxategia gorde eta kito. Probatu nahi baduzu amaitu saioa eta beste erabiltzaile batekin sartu. Ohartzen bazara Modes "1024x768" parametroa da pantailaren bereizmena lehenesten duena.



Emaitza zure gogokoa ez bada editatutako fitxategia ezabatuta atzera egin dezakezu.

Oharra
Lehenespen hau badirudi ez duela balio izango  Ubuntu 16.04 bertsioan xorg.conf fitxategia baliorik gabe geratuko omen delako.

MoodleCloud Moodle probatzeko

Moodle, ikasteko ingurune birtuala, software libreko zerbitzu bat da. Ikastetxeak bere web zerbitzarian instala dezake, enpresa bati zerbitzua kontratatu edo, eskola publikoen kasuan, administrazioek eskaintzen dutena erabili dezakete.
Aukera hauei orain beste bat gehitu zaie: Moodle berak eskaintzen du eskala txikian eta doan Moodle gune bat edukitzeko aukera.

Norentzat?

• Moodle zalea bazara baina zure ikastetxeak eskaintzen ez badizu.
• Irakasle izateko ikasten ari bazara.
• Lanik gabeko irakaslea bazara.
• Klase partikularretarako nahi baduzu.
• Zure ikastetxeak Moodle eskaintzen badizu baina Moodle-en azken bertsioa (une honetan 3.0) probatu nahi baduzu.

Ezaugarri nagusiak:

• Erregistro bakoitzeko gune bat sortzen du.
• Gunean nahi haina ikastaro sor daitezke.
• Guneak askoz jota 50 erabiltzaile izango ditu (irakasle eta ikasleen artean).
• Diskoan 200 MBeko biltegiratzea.
• Soilik Moodle estandarraren pluginak eta gaiak daude erabilgarri.
• Azken bertsioaren lanabes berriak erabili daitezke, hala nola BigBlueButton bideo konferentziak egiteko eta "arrastatu eta jaregin" galdera mota berriak.
• Euskaraz erabili daiteke.

Nola eskura daiteke?
Urrats gutxi eta errazak: https://moodlecloud.com orrian eskaera egin behar da. Erregistratzean telefono mugikorra ere eskatzen dute balidatzeko eskaera. Behin gunea lortuta haren ezaugarri nagusiak ezar ditzakezu, tartean hizkuntza:

Jon Maia Anoetan Otegiren ongi etorrian

Gogoangarria.

EITBren bideoa:

• Lotura bideoa interneten ikusteko

• Lotura bideoa deskargatzeko.

