Zientzia eta teknikako euskara arautzeko gomendioak

Ikasmaterialetako hizkuntzaren egokitasun-irizpideak finkatzeko Aholku Batzordearen eskutik eta EIMA programaren barruan Jose Ramon Etxebarria koordinatu duen taldeak Zientzia eta Teknika alorretako "unibertsitatera iritsi arteko irakaskuntzako testugintzan ageri diren zenbait arazo espezifikori buruzko aholku-gomendioak biltzen dituen liburua argitaratu du Eusko Jaurlaritzak.

Gomendio hauek irakasleentzat ez ezik alor hauen inguruan idazten edo lan egiten duen ororentzat dira interesgarri. Batetik atal orokorrak jorratzen ditu, hala nola sinboloak, zenbakiak eta laburdurak, eta beste aldetik zenbait alor zehatzen arazoak: fisika, matematika, kimika, biologia eta informatika.

Kontsulta liburua da dudarik gabe baina erraz asko eman daiteke aren gaineko begirada orokorra. Paperezko liburua salgai dago eta  pdf formatuan hemendik jaitsi daiteke.

Informatikari dagokionean gomendioen artean bik nabarmenduko ditut -betetzen ez nituelako jakina-. Lehenengoa neurrien gainekoa: kilo edo mila adierazten duen k hain zuzen minuskulaz idazten dela, kb, kB -kilobit eta kilobyte- eta haren gainekoak -mega, giga, tera eta abar- maiuskulaz. Bigarrena ingelesen antzera ahoskatzen ohi dugun hainbat izenen gainekoa, hala nola Google eta Apple; izan ere "l"-z ahoskatzeko ohitura dugu baina idazterakoan irizpide fonetikoaren ordez ortotipografikoa aplikatu behar  da eta deklinatzean Google-k, Google-ren, Apple-k, Apple-rentzat... idatzi behar da.
Esamoldeen aldetik neurtu aditzaren erabilerari gomendioak nabarmenduko nituzke: "Leirek irudia neurtu du eta 800 pixel zabal da "tankerakoak egokiak dira eta ez "irudiak 800 pixel neurtzen ditu" modukoak.

Eskerrik asko parte hartu duten guztiei, batez ere, nabaritzen ez den arren, irakasle izan ditudan Jose Ramon Etxebarria eta Juankar Hernandez-i.

Linux: bidali dokumentua LibreOffice-tik

Errore mezua bidaltzen saiatzean

LibreOffice-k (eta OpenOffice-k) tresna barran dokumentua zuzenean bidaltzeko aukera ematen duen botoia dute -goiko irudian markatua- baina konfiguratu gabe eta horregatik goiko irudiko mezua agertzen ohi da.

Botoi hori klikatzean posta bezeroa ireki behar da eta berau konfiguratzeko honela egiten ahal dugu: Tresnak > Aukerak > Internet > Posta elektronikoa eta agertzen den leihoan idatziko dugu:  /usr/bin/thunderbird -edo Evolution edo erabiltzen duzun posta bezeroa-.

Mint Gnome Shell Extension

Ubuntuk saltsa ederra dauka interfazeekin. Azken bertsioan (11.10 Oneiric Ocelot) lau interfaze eskaintzen ditu eta, nire ustez, bakar batek ere ez du ematen 11.04ren Ubuntu Clasic interfazearen maila. Nire aholkua, beraz, argia da: zalantzan bazaude gera zaitez 11.04 bertsioan.

Honezkero bertsio berritzea egin baduzu eta aukerak probatu nahi badituzu Gnome Shell eta  Ubuntu klasikoaren bertsio deskafeinatu bat instala ditzakezu horrela:

sudo apt-get install gnome-shell

Interfaze berriak erabiltzeko amaitu saioa eta erabiltzailearen kutxako gurpiltxoan klikatu:

Zerrenda horretan GNOME Gnome Shell da eta GNOME Classic aurreko bertsioaren Ubuntu klasikoaren imitazio txar bat.


Gnome Shell ibiltzeko azelerazio grafikoa behar du eta Classic azelerazio grafikorik gabeko alternatiba moduan eskaintzen du. Edonola ere badirudi Gnomek lortu duela Gnome Shell azelerazio grafikorik ibiltzea eta litekeena da Ubunturen hurrengo bertsioak klasikoa ez erabiltzea.

Linux Mint Ubuntun oinarritutako distribuzioak Unity eta Shell interfazeekin gustura ez eta Gnome2ko interfaze klasikoaren alde egiten du. Horretarako bi lineatan lan egiten ari da: batetik Gnome2ko fork-a den Mate proiektua bultzatzen du eta bestetik Gnome3ko Shell interfazeari Gnome2ko itxura eta prestazioak emateko gehigarriak prestatzen ari da: Mint Gnome Shell Extension. Bigarren linea horretan aurrerapausoak egin ditu eta dagoeneko probatu daitezke horietako gehigarri batzuk Shell interfazean. Horien bidez lor daiteke:

• Beheko panela aktiboak dauden atazen adierazleekin.
• Aplikazioen menu klasikoa.
• Lekuak, hau da gogoko karpetak agerian. Azken bi hauek eskuineko txokoko Menu-an.

Hona irudi adierazgarri bat:

Zehaztasun gehiago nahi baduzu egin klik irudia zabaltzeko.

Irudian ikus daiteke beheko panela -bi ataza irekita dituela- eta txokoan dagoen Menu klikatuta ageri dira abiarazle-multzo edo dock-a, aplikazio taldeak eta beheko Places botoian klikatuta agertuko litzateke karpeta nagusiak.