Kantu bat gara
agian, agian egun batez
jeikiko dira ahazten ziren
Matalazen azken hitzak
gure izaintearen destino krudela
eraman gintuzteen agian
Zugarramurditik,
Baga, biga, higa,
laga, boga, sega,
Agian Zarauztik,
ikimilikiliklik
Urepeleko artzainari
non hagoka ari ginela
erre zizkiguten titipuntak
eta ipurzuloak
burdinez lehertu zizkiguten
ez dira betiko garai onenak
oihukatzen genuela.
Herriko bat eraman zutenean
berekin zeuden ondarrutarrak
“boga-boga” kantatzen hasi omen ziren
Buah!!
Altzateko Jauna begira genuela
hor zela nonbait
bere lurrera itzultzeko zai
Orbaizetako arma-olaren orma zaharrek
dar-dar egin zuten Iratiko basoan.
Eta uroilarrak kantatu zigun:
“Zaindu maite duzun hori”…
“Zaindu maite duzun hori”…
Bereterretxe ohetik atera zuten
argi urdinez borda batetik
bertzera zebiltzanak.
Gau amaigabe bat baino latzago,
ta ehun
urteak baino gehio ezagutu ditugu.
Gernikako arbola da bonbardeatua
euskaldunen artean guztiz maitatua
eta Gernikako hondakinen artetik
eraman zuten Lauaxeta…
Goiz eder hontan erahil behar nabe
idatziko zuen ziegan
fusilatua izatera atera aurretik
Azken oihua:
Dana emon behar jako
maite dan askatasunari…
Eta itsasontzi baten
Euskal Herritik kanpora garamatzatela
ez dakit nora?
geure seme-alabak itsas-ertzean
eduki ditugu aingira
eta itsas-trikuen eskumenean.
Agur Xiberoa,
adios gaixo etxen dena
zaplastekoka, zirti-zarta!
aurpegi masailetan bota zuten lurrera
AMA!!
Oroitzen zaitudanean
sukaldean egoten zara
eta guri begira bi doberman beltz
bilatzen eta suntsitzen.
Aitarik ez dut
ama hiltzen ari.
Eta edozein herriko jaixetan
gau-pasa egin genuen bitartean
hil zuten beste bat.
Lehengo batean, kalearen erdian
Hotel Monbar!
Campanadas a la muerte!
Campanades a mort!
Emaidazu eskua
ta gertatu zeneko lekura eramango zaitut
Baina, ez zaidazu galdetu
gauza ilun guztien
arrazoi gordea,
denbora aldakorrak
atsedenikan gabe daraman bidea…
daraman bidea…
Goizeko ordu bietan,
esnatutzen gera
erropaz eta maitasunez beteriko
sakuarekin joateko urrutira.
Gure maitea ixil-ixlik dago
ziega barrenian, lilurarik ez…
Zazpi senideko famili batean,
arrotza zen gure aita,
orain sei gara.
Un horrible sueño,
oi ama Euskal Herri goxua
mi cuarto en llamas
Hernani!!
mila bederatzirehun ta laurogeita bi.
Zain dago ama, zai aita…
milaka aldiz abestu dugu
begiak lanbrotuta
eta halare maite ditut maite
gure bazterrak
maitemintzen jarraitu genuen
edozen herriko jaixetan.
Bai, zin dagizut
izan zarela nire bizitzaren onena.
Txantxibiri, txantxibiri
jo dugu mendira
hamaika manifestaziotan
Elorrioko kalian,
eta azken arnasa eman dugu
itsasoari begira.
Itsasoan urak haundi dire,
zatiturik gaudenontzat.
Euskara da gure territorio libre bakarra
Telesforok esan zigun
zutitu eta euskaraz mintzatuko naiz
nere hiltzailearen aurrean.
Mort pour la patrie!
Euskaraz baino ez dakiten hoiei
Mort pour la patrie!
Gure abuelek ez zekiten euskaraz
baina bazekiten
Lauaxeta hil zuten esku berdinek
hil zutela Federico Garcia Lorca
Eta gu,
vuestras nietas y nietos
de Extremadura, gallegos, castellanos
maketos, mantxurrianos
de Andalucia entera como Marinaleda
gu, los chachos de vuestros genes
Euskal Herrian euskaraz
nahi dugu hitz eta jolas
Bahia de Pasaia da gure Playa Girón
compañeros poetas,
eta Bobby Sands,
eta irri egingo dute
Irlandar emakumeen haurrak
gure mendekua ere badira
eta berriz min hau
zeren eta, batek gosez diraueino
ez gara gu asetuko
baten loturik deino
ez gara libre izango.
Horregatik zutitu
eta euskaraz mintzatuko naiz
nere hiltzailearen aurrean
eta iala! iala!
Ramallah dantzatzen dugunean
Hots amaigabe bat baino latzago
datorkigu odolaren usaina
biolentziaren erresumena
ez, ez dugu nahi
holako zibilizaziorik
onar genezakeen gure egoera
txoria kaiola bezala
baina hegoak ebaki bagenizkio
ez zen gehiago txoria izango.
Beraz, arrano bihurtu ginenean
Kaiola hautsita
aldegingo genuen beldurrez,
libro ginela sinestarazi nahi ziguten.
Baina luze gabe ohartu ginen
hanka arkaitz bati lotu zigutela
kate motz eta astun batez.
Oi gu hemen bidean galduak
ibiltzeari utzi gabe
esan zuen Txirritak
larrosa baino ederragoko
gure zazpi probintziak
lau Españan preso daudenak
hiru han ditu Frantziak
gure ametsak, esperantza, egia
askatasuna, bakea, justizia
zenbat gera?
lau, bat, hiru, bost, zazpi…
zer egingo degu? Alkar jo?
Alkar hil? Ez! Hori ez!
Begiratu maitea
ortzi mugak sutan,
gure begien zerutan.
Begiratu atzera
amildegi ertza,
biziak, hilak, ametsak
orain, mendeetako kanta erditu da
gure ordua heldu da
Eta ez galdetu inoiz zer galdu genuen
gure ametsaren bidean
malko haiei esker
orain itsasoa gara!
Agian, ekibokatu ginen
hasieran bertan
mundu hontara euskaldun sortzean
baina ez dut nik sekula
ene sorterria hautatu
eta gaur hemen gaude
sei urte ta erdiren ondoren
bost menderen ondoren
milaka urte eta gero
hemen gaude, badakizue…
Denbora da poligrafo bakarra
eta hau da froga, hemen gaude
eta Manu Chao zioen:
Próxima estación, Esperanza
pasa du gure trena.
Gure ametsen eraisten ortuaren aurrean
hemen gaude ta poztutzen naiz
Kantatzen duen herri batek
ez baita inoiz hilko
baina are gehiago
kantu bihurtu den herria gara
kantu bat gara
mendien artetik datorrena
Joaldun,
itsasoko olatu bakoitzean, ontzi…
etxe hutsetako ormetan
martxoak hiruan, martxoak zortzian
martxoak bostean, …
entzuten duzue?
Melodia bat da,
aire bat, arnas bat,
burni artetik ihes eta jostari,
sentimendu bat,
ahoz-aho,
ura harri artean bezala iritsi gara
belaunaldiz-belaunaldi
herri bihurtu den kantu bat gara
inor eta inoiz ixildu ez duena
Agian, agian, egün batez
jeikiko ginela esan zenigun Matalaz
Eta gaur, mende askoren ondoren
hemen gaude munduari esanaz
beste mundu bat posible dela
Baita ixildu nahi izan gaituztenentzat ere
denok gara mundu
eta horregatik diogu hemen gaudela
esku bat luzatuz, irrifar bat zabalduz
Lau haizetara! Irri eginez
Lau haizetara!
Negua joan da ta
GORA HERRIA!

Nola jarri LibreOffice 5 euskaraz

Ubuntun LibreOffice ingelesez agertzen bazaizu baliteke izatea hizkuntza paketeak ez dituzulako instalatuta. Instalatzeko terminal batean itsatsi agindu hau:

sudo apt install libreoffice-l10n-eu libreoffice-help-eu

Horiek instalatuta oraindik ingelesez jarraitzen badu LibreOffice paketearen edozein aplikazio ireki eta egin:

Menuan Tools > Options > Language settings > Languages eta irekitzen den leihoan:

User interfaze:  Default english (USA)ren ordez Basque hautatu eta OK.

LibreOffice irekitzen duzun hurrengoan euskaraz egongo da.

Hori bera ekipoko erabiltzaile guztiek egin beharko dute.

LibreOffice 5.1

Ubuntu 14.04 edo berriagoa baduzu proba dezakezu LibreOffice 5.1 PPA bidez instalatuta. Horretarako ireki terminala (Ctrl+Alt+t) eta hurrenez hurren itsatsi eta exekutatu agindu hauek:

sudo add-apt-repository ppa:libreoffice/libreoffice-5-1

sudo apt-get update

sudo apt-get install libreoffice libreoffice-style-breeze

Ikusi nahi baduzu, ingelesez, bertsio berriaren berritasunak hemen dituzu: https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/5.1

Pinguy Builder: Remastersys aplikazioaren oinordekoa

(Eguneratua 2016/4/25ean)

Remastersys aplikazioak aukera eman die Debian, Ubuntu, Linux Mint eta deribatuen erabiltzaileei euren erremasterizazio edo distribuzio propioa egiteko. Bere garatzaileak projektua bertan bera utzi zuen eta orain arte ibili bada ere orain Pinguy OS distribuzioaren arduradunek haren fork bat egin dute, Pinguy Builder, proiektua biziberritzeko.

Funtzionalitateak
Zure Debian-Ubuntu bertsio propioa sortzea eskolan, enpresan edo lagunen artean banatzeko.
Zure sistema osoaren segurtasun kopia sortzea.

Nola sortu erremasterizazioa:
Instalatu ondorena: Aplikazioak > Sistemaren tresnak > Administrazioa > Pinguy Builder.