Probatu nahi baduzu Gnome Shell-erako gehigarri multzo hau batetik instalatu behar dituzu terminalean ondoko aginduak exekutatuz:

sudo add-apt-repository ppa:webupd8team/gnome3
sudo apt-get update
sudo apt-get install mgse-bottompanel mgse-menu mgse-windowlist

Bestetik abiatu behar duzu gehigarri edo extension hauek: abiatu Advanced Settings aplikazioa eta Shell extensions atalean aktiba itzazu instalatutako hiru gehigarriak (Botton panel, Menu eta Windows list):

Bukatzeko aldaketa hauek aktibatzeko saioa berrabiarazi behar duzu.

Portugalen GNU/Linux aurrera

Portugalgo gobernuak eskola publikoetako 50.000 ekipoetan software pribatiboko lizentziak ez berritzea erabaki du. Ekipo hauek GNU/Linux sistema eragilearekin funtzionatuko dute. Neurri honen bidez gobernuak 1.16 milioi euro aurreztuko du.

Kuriosoa da austeritate garaiotan gainerako gobernuek berez justifika-ezinak diren lizentzia horietako gastuak ezabatzen dituzten bitartean Eusko Jaurlaritzak diru murrizketak irakasle gutxiago kontratatuz egiten dituzte eta Eskola 2.0 programan Windows-en lizentziez gain software libreko LibreOffice kendu eta haren ordez Microfsoft Office 2010eko lizentziak erosi dituzte.

Iturria: Publico

HiztegiBar Chromium/Chrome nabigatzailean

Chromium, Chromeren bertsio libres, frogatu nahi nuen. Horretarako Ubunturen software-biltegian bilatu eta instalatu dut.
Inpresio ona eman dit. Firefox baino azkarragoa abiatzen da; memoria gehiago gastatzen du baina ez hainbeste; lastermarkak sinkronizatzen ditu -Google kontuaren bidez-; polita eta erabilgarria da; euskaraz dago eta euskara lehenetsi eta zuzentzen du (Hobespenak>Aurreratua>Web-edukia>Hizkuntza eta ortografia-egiaztatzailearen ezarpenak>Gehitu>Euskara). Gehigarriak instala daitezke, tartean Euskalbarren antzekoa den HiztegiBar.

Hori guzti hori ikusita Firefox baztertu eta Chromiumera pasako al naiz? Ba, ez. Nahiago dut segundo hamarren bat gehiago itxaron abiatze bakoitzean baina geratzen Firefoxekin eta Euskalbarrekin.

Leihoetako beheko botoiak nola ikusi

Blog honetako mezuek maila teknikok handirik ez dute baina oraingo hau tentelkeri hutsa da. Baina zenbat denbora galtzen dugu honelako tentelkeriengatik?
Harira.

Arazoa:
Batzuetan irekitzen dira pantailan sartzen ez diren leihoak eta hauen azpiko aldea pantailatik kanpo geratzen da. Leihoaren parte horretan geratzen dira besteak beste Utzi, Onartu, Gorde eta tankera horretako botoiak. Hau batez ere  pantaila panoramikoetan eta portatil txikietan gertatzen da.

Leihoaren beheko botoiak ez dira ikusten eta korritze-barrarik ez dago.

Irtenbidea:
Sinplea. Leihoaren aplikazio barrako kontroletan leihoa maximizatzeko aginduko diogu eta pantaila osoa hartzean beheko botoiak agerian geratzen dira.

Lehengo leiho bera baina maximizatuta. Orain beheko botoiak ageri dira.

Linux: Nola partekatu inprimagailuak

Etxean edo lantokian baldin badaude hainbat ekipo Linux dutenak eta horietako batek inprimagailua badu hemen ikusiko dugu nola konfiguratzen ahal den beste ekipoek inprimagailu hori erabili ahal izateko.

Hasiko gara inprimagailua duen ekipoarekin.

Administrazio atazetan "Inprimatzea" irekiko dugu (suposatuko dut inprimagailua instalatuta dagoela). Inprimagailuaren izena bere marka eta modeloa izango da seguru asko. Etxean horrela utziko dugu baina lantokian inprimagailua ondo identifikatzen duen izen bat jarriko diogu (departamentua, bulegoa, ikasgela...). Horretarako eskuin klik egin eta "berrizendatu".

Egiaztatuko dugu inprimagailua aktiboa (Enabled) eta partekaturik dagoela.

Bertako menuan Zerbitzaria > Ezarpenak klikatuko dugu eta honako aukera hauek markatuko ditugu: "Publish shared printers connected to this system" partekatutako inprimagailua beste ekipoetatik ikusi ahal izateko eta  eta , nahi izanez gero "Allow remote administration" beste ekipoetako erabiltzaileek eurek bidalitako dokumentuen inprimaketa kontrolatu ahal izateko.

Orain beste ekipoetara joango gara, partekatutako inprimagailua erabili nahi duten horietara eta Sistema >Administrazioa > Inprimaketa egingo dugu. Bertako menuan Zerbitzaria > Ezarpenak egingo dugu eta honako aukera hau markatuko dugu: "Show printers shared by other systems", hau da erakuts dezala beste ekipoek partekatutako inprimagailuak.
Hori eginda eta, noski, inprimagailua konpartitzen duen ekipoa eta inprimagailua bera piztuta badaude inprimagailuen leihoan ikusiko dugu eta erabiltzeko prest egongo da.