Settings fitxan ISO fitxategiari izen bat jarriko diogu. Fitxa horretan azaltzen da

ISO fitxategia zein karpetan sortuko den (/home/PinguyBuilder).






Actions fitxara joan, Dist

sakatu eta onartu.










Behin ISO fitxategia sortuta instalaziorako DVDa edo USBa prestatuko dugu.
DVDa prestatzeko Brasero aplikazioa erabiltzen ahal dugu

USBa prestatzeko Aplikazioak > Sistemaren tresnak > Administrazioa

> Abio-disko-sortzailea erabiliko dugu. Horretarako sartuko diogu gutxienez 4 GBeko USB memoria huts bat eta (1) hautatuko dugu USB memoria (2) esango diogu zer ISO irudia instalatu nahi dugun eta (3) esango diogu USB hori ixteko, instalazioetarako soilik erabiliko dugula. Hamar bat minutu irauten du prestaketa eta, bukaeran, administratzailearen pasahitza eskatzen du.

Bai DVDa, bai USBa erabili ahal izango dugu erremasterizazioa instalatzeko edo liveCD moduan erremasterizazioa probatzeko instalatu aurretik.



Pinguy Builderren instalazioa:

Web orri honetatik http://sourceforge.net/projects/pinguy-os/files/ISO_Builder/ deskargatuko dugu deb fitxategia eta ondoren Ubuntu software aplikazioaren bidez instala dezakezu.

Behin  komeni zaizun deb fitxategia deskargatuta haren gainean bi klik eginda software zentroa aplikazioak instalatuko du.


Beste aplikazio interesgarriak software-bilduman eta Linux-aplikazioak

rollapp.com : software libreko aplikazioak online

rollapp.com   Google Docs, Microsoft Live eta antzeko plataformen antzera funtzionatzen du berezitasun handi batekin: software libreko aplikazioak eskaintzen ditu online. Alegia zure ekipoan instalatuta ez duzun software libreko aplikazio bat erabil dezakezu interneteko konexioa baldin baduzu.

Zein dira erabil daitezkeen aplikazioak? 

 Denetarik. Goiko irudian ikusten den bezala LibreOffice gain, Gimp, Stellarium, LibreCAD, Inkscape... 62 bulego aplikazio, 46 grafiko, 89 gehigarri, hezkuntza arloko 57... Denak eskuragarri instalatu gabe.


Zertarako erabili online aplikazioak?
Demagun kanpoan zaudela eta erabili behar duzula Windows ekipo bat. Odt bat ireki behar duzu eta ez daukazula zerekin.
Demagun etxean edo eskolan zaudela zure Ubunturekin eta instalatuta ez duzun aplikazio hauetako bat probatu nahi duzula. Probatzen al duzu online eta gustukoa baduzu instalatu.
Chromebook batetik edo Android tableta edo smartphone  batekin zaudela eta LibreOffice, Inkscape edo bestelako software librea erabili nahi duzula.

Agian ez dira ohiko egoerak baina gogoan edukitzeko helbidea da rollapp hau.


Nola funtzionatzen du?

1. Nabigatzailea ireki eta web orrian sartu: https://www.rollapp.com
2. Erregistratu zaitez (sing up). Posible da erabiltzaile kontu bat sortzea edo Google, Dropbox edo Amazon kontu bat erabiltzea. Nik uste dut, salbuespen bezala, interesantea dela hodei biltegiratzea eskaintzen duen zerbitzu baten bidez sartzea, izan ere, fitxategiak irekitzeko eta gordetzeko hodeia erabiltzea komeni zaigu.
3. Hobespenak ezarri. Gure izenaren azpiko menuan App Settings klikatuta aukera izango dugu pasahitza jartzeko, zehazteko gure hodei-biltegia eta hizkuntza aldatzeko (une honetan ingelesa, espainola edo errusoa).
4. Hortik aurrera aukeratu nahi duzun app eta aritu.

Oharrak

• Androidetan bakarrik 4. bertsiotik aurrera eta  Chromeren bidez ibiltzen da.
• Doako aplikazioa da eta badu ordainpeko Premium aldaera. Horren bidez, besteak beste, inprimatu daiteke eta Premium app-ak (Blender, Handbrake besteak beste) erabil daitezke.