Irudi honetan ikusten da Antigua-Luberri institutuko ekipoek inprimatzeko dituzten aukerak: sareko inprimagailua lehenetsita dago eta mintegietakoak aukeran.

Ubuntu: nola berreskuratu leihoetako kontrolak

Aplikazioaren barran ixteko, minimizatzeko eta maximizatzeko kontrolak desagertu bazaizkizu berreskura ditzakezu terminal batean ondokoa itsatsita:

nohup metacity --replace

Nola berreskuratu Grub

Arazoa:
Ekipo batean Grub pantailara ez da iristen, batzuetan honelako mezua ager daiteke:

GRUB loading
Error: unknown filesystem
grub rescue>

Konpontzeko:
Abiatu ekipoa Linux liveCD batez -instalazio diskoa alegia- eta saiatzeko edo instalatzeko aukerara iristean euskara eta saiatu aukera ezazu.
Kontsola bat ireki eta ondoko aginduak kopiatu eta bertan itsatsi:
   sudo su              (supererabiltzaile baimenak izateko)
   fdisk -l                (ikusteko ekipoaren partizioak, begiratuko dugu zein den Linux sistema duena)
   mount /dev/sdxy  /mnt  (non x diskoaren letra den eta y Linux partizioaren zenbakia. Honen bidez Linuxen partizioa muntatuko dugu)
   mount --bind /dev /mnt/dev  (gainerako gailuak muntatzeko)
   chroot /mnt                          (CDaren Linuxean root moduan sartzeko)
   grub-install --recheck  /dev/sdx (non x lehenengo diskoaren letra den. Garrantzitsua partizio zenbakirik ez jartzea, soilik sda edo hda -lehengo zerrendan begiratu-). Bukatzen duenean halt idatzi eta return berrabiarazteko.

gLabels, etiketak egiteko aplikazioa

gLabels etiketak egiteko aplikazio jantzia eta erraza da. Linux eta Mac sistemetan lan egiten du. Ubuntun software biltegitik instala daiteke, beste distribuzioetarako eta Mac-entzako bere orritik jaits daiteke.

Etiketak editatu eta inprimatzeko datu baseak erabili ohi dira. Gure kasuan, datu basea erabili nahi ez badugu edo dugun datu baseak etiketak inprimatzeko aukera grafiko nahikorik eskaintzen ez badigu gLabel erabil dezakegu etiketa txukunak egiteko. Ikus dezagun, gainetik bada ere, nola erabiltzen da:

Aplikazioa martxan jarriko dugu (Ubuntun Bulegoa atalean) eta proiektu berria irekiko dugu (File > New); une honetan adieraziko diogu aplikazioari zein etiketa modelo erabiliko dugu -haren araberakoa izango da etiketaren tamaina-. Ondoren etiketa editatuko dugu:

Tresna barran ikus daitekeenez hauek dira etiketan erabili daitezkeen elementuak: testua, laukizuzena, marra, elipsea, irudia eta kode-barra.

Testua idatzi ondoren formatua ematen ahal diogu (aurreko irudiaren beheko barran ikus daitekeenez). Baina batez ere interesgarria den aukera hau da: datu taula bat erabili daiteke etiketen datu-iturri moduan. Horretarako datuen taula osatuko dugu kalkulu orri batean eta ondoren CSV formatuarekin gordeko dugu. Ondoren tresna barrako azken ikurra den "fusio-propietateak" sakatuko dugu -eskuineko irudian gorriz markaturik- eta bertan zehaztuko dugu zein CSV formatodun fitxategian dauden datuak eta dauden datuetatik zeintzuk inprimatu nahi ditugun.

Datuok etiketan kokatzeko testu erreminta hauta eta "Key" koadroan adieraziko  diogu zutabea eta ondoren "Insert merge field" klikatuko dugu. Horrela zutabe guztiekin.


Aipatu behar dut ere barra-kodeak sartu daitezkeela etiketetan; horretarako GNU barcode aplikazioa erabiltzen du.

Etiketa eredua bukatutakoan, proiektua gorde -nahi beste aldiz erabili ahal izango dugu eta baita aldatu ere- eta ondoren etiketak inprimatuko ditugu.

Xmind korritze-barrekin

Xmind eskemak adierazteko aplikazio interesgarri bat da (lehengo batean aurkeztu nuena). Kontua da zenbait Linuxetan -gutxienez Ubuntu Natty eta Oneiric-en- korritze-barrak ez dutela funtzionatzen. Gora behera egiteko ez dago arazo handirik zure saguak gurpila badu baina ezker eskuin egiteko ez dut modurik asmatu.

Sarean bilatuta irtenbide bat topatu dut: Xmind abiatzea bere korritze-barrekin eta ez sistemaren Overlay korritze-barrekin. Horretarako ondoko agindua kopiatu eta terminal batean itsatsi.

LIBOVERLAY_SCROLLBAR=0 /usr/local/xmind/xmind

Tamalez ez dut lortu funtzionaraztea aplikazioen menuan ez eta agindu honekin abiarazlerik sortzea, beraz, Xmind abiarazi nahi duzun bakoitzean terminalean jarri behar da agindu hau. Bestela Xmind abiatzen da baina korritze-barrarik gabe. 

Nola moldatu panelak Oneiric Oceloteren Gnome klasikoan

Goiko eta beheko panelak moldatuta Oneirik Ocelote-ren Gnome klasiko interfazean.

Aurreko mezuan komentatu dut Gnome klasikoaren panela blokeatuta zegoela baina trasteatzen topatu dut soluzio bat panelak Oneiric-en pertsonalizatu ahal izateko.

Dock bat erabili beharrean gehien erabiltzen dituzun bizpahiru aplikazioen abiarazleak panelean jartzeko orain ezin da aplikazioan eskuin klik egin eta "erantsi panelera" egin baina saguarekin klikatu eta herrestan eraman daitezke.

Bestetik goiko panelari ohiko elementuak eransteko edota tokiz aldatzeko panelean eskuin klik egin beharrean egizu Alt+eskuin-klik egin. Era berean beheko panelari propietateak aldatzeko edota Mahaigaina erakutsi edo Paperontzia eransteko eta euren ohiko tokian jartzeko ere Alt+eskuin klik egin.

Bestetik Nautilusean zuhaitza ikuspegia lekuak ikuspegia baino gogokoagoa baduzu bertako menuan egin Ikusi > Albo panela > Zuhaitza. Bestetik ikono, zerrenda eta ikuspegi trinkoa aldatzeko aukera kendu badute ere lehenetsita datorren ikono ikuspegia alda dezakezu Nautilusen Editatu > Hobespenak.

Oneiric Ocelot, lehen inpresioa

Etxean bi ekipo ditut, mahaigainekoa eta netbooka. Txikian instalatu dut Ubuntu 11.10a eta hau da hartu dudan inpresioa.

Instalazioa oso ondo joan da. Mahaiganekoan torrent bidez jaitsi dut irudia eta abio-USB memoria prestatu dut. Haren bidez instalatu dut. Nobedade bezala datuak mantenduz instalatzea eskaini dit aukeren artean eta ondo eta azkar egin du.

Interfazeena bukaerarako utziko dut.

Gauza positiboen artean, aipatutakoaz gain, Flash Player eta Dropbox kideen biltegitik instalatzen direla eta Thunderbirden integrazioa sisteman, bai bere leihoan bai paneletik. Eta besterik ez.

Negatiboen artean Gnome3 da inpresio txarren egin didana, sinplifikatzeko asmoz edo pertsonalizatzeko eta kontrolatzeko aukera gehienak kendu dizkiote. Goiko panela blokeatuta dago, ez bakarrik Unity eta Gnome Shell-en, baita Gnome klasikoan ere. Nautilusen tresna barrari aukera gehienak kendu dizkiote: fitxategiak ikono moduan, zerrendan edo era trinkoan ikusteko aukera, zooma eta abar. Egitura ikusteko aukera ere ezkutatu dute (lekuak, zuhaitza eta abar). Nik uste dut hurrengoan arakatzailea bera kenduko dutela.
Bestetik goiko paneletik leihoak itxi, minimizatu edo aldatzeko ikonoak ezkutatu dituzte (sagua gainean jartzean agertzen dira). Beste zailtasun bat.
Software-biltegia, Oneiric-en software-zentroa, motel baino motelago dabil eta irekitzen denean Canonical-ek salgai dituen aplikazioak ageri dira beste ezer baino lehen. Eskubide guztia dute baina...  Google Earth , momentuz bederen, ezin da bertsio honetan instalatu.
Itxura aldatzeko aukerak ia desagertu dira, bai eta pantaila-babeslea kudeatzekoa. Compizconfig-settings-manager (ccsm) ez omen du funzionatzen eta usten du sistema panelik gabe.

Interfazeak direla eta lehenik eta behin instalazioarekin batera datorren Unityak probatu ditut eta ez diet aurrerapenik ikusten. Aplikazioak topatzea -dock-enak aparte noski- abentura handia da. Iragazkiak jarri dituzte kategoriak hobeto ikusteko baina kategoriek beraiek kentzen diete tokia aplikazioen ikonoei eta gainera behera egiteko kontrolik ez da agertzen. Bilaketak egiteko aplikazioak, fitxategiak edo musika kategoriak jarri dituzte baina bilatzailea oso gaizki dabil.
Ez diot aurrerapenik ikusi Unity-ri. Beheko panela eta menuena kenduta irabazten den pantaila da duen abantaila bakarra, tableta eta netbook-entzako jakina.

Gnome Shell eta Gnome klasikoak aukeratu ahal izateko instalatu egin behar dira:

sudo apt-get install gnome-shell

Gnome Shell probatu dut eta, oro har Unity baino finoago badabil ere, ez zait batere praktikoa iruditzen, paneleko ikonoak eta mezuak gaizki ikusten dira eta gainera deustarako balio ez duen eta pantaila jaten duen barra zuri bat agertzen da aplikazio guztietan. Itzaltzeak ere lanak ematen ditu¡

Dezepziorik handiena Gnome klasikoa izan da. Lehen aipatu dudan bezala oraingoan Gnome klasikoa ez da Gnome2 Gnome3 baizik eta horren ondorioz goiko panela ezin da konfiguratu -Firefox eta gehien erabiltzen ditugun aplikazioen abiarazleak ere ezin dira jarri-, Nautilus, lehen esan dudan bezala lehen zenaren itzal bat da.

Hau dena ikusita momentuz Oneric nire netbook-ean geratuko da Unity 2Drekin eta mahaigainekoan, puska baterako behintzat, Natty geratuko da Gnome2-rekin eta Virtual-Box instalatuko dut Ubunturen ondokoa zein izango den frogatzeko. Momentuz lehen hautagaiak Linux Mint eta KDE erabiltzen duen dristroren bat.