Beste web-aplikazio interesgarriak eskuineko paneleko Web-aplikazioak.

AcetoneISO CD/DVDren irudiak sortu eta muntatzeko aplikazioa

AcetoneISO Linuxerako aplikazioa da. Bere helburua da, batetik, CD eta DVDren edukiak fitxategi batean biltzea eta bestetik fitxategi horiek exekutatzean CD/DVD irakurgailu birtualak muntatzea.

Ikastetxeetan eta etxeetan CD/DVDak sarri erabiltzen dira hezkuntza edukiak ikusteko, aplikazio eta jolasak ibiltzeko, filmak ikusteko... AcetoneISOei ezker disko horien irudia eginda aukera ematen digu eduki horiek disko gogorretik erabiltzeko. Oso erabilpen interesgarria da irudi horiek zerbitzariko IKASLEAK karpetan sartuta ikasleek erabili ahal izango dute saretik AcetoneISOk irudi horiek muntatzen dituelako CD/DVD moduan. Bereziki interesgarria da aukera hori ikasleen ordenagailuek CD/DVD irakurgailua ez duten kasuetan.

Nola erabiltzen da? Erabilera asko baditu ere tipikoa da batetik CD/DVD baten ISO irudia sortzea eta ISO hori muntatzea erabiltzeko.

1- ISO irudia sortzea:

Sartu CD edo DVD diskoa irakurgailua, ireki AcetoneISO aplikazioa (Gehigarriak atalean dago) eta egin Image Conversion > Generate ISO from CD/DVD > a standard data CD/DVD edo bestelakoa, diskoaren arabera. Onartu proposatzen duen byte size eta gorde toki egokian; ikastetxean ISO fitxategia ikasleek ikusten duten karpeta partekatuan -IKASLEAK karpetan- gordetzea komeni da.

CD/DVDtik ISO irudia sortzen

2-ISO irudia muntatu

Ikasleek euren ordenagailuetatik ireki ahal izango dute irudi horiek. Horretarako AcetoneISO irekiko dute > Muntatu eta arakatzailean ISO irudia aukeratu behar dute.

ISO fitxategia muntatzen

Instalazioa
AcetoneISO Luberri banaketan instalatuta dago. Zuk instalatu behar baduzu egin dezakezu Software-zentrotik edo terminalean hau itsatsita.

sudo apt-get install acetoneiso

Oharrak

• Gaur egun diskoak edozein sistematan erabiltzeko diseinatuta daude baina disko zahar batzuk soilik Windowsen ibiltzeko pentsatuta daude, hala nola Ttantto, Xango, Narigota... Mezu honetan azaltzen da Linuxen nola erabili daitekeen Wine-ren bidez.
• AcetoneISOren baliokidea Windowen Daemon Tools aplikazioa da.

Beste aplikazio interesgarriak Software-bilduman eta Linux-aplikazioak orrietan.

'Linux instalazioa eta administrazioa eskolan' ikastaroa

Irungo Berritzegunean 'Linux instalazioa eta administrazioa' izeneko ikastaroa

emango dut datozen asteetan.

Ikastaroa ikastetxetako IKT arduradunei zuzenduta dago eta helburua da hastea Linux  -zehazki Luberri erremasterizazioa-  instalatzeko, kudeatzeko eta erabilera zabaltzeko jarraibide, laguntza teknikoa eta irizpideak eskaintzea.


 Ikastaroa sei ordukoa da eta bi formatutan eskaintzen da:

Goizeko formatua: bina orduko hiru saio, urtarrilaren 20a eta otsailaren 10a eta 24a, goizeko 9etatik 11etara.
Arratsaldeko formatua: hiru orduko bi saio, otsailaren 24a eta martxoaren 2a, arratsaldeko 4etatik 7etara.

Tokia: Irungo Berritzeguneko informatika gela.