Bideoa ia hogei aldiz txikiagoa

Bideoak konpartitzeko posta elektronikoa erabiltzen dut. Ez dut gustuko etxeko bideoak hodeira igotzea (Youtube, Vimeo...). Kontua da bideoak oso astunak direla postaz bidaltzeko. Bideoak konprimitzeko beste batean aipatu nuen Arista Transcoder aplikazioa erabiltzen dut Ubuntun. Gaur berriro ekarri dut blogera komentatzeko nola egin daiteke ohiko konpresioa baino handiagoa kalitateak kalte larririk hartu gabe.
Aristak eskaintzen dituen formatuen artean WebM formatuak oso emaitza onak ematen ditu. 0.9.7* bertsiotik aurrera konpresio moten ezarpenak aldatzeko aukera dago kalitate eta pisuarekin jolastuz. Aldaketa horiek egiteko klikatuko dugu Create Conversion eta konbertitu nahi dugun diskoa, fitxategia edo karpeta eta konbertsioaren norakoa zehaztu ondoren hautatuko dugu konbertsio mota, gure kasuan WebM, eta eskuineko irudian ikusten den i botoian klikatuta konbertsioaren ezarpenak agertzen dira.  WebM formatuako konpresioak Aristaren ezarpenetan kalitate maila 6 du eta horrekin irudietan galerarik ez da atzematen eta konpresioaren emaitza bost bat aldiz txikiagoa da gutxi gora behera.

Ezarpenak aldatzen baditugu eta kalitatea demagun 4ra jeitsita (quality=6 ren ordez 4 jarri) konpresioak ia 20 aldiz txikitzen du bideoaren tamaina kalitate-galera txiki xamarrarekin.

Ondoko adibidean ikus daiteke argazki-kameraz ateratako minutu bateko bideoak 56 MB pisua du eta WebM formatura kalitatea pixka bat galtzen 3.1 MBetan geratzen da; posta elektronikoz bidaltzeko tamaina prudentea alegia.

Jatorrizko bideoa eta konprimitutako bertsioen pisua.

 

Konpresioa egin eta gero posible dugu lehenetsitako kalitatea 4ean utzi edo 6ra bueltatu.

 * Aristaren bertsioa ikusteko klika Laguntza > Honi buruz eta 0.9.7 baino zaharrago baduzu azken bertsioa instala dezakezu ppa biltegia zehaztuta. Horretarako terminala ireki eta hurrenez hurren hiru agindu hauek exekuta itzazu:

sudo add-apt-repository ppa:webupd8team/arista
sudo apt-get update
sudo apt-get install arista

Oharra: mezu hau 2012/1/5ean berritu dut.

Nola instalatu Crescendo CD-ROMa Linuxen

Pearson Alhambra argitaletxeak DBHn musika ariketak eta hainbat audio dituen CD-ROMa kaleratu du. Teorian Windows, Mac eta Linuxen funtzionatu behar du baina Linuxen, onean ez dabil -nik behintzat ez dut lortu-. Nola konpondu?

• CDaren edukia karpeta batera kopiatu -lokala edo sarekoa-. Karpetari Crescendo izena jarri.
• Crescendo karpetako exeWin.exe fitxategia exekutagarria bihurtu (eskuin klik > Propietateak > Baimenak > Baimendu fitxategia programa bezala exekutatzea.
• Windows-programak Linuxen exekutatzen dituen Wine aplikazioa instalatu Software-biltegitik edo terminal batean agindu hau emanez:

sudo apt-get install wine

• Karpetako exeWin.exe klikatuta abiatuko da aplikazioa. Nahi izanez gero abiarazle bat sortzen ahal diozu mahaigainean (mahaigainean eskuin klik > Sortu abiarazlea, izena: Crescendo, komandoa: araka ezazu karpetako exeWin.exe.

Audio Recorder: grabatu mikrofonotik edo soinu txartelatik Ubuntun

(Eguneratua  2019/4/30ean)

Ubunturekin batera instalatzen zen Soinu-grabatzailea (gnome-sound-recorder) aspaldi honetan ez du funtzionatzen. Izan ere, Ubuntu 16.04tik kendu dute.

Bestetik aplikazio horrekin mikrofonoaren soinua bakarrik  graba zitekeen, baina nola grabatu pelikula baten audio zati bat, bideo konferentzia bat, entzuten ari garen irrati emisio bat edo edozein audio?

Lehengo batean arazo honi irtenbide bat bilatu nion eta mezu honetan azaldu nuen. Gaurkoan ordea, errazago eta erabilgarriagoa den soluzio bat topatu diot: Audio Recorder aplikazioa.

Ezaugarriak:

nire ustez interesgarriena da aukera ematen duela hautatzeko grabazio iturria, eta bertan mikrofono eta bertan Internal Audio Analog Stereo, alegia soinu txartelaren soinua. Horretaz gain mikrofonoa, webcam, Rhythmbox, Skype...
Automatikoki has daiteke grabatzen ordu zehatz batean edo soinua hastean eta gelditu hainbat denbora pasata edo isiltasuna egiten denean.
Onartzen dituen formatuak: ogg, flac, mp3, mp2, spx eta wav.
Automatikoki gordetzen du karpeta nagusiko Audio karpetan. Gordetzeko tokia alda daiteke Addicional settings atalean.