Programa:

• Zertarako Linux. Software librearen abantailak.
• Linuxen ezaugarri nagusiak.
• Ubuntu: Mahaigaina, fitxategien arakatzailea, aplikazio nagusiak eta formatuen afera.
• Luberri erremasterizazioaren ezaugarriak: Windowsen Active Directoryn integratu eta konpartitutako karpetak eta karpeta pertsonalak mapeatzea, erantsitako aplikazioak.
• Ikastetxerako distribuzio propioa prestatu eta instalatu.
• Ekipoen ezarpenak: wifia, inprimagailuak, IP finkoak... 
• Ekipoen kudeaketa: softwarearen eguneratzeak, programen instalazioa...
• Domeinuaren kudeaketa Linuxetik: Terminal Server Renminaren bidez.
• Arbel digitala: Smart eta beste modeloen instalazioa eta kalibrazioa.
• Instalazioen erritmoak eta irizpideak.
• Laguntza teknikoa eskuratzeko bideak.
• Linux eskolan posta-zerrenda.

Ikastaroa aurrez aurrekoa da eta laguntzako dokumentazioa Moodle honetan dago.
Ikastarora gutxienez 4GB duen USB memoria huts bat eraman behar da.
Plaza kopurua: 15 (eskaerak kopuru hau gainditzen badu lehentasuna izango dute IKT arduradunek eta Bidasoa-Oarsoaldeko ikastetxetako irakasleek).

Izena emateko Berritzeguneko web orritik egin daiteke, eskuineko atalean Prestakuntza ekintzak > Ekintza bilaketa > Izenburua Linux, edo zuzenean lotura hauetan klikatuta.

• goizeko formatuan
• arratsaldeko formatuan

Androiden hurrengo bertsioak ez du Oracleren Java API pribatiboak erabiliko

Luberri 14.04.07 bertsioak Oracleren Java pribatiboak bazterrean utzi eta Java librearen alde, OpenJDKren alde egin zuen. Bi hilabete pasata Google enpresak Luberriren bideari jarraitu dio eta esan du Androiden hurrengo bertsioak ez duela Oracleren Java pribatiboa erabiliko librea baizik.

Hona albistea: http://venturebeat.com/2015/12/29/google-confirms-next-android-version-wont-use-oracles-proprietary-java-apis/

LibreOffice Impress: nola txikitu aurkezpen baten pisua

Aurkezpenen batek pisu handia badu izaten da pisu handiko argazkiak erabili ditugulako bertan. Irudien tamaina txikituta fitxategiaren pisua nabarmen arinduko dugu.
Hori egiteko OpenOfficek erabiltzen zuen Presentation-Minimizer izeneko gehigarri bat. LibreOffice-k 3.3 bertsiotik aurrera programan barneratu zuen eta erabiltzeko ez da ezer instalatu behar.

Ikus dezagun nola funtzionatzen duen:

Aurkezpen batean argazki bat txertatzen dugunean haren gainean eskuin klik egin eta agertzen den menuan Konprimatu irudia klikatuko dugu.

Eta leihatila hau agertuko zaigu:

Ados egin eta irudiaren neurria era egokian txikituko du. Posible dugu aurretik Kalkulatu sakatuta ikustea zenbatean arinduko du pisua. Goiko adibidearen kasuan argazkia 2MB inguru pisatzen du (eta ondorioz pisu hori erantsiko zion aurkezpenari) eta proposatzen duen tamainara murriztuta 92KBra arinduko da.
Ideia bat egiteko proiektore arruntek 1024x756 pixeleko bereizmena dute, beraz, 994 pixeleko zabalerarekin irudi hori txikitu aurreko bereizmen berberarekin ikusiko da baina bere pisua hogeiren batera murriztu dugu.

Hori bai, aurkezpenaren irudi guztiekin egin behar dugu prozesua.

Code.org euskaraz

Haurrak eta gazteak programatzen ikastea da code.org webgunearen helburua. Babesle boteretsu -Google eta Microsoft besteak beste- dituen proiektua orain euskaraz disfruta daiteke.

Teknikoki bikaina eta pedagogi ikuspuntutik oso landua. Bere helburua da era ludiko eta autonomo batean haur, ume eta gazteek programazioaren oinarrizko algoritmoak bereganatzea.
Programazio hizkuntza erabili beharrean Scratch-ek ezagutarazi dituen eta elkarri atrakatzen edo lotzen diren piezen sistema erabiltzen du. Komandoak, aldagaiak eta abar piezen bidez definitu eta kateatzen dira.

Aipatuaz gain ezaugarriak nagusiak hauek dira:

• 4,6,8 eta 10 urtetik gorako ikasleentzako 20na orduko ikastaroak.
• ikastaroek joko-ariketak, bideo azalpenak, ariketa artistikoak... dituzte.
• area librea formak eta web-jolasak diseinatzeko.

Eskerrik asko proiektu hau euskaratzen lagundu duzuen guztioi, besteak beste azaroaren 7an UEUk eta EHUak antolatuta Donostian ospatu den code.org euskaratzek maratoian parte hartu duzuenoi.

Thunderbird: nola konpondu Bidalitako mezuak karpetan gordetzen errorea

Zenbaitetan, IMAP kontuekin beti, Thunderbird posta bezeroa ataskatzen da mezuak bidaltzean...

 

eta Utzi sakatzean "Errore bat gertatu da mezuak Bidalitako  mezuak karpetan gordetzean" dioen mezua erakusten du.

Errorea eman arren gordetzen du baina ikusiko dugu nola konpon daiteke.

Thunderbirden ezkerreko panelean posta kontuaren gainean eskuin klik egin eta ondoko menuan Ezarpenak hautatu. Orain ere ezkerreko panelean aukeratu Zerbitzariaren ezarpenak. Eskuin aldean Aurreratua botoian klikatu eta irekitzen den leihoan Cachean gordeko diren zerbitzari konexio kopuru maximoan jartzen duen 5aren ordez 2 jarri, Ados leihatila horretan eta (argi ibili!) Ados ezarpenen leihatilan. 

Nola egin Terminal Server Ubuntun

Zure eskola, enpresa edo elkartean Windows Server domeinu batean aritzen bazara eta, domeinuko administratzailea izanik, Ubuntu  duen ekipo batetik kontrolatu nahi baduzu zerbitzaria hona hemen nola egin dezakezu:

Abiatu Remmina aplikazioa (Aplikazioak > Internet) eta sortu konexio bat ezaugarri hauekin:

Konexioaren propietateak

Izena: Zerbitzaria (edo nahi duzuna)
Protokoloa: RPD - Urruneko Mahaigain Protokoloa)
Zerbitzaria:  zerbitzariaren IPa
Erabiltzaile-izena:  domeinuko administratzailea
Pasahitza:  domeinuko administratzailearen pasahitza
Domeinua:  domeinuko izena
Erabili bezeroaren bereizmena
Kolore-sakonera: kolore altua

Urrutiko kontrola

Behin irekitzen denean pantaila osora hedatzea komeni da. Behin hedatuta txikitu ahal izateko erakuslearekin leihoaren goiko aldean jo behar da.


Konexioaren datuak gordetzen ditu, beraz, behin sartuta aski da. Gainera beste ekipoen kontrola erantsi daiteke bai Windows, Linux edo beste sistematakoak.

Ken Burns efektua Kdenlive bideo editorean

Ken Burns efektuak argazkiei bizia ematen die fokua puntu batetik bestera poliki mugituz, gerturatzen, urruntzen, ezker-eskuin...

Efektu honek aukera ematen du argazkietan oinarrituta bideo ederrak egiteko. Eskolan narratiba lantzeko tresna baliagarria izan daiteke.

Harira. Kdenlive Linuxpeko bideo editorean efektu hau lortzeko proiektuen zuhaitzean, bideorako erabiliko dugun klip, irudi, titulu, audioen zerrendan titulu-klip bat txertatuko dugu.

Tituluen editorean efekturako erabiliko dugun argazki edo irudia txertatuko dugu.

Edizio leihoaren eskuineko aldean Animation izeneko fitxan bi elementu ditugu: Edit start eta Edit End. Lehenengoaren bidez markatuko dugu mugimenduaren abiapuntua eta bigarrenarekin bukaera irudia:
zehaztasunetik orokortasunera (zoom out) edo alderantziz (zoom in), ezker-eskuin, behetik-gora...



Une honetan markatuko dugu mugimendua zenbat segundotan gauzatu behar den.

Titulua gorde eta denbora-lerrora eramango dugu.