Ubuntun instalatzeko bere PPA edo biltegi propioa aktibatu behar dugu. Terminal batean hurrenez hurren exekuta ezazu:

sudo add-apt-repository ppa:audio-recorder/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install audio-recorder

Aipatu formatu guztiak erabili ahal izateko komeni da egiaztatzea plugin hauek instalatuta dituzula (terminalean itsatsita):

sudo apt-get install gstreamer0.10-plugins-base gstreamer0.10-plugins-good gstreamer0.10-plugins-ugly gstreamer0.10-plugins-bad gstreamer0.10-plugins-bad-multiverse

LibreOfficerako sinonimoen tresna

UZEIk plugin bat sortu du LibreOffice 3 eta OpenOffice 3n sinonimoak kontsultatu eta erabiltzeko.

Linuxerako bi bertsio daude deskargatzeko 32 bitekoa eta 64 bitekoa. Deskargatu ondoren fitxategien kokalekura joan  eta klik bikoitza egin, aukerak agertzean LibreOffice edo OpenOfficekin irekitzeko esan; gehigarriaren instalazioa onartu eta bukatzean aplikazioa itxi eta ireki berriro. Oneiric-en aurrekoetan arazorik ez baina Ubuntu 11.10 eta 12.04 bertsioetan ez dut lortu instalatzea.

Albistean sakondu nahi baduzu Sustatura jo. Windowserako bertsioa edo Word-ena nahi baduzu hemendik deskarga dezakezu.

Oharra
LibreOffice 4 bertsioan ez dabil.

Zenbat pixel? Zer kolorekoak? Screen Ruler eta Gcolor2

Kaptura Byzazn aplikazioarekin egina.

Linuxen bi tresna txiki aurkeztu nahi dizut.

Screen Ruler

Nola neurtu pantailako objetu baten luze-zabalera pixeletan.Aplikazio honek leiho, zutabe, ikono, irudi edo ordenagailuko pantaila beraren  neurria hartzen lagunduko dizun erregela da. Eskuineko izkinan hobespenak aldatzeko botoia duzu; bertan klika eginez erregela zutitu edo etzan, eta neurria pixeletatik, zentimetro, hazbete, pika, puntu edo ehunekora pasatzeko aukera duzu.

Instalatzeko Ubunturen software-biltegitik egin dezakezu edo terminalean hau exekutatuz:

sudo apt-get install screenruler

Gcolor2

Aplikazio honen bidez pantailako edozein pixelaren koloreari buruzko informazioa ematen dizu, besteak beste kolorearen osagaiak RGB -gorri, berde, urdin- sisteman eta kolorearen izena (sistema hamaseitarrekoa). Irudi bat editatzen ari bazara eta pantailako edozein pixelaren kolorea erabili nahi baduzu egin klik aukeragailuan -picker- eta hauta ezazu gogoko pixela, kopia ezazu kolorearen izena -color name- eta itsatsi koloreztatzeko tresnan. Programa batzuk badute (Gimp, Pinta..) beste batzuk ordea ez (Inkscape, Libreoffice Draw...).

Instalatzeko Ubunturen software-biltegitik egin dezakezu edo terminalean hau exekutatuz:

sudo apt-get install gcolor2

Eskerrak garatzaileei: Ian  Mcintosh eta Justin Spadea.

Nola aldatu audio baten erreprodukzio abiadura VLC aplikazioan

VLC software libreko multimedia erreproduzigailu ezaguna da. Asko erabiltzen da bideo eta DVDak erreproduzitzeko, batez ere formatu eta codec guztiak menpean hartzen dituelako.

Audioak erreproduzitzeko interesgarria da ere; izan ere, play list edo erreprodukzio zerrenda gestionatzeaz gain erreprodukzioa kontrolatzeko hainbat tresna ere eskaintzen ditu. Gaur ikusiko dugu nola alda daitekeen erreprodukzio-abiadura.

Zertarako azkartu edo moteldu erreprodukzioa? Demagun instrumentu bat jotzen duzula eta diskoarekin batera jo nahi duzula baina oraindik ez duzula pieza menperatzen eta ihes egiten dizu; edo atzerriko hizkuntza ikasteko audioa aditzen ari zara baina zure burmuinaren prozesamendu abiadura indigenen hizketa abiadura baino txikiagoa dela.

VLC erreprodukzio abiadura kontrolatzeko aukera ematen dizu. Lehenik eta fitxategian eskuin klik egin, "ireki honekin" klikatu eta VLC media player hautatu. Erreproduzitzen hasita moteltzeko -edo azkartzeko- hiru modu daude:


a-  + eta -  tekla zapalduta azkartu eta motelduko da erreprodukzioa proportzio hauetan :  ...0.33, 0.50, 0.67, 1, 1.50, 2.00... (1 erreprodukzio abiadura arrunta dela).

b- Menuan Irakurketa atalean dugu abiadura azkartu eta moteltzeko aukera. Azkarrago eta azkarrago aurreko puntuan aipatutako jauziak egiten ditu, "zehatza" esaten duena 0,10 puntuko aldaketak egiten ditu, txikiagoak alegia.

c- Egoera barraren eskuinean, bolumenaren ezkerrean agertzen den zenbakia erreprodukzio abiadura erakusten du. Bertan klik eginez gero abiadura aldatzeko barratxo bat agertzen da. Egoera barra ikusgai jartzeko menuan Ikuspegia > Egoera barra.



VLC instalatu behar baduzu jakizu hiru sistema nagusietarako bertsioak dituela. Ubuntun Software-biltegitik instala daiteke. Euskarako bertsioa badago ere uste dut oraindik ez dagoela biltegi ofizialean; Ubuntun euskara daiteke honela.