Klik punteroa gelditzean Ubuntun

Software librea orokorrean eta bai Linuxek zein Ubuntuk bereziki arreta handia jartzen dute zailtasunak dituzten pertsonengan, zentzumenen- edo mugimenduen zailtasun edo urritasunak dituztenengan. Software librearen izaera soziala dela eta irisgarritasuna funtsezko oinarri bat da.

Kasu honetan laguntza behar duen ikasleak ezin du teklatua erabili eta erakusle edo punteroa joystick baten bidez mugitzen du baina zailtasun handiak ditu klik egiteko eskuz. Helburua da klik egitea erakuslea gelditzean, une batez geldirik egotean alegia.

Hori egiteko, klik egiteko itxarote-denboraren bidez (dwell click) egingo dugu: Sistemaren ezarpenak > Sarbide unibertsala > Erakuslea kokatzea eta klik egitea > Egin klik enfokatzean aktibatuko dugu.

Atzerapen edo itxarotearen bidez klik egitea aktibatzea eta haren ezarpenak finkatzea.

Leihotxo bat irekiko zaigu hautatzeko itxaroteak zer aktibatuko duen eta bi kontrol mugikorren bidez ezarriko diogu itxarote edo atzerapenaren denbora eta zenbateko gelditasuna behar den aktibatzeko.

Azpiko bideoan Nerea Pérez Anguas ergoterapeutak azalduko ditu nola aktibatu eta nola erabili eginbide hau.

Adobek animatzen ditu sortzaileei HTML5 erabiltzera

Adobe enpresak amore eman du eta onartu du Flash formatuaren garaiak pasa direla. Flash mantentzeko asmoa badu ere bere apustu nagusia 2016ko hasierarako Animate CC aplikazioa izango da, animazioak egiteko HTML5 formatuan lan egingo duena.
 

Adobek, bere bezero handiek behartuta, web formatu irekien garaipena onartu du eta dokumentu batean sortzaileak bultzatzen ditu horiek erabiltzen.

Nola deskargatu EITBko Nahieran tokiko bideoak

Irauten duen bitartean ETBko bideoak toki honetatik deskarga daitezke: 

http://www.descargavideos.tv

Bideoak deskargatzeko Nahieraren web orrira joan http://www.eitb.tv/eu/

aukera ezazu nahi duzun bideoa eta kopiatu bere helbidea edo URLa, itsatsi helbidea descargavideos.tv-ren leihatilan eta sakatu lupa; bideoa topatzen duenean aukera ematen du deskargatzeko hainbat tamainatan, denak mp4 formatuan.

Tamaina aldatuta leiho batean bideoa agertuko da. Egin eskuin klik bideoaren gainean eta hautatu Gorde bideoa honela

Noiz arte iraungo du?

Terminala itxurako taula html

sudo apt-get update

<table cellpadding="6">
<tbody>
<tr bgcolor=#3C3B37>
<td></td></tr>
<tr bgcolor="2B0B30">
<td>sudo apt-get update</td></tr>
</tbody></table><br />

sudo apt-get update

<table border="1" cellpadding="6">
<tbody>
<tr bgcolor="2B0B30">
<td>sudo apt-get update</td></tr>
</tbody></table><br />

sudo apt-get update

<table border="1">
<tbody>
<tr bgcolor="2B0B30">
<td>sudo apt-get update</td></tr>
</tbody></table><br />

sudo apt-get update

<table>
<tbody>
<tr bgcolor="2B0B30">
<td>sudo apt-get update</td></tr>
</tbody></table><br />

Nola aldatu izena USB memoriari Ubuntun

USB memoriari -pendrive- izena aldatzeko Ubuntun konektatu euskarria eta ireki Aplikazioak > Gehigarriak > Diskoak aplikazioa.

Kontu handiz 1 hauta gailuen artetik USB memoria eta 2 desmontatu fitxategi sistema.

Fitxategi sistema desmuntatuta 3 Ekintza gehiago ikonoan klikatuko dugu eta zabaltzen den menuan 4 Editatu fitxategi-sistema klikatuko dugu.

Eta irekitzen den leihatilan izena idatzi eta eta Aldatu sakatu.

Muntatu, edo atera eta sartu, eta kito.