LibreOficce-k gehigarri eta txantiloien biltegia sortu du

Gehigarriak (edo hedapenak) aplikazioen kapazitatea zabaltzen duten programatxoak dira. Ohituak ginen gehigarrien bidez nabigatzailea tuneatzen; Thunderbird ere gehigarri interesgarriak eskaintzen ditu. Orain LibreOffice gehigarriak era zentralizatu batean eskaintzeko orria sortu du: Extensions Center.
Bestetik txantiloi-biltegia ere sortu dute: Template Center. Txantiloiak osatzeko idazki egitura aurrefabrikatuak dira.

Bien egitura eta bilaketa tresnak txukunak eta ondo egituratuak ematen dute, baina horixe da, oraingoz, dena zeren eta euren edukia oraindik urria da (9 gehigarri eta 33 txantiloi).

Gehigarrien artean batek tilin egin dit: Gallery of dangers sings, galerian arrisku seinaletika oso bat txertatzen duena. Instalatzeko hemendik jaitsi, gorde eta gero LibreOfficen egin Tresnak > Hedapenak > Gehitu... bilatu eta ireki jaitsitako fitxategia eta gero erabiltzeko... begira azpiko animazioari.

Oso interesgarria iruditu zait, batez ere lantokietako arrisku-prebentzioan ardura dutenentzat.

Frantziako gobernuak gardentasuna eta formatu libreen erabilera sustatuko omen du

Frantziako Aurrekontu, Kontu Publiko eta Estatuko Erreformaren ministro eta gobernuko bozeramaleak datu publikoen zabaltzeaz eta data.gouv.fr atariaren sortzeaz dokumentu bat aurkeztu du.

Dokumentu horren arabera interneten erabilerak bultzatu du datu publikoen zabaltzea, datu hauek libreki eta dohainik berrerabili ahal izateko. Zabaltze horrek zerbitzuaren kalitatea handitzeaz gain erabiltzaileek instituzioetan duten konfiantza indartzen du. Horretaz gain zabaltze horrek onura ekonomikoak ekarriko omen du berrikuntza eta enplegua sustatuko baitu.

Dokumentu honen bidez gobernuak administrazio osoa gonbidatzen du datu publikoak zabaltzen data.gouv.fr plataformaren bidez, horretarako formatu libre eta irekiak erabiltzen.


Jatorrizko informazioa:  http://www.gouvernement.fr/gouvernement/la-mise-a-disposition-des-donnees-publiques

Aurkezpenak.net zure aurkezpenak igotzeko tokia

Mikoleta euskara elkarteak eta Bitarlan zerbitzu enpresak Aurkezpenak.net webgunea plazaratu dute. Web-zerbitzu hau Slideshare.com-ekin lotua dago eta aurkezpenak igotzeko eta zabaltzeko aukera ematen du. Odp, ppt, pdf... formatuko aurkezpenak igotzeko erregistratu behar da, aurkezpenak ikusi eta deskargatzeko ez.

1. Ikusi
2. Postaz bidali, estekatu...
3. Pantaila osoan ikusi
4. Kaptsulatu zure web orria edo blogean.
5. Erregistratu eta saioa hasi (aurkezpenak igotzeko).
6. Aurkezpenak atalka.
7. Aurkezpenaz etiketen arabera.

Oso itxura oneko zerbitzua euskarazko aurkezpenak ipintzeko eta bilatzeko.

Nola ikusi bideoak Gthumb aplikazioan

Gthumb irudiak ikusteko eta haien gainean edizio txikiak egiteko aplikazioa da. Ubuntuk lehenesten duen irudi-gestorea Shotwell da orain, lehen F-Spot.

Nire gogokoa Gthumb da besteak beste ez zaituelako behartzen irudiak katalogatzen eta irudiaz gain bideoak ere ikus daitezkeelako eta nik argazkien artean bideotxoak tartekatzen ditut sarritan. Frogatu nahi baduzu Ubuntun software-biltegitik instala dezakezu. Irudien ikustaile moduan lehenesteko irudi fitxategietan (jpeg, png, gif...) egin ireki honekin eta Gthumb markatu.

Kontua da bideoak ikusteko VLC instalatu nuenean Ubunturen film-erreproduzitzaile lehenetsia -Totem- desinstalatu nuela eta ordutik Gthumb-ek ez zituen bideoak erakusten. Gthumb-ekin bideoak ikusi ahal izateko hiru gauza behar dira:
- Totem instalatua.
- Bideoak erreproduzitzeko scripta aktibatuta. Gthumb-en Editatu > Hobespenak > Hedapenak

 

- Beheko aldeko erakutsi dialogoan Pertsonalizatu jarri eta irekitzen den koadroan markatu behar da fitxategi denak edo, gutxienez, Multimedia fitxategiak.

Horrela argazkien artean dauden bideoak ikusi ahal izango dituzu.

Gora Jaizkibel

Jaizkibel konpainiak beste behin egin dio aurre tradizionalismo matxistak jarritako oztopoei aldarrikatuz emakumeek, lanean eta ikasketetan bezala, jaietan parte hartzeko gizonen haina eskubide izan behar dutela.

Gora zuek!

Nola irakurri eta berrerabili Microsoft Access aplikazioarekin egindako MDB datu base baten datuak Linux sisteman

Lehenik eta behin azaltzea ez dudala modurik ikusi inportatzeko Accessen .mdb base bat LibreOffice edo OpenOfficera Linuxen. Windowsen bertsioek inportazioa, mugekin bada ere, egin dezakete baina Linuxen ez. Beraz, aritu naiz bilatzen .mdb fitxategi baten taulen datuak, datu-baseak eskaintzen dituen hainbat aukera galduta bada ere, nola berrerabili.

1. urratsa: mdb fitxategiaren datuak ikusi eta testu formatuan esportatu.
Horretarako MDB Viewer aplikazioa erabiliko dugu. Ubuntun instalatzeko software-biltegitik egin dezakezu. Behin instalatuta .mdb fitxategia irekiko dugu. Datu basea osatzen dute elementuak ikusi ahal izango ditugu: taulak, kontsultak, formularioak, txostenak, makroak eta moduluak.

Behin irekita data-basearen taulak ikusiko ditugu.

Taula bat hautatuta ezkerreko botoiekin posible dugu ikusi haren eremuen ezaugarriak eta datuak baina, erne, datuok berrerabiltzeko testu moduan esportatu behar ditugu eta azpiko taulako ezaugarriak galduko dituzte.

Taulen esportazioari ekingo diogu. Taula bakoitzeko fitxategi bat sortuko du. Karpeta eta izena zehaztu behar dugu. Izenean .txt luzapena jartzea komeni da.

 

2. urratsa: Libreofficekin sortutako taulak inportatu.

LibreOffice abiatuko dugu (instalatuta ez badago Ubuntun software-biltegitik eskura dezakezu). Araka ezazu esportatu dituzun .txt fitxategien karpeta, ireki eta datu-baseari izen bat jarri. Une batean datu base erregistratzea eskainiko digu eta baietz esango diogu. Karpeta horretan dauden .txt fitxategiak datu-basearen taulak bihurtuko ditu, hori bai, taulen arteko harremanik ez dago, taula horien eremu guztiak character edo testu eremuak dira eta ezin dira erregistro gehiago erantsi. Muga horien barnean datu-basea erabili daiteke kontsultak, formularioak eta txostenak egiteko.

Muga horiek ikusita aukera bat da interesatzen zaizkigun taulekin kalkulu orriak egitea. Orri horiek, datu-pilotoa dutela datu-base bera baino erabilgarriagoak izan daitezke. Taulatik abiatuta kalkulu-orria datu-pilotodunak egiteko horrela joak dezakegu:

1. kalkulu orri berri bat ireki.
2. Datuak > Datu-pilotua > Hasi > LibreOfficen erregistratutako datu-iturburua > Datu-base atalean sortu berri duzun datu-basea hauta; Datu-iturburuan kalkulu orria bihurtu nahi duzun taula aukeratu eta Mota atalean Orria hauta. Hurrengo leihoan kalkulu orrirako interesatzen zaizkizun eremuak ezkerreko zutabera eraman interesatzen zaizun ordenan. Ados

Sortzen den kalkulu orria datu-pilotuak ditu, alegia, errenkadetan iragazkiak aplikatzen ahal ditugu.

Datu-pilotuaren bidez datuak iragazten ahal ditugu. Adibidean herri herri edo auzo batzuetakoak iragazten ahal ditugu, jangelara doazenak eta abar.

Ubuntu: nola instalatu Google Earth

Google Earth lurra eta unibertsotik nabigatu eta mota guztietako informazioa biltzeko aukera ematen duen aplikazioa Ubuntun instalatzeko lehenik eta behin berak erabiltzen duen letra mota instalatzea komeni da, terminalean ondoko agindua itsatsi eta exekutatu:

sudo apt-get install lsb-core ttf-mscorefonts-installer

Ondoren Google Earth-en deskarga orrira joan eta zure sistema eta deskargatu 32 bitekoa. Ubuntun gaur egun (2014/12/11) 64 bitekoa ez dabil.

32 biteko Ubunturen kasuan nahikoa da jaitsitako fitxategiaren gainean klik bikoitza egin eta software biltegia arduratuko da instalazioa egiten.

64 biteko Ubuntun 32 biteko Google Earth erabili ahal izateko pakete batzuk instalatu behar dira terminalean honako agindu hau exekutatuta:

sudo apt-get install libfontconfig1:i386 libx11-6:i386 libxrender1:i386 libxext6:i386 libgl1-mesa-glx:i386 libglu1-mesa:i386 libglib2.0-0:i386 libsm6:i386

OHARRA
Exekutatzean titulua duen leihatila irekitzen bada baina bero aplikazioa ez bada abiatzen izan daiteke une horretan ez duzula azelerazio grafikoa martxan. Sistemaren ezarpenetan bilatu Kontrolatzaile gehigarriak eta instala ezazu txartel grafikoaren kontrolatzaile pribatiboa ea horrela, berrabiarazi ostean, martxan jartzen den.

Gnomeren mahaigain klasikoa Ubuntu 11.10ean.

Ubuntu 11.10 Oneiric Ocelot Unity erabiliko du mahaigain lehenetsi moduan eta Unity 2D bigarren aukera bezala. Gnome Shell instalatu ahal izango da eta bat Gnomeren mahaigain klasikoa.

Gnomeren mahaigain klasikoa 11.10ean.

Gnomeren mahaigain klasikoaren instalazioak  "gnome-session-fallback" izena izango du eta Software biltegitik, Synapticetik edo terminaletik instalatu ahal izango da:   sudo apt-get install gnome-session-fallback


Instalatu ondoren saioa itxi behar da eta saioa hasteko pantailan erabiltzailea hautatu ondoren "GNOME Classic" hautatu eta barrura.

Maila pertsonalean irtenbide ona izan daiteke Unity eta Gnome Shell gogoko ez dugunontzat baina elkarte, enpresa eta erakundetan mahaigainaren gaineko gorabehera hauek ez dute irtenbide errazik.