Linux: Ktouch mekanografia ikasteko aplikazioa

Mekanografia ikastea inbertsio txiki bat da, ordu batzuetako inbertsio bat etekin handia ematen duena: denbora laster berreskuratuko duzu eta, batez ere, erosotasunean izango dugu irabazia: idaztea plazer bat izango da eta ez buru eta begi ariketa nekagarria.

Linuxen mekanografia ikasteko aplikaziorik hoberena, nire ustez, Ktouch da: Interfazea euskaraz eta argia, pantailako laguntza, mailaz automatikoki pasatzeko aukera, estatistikak...

 

Instalazioa egiteko Ubuntun software-biltegitik egin dezakezu edo terminalean ondokoa itsatsi eta exekutatuta:

sudo apt install ktouch

Behin instalatuta abiatzeko Aplikazioak > Hezkuntza atalera joko dugu Ktouch abiatzeko. Abiatu eta izena eskatuko digu, izan ere, saio berdina pertsona batzuk erabiltzen badute horrela identifikatuko du erabiltzailea eta dagokion ikasgaian hasiko da.

Ondoren ikasgaien hizkuntza zehaztuko dugu. Lehenengo ikasgaiak berdinak izaten dira baina hitzak agertzen direnean euskal hitzak agertuko dira.

Hurrengo urratsa izango da ezarpenak konfiguratzea.

Ondoko irudian agertzen da nik nola konfiguratu dudan trebakuntza. Hemen bakoitzak bere gustura. Nik desaktibatzen ditut estatistikak arreta desbideratu eta kontzentratzeko oztopatzen dutelako. Lerro bukaeretan Sartu tekla errealitatean hori erabili behar dugulako. Eta, bukatzeko maila gainditzeko gutxieneko abiadura eta zehaztasuna irudian agertzen diren zenbakietara jaisten ditut programak proposatzen dituenekin ez dagoela modurik ikasgaietan aurrera egiteko.

38 maila ditu ikastaroak. Lehenengo 15etan letrak lantzen dira eta gainerakoetan karaktere grafikoak eta zenbakiak abestirekin tartekatzen dira ikasketa gozatu eta hatzak arintzeko.

Eta ariketekin hasten garenean honelako pantaila agertuko da:

Animatzen bazara mekanografia egiten hona aholku batzuk:

• Hasi eta buka egin behar da, beraz, hauta ezazu garai egokia hasteko kontuan izanda egunean ordu erdi egiten baduzu hiru edo lau aste inguru beharko duzula. 

•  Kontzentrazio handia behar da eta teklatua ez begiratzeko determinazioa. Hautatu une egokiak eta aritzeko eta ezin baduzu begirada kontrolatu estali dezakezu teklak gometsen bidez, ahal dela kolorezkoak markatzeko hatz bakoitzari zein tekla esparru dagokio.

• Atseden bat edo bi egitea komeni da eta horietan eskuak, besoak eta sorbalda luzatzeko ariketak egin. 

• Akatsik ez egiteak du garrantzia, ez pikatzeko abiadura. Ktouch-ekin bukatu ondoren idatzi ahalik eta gehien: mezuak lagunei, txateatu, ... ikasitakoa finkatzeko.

Animo.


(Ktouch-en gaineko mezua 2010ean idatzi nuen eta 10 urteren ondoren berridatzi dut. Klasiko bat da.)

Ktouch Ubuntu 18.04 bertsioan

Ktouch KDE inguruneko mekanografia ikasteko programa da.
2015eko mezu batean eman nuen horren berri eta bertan azaldu nuen nola instalatu, ezarri eta hainbat gomendio. Ez ditut errepikatuko. Bakarrik aipatuko ditut bi gauza kontuan hartzeko:

Hizkuntza aldaketa
Abiatzean Catalana proposatzen du. Aldatzeko kontuan izan behar dugu KDEko aplikazio honen botoiak ez direla ikusten Gnome ingurunean, baina egon badaude.

Beraz, nahiz eta ikusi ez, klikatzen baduzu toki egokian (1) hizkuntza joango da aldatzen eta euskarara iritsiko zara:

 Beste berrikuntza ezarpenetan dago (2)

Ktouch zaharrak behartzen zuen akatsak zuzentzen. Hori nahiko amorragarria da, beraz nik aholkatzen dizut desmarkatzea Enforce correction of typings error. Bestetik une oro estatistikak ikustea kontzentrazioari kalte egiten dio, beraz hobe Show real-time statistics desmarkatzen baduzu. Maila batetik hurrengora pasatzeko gutxieneko abiadura eta zehaztasuna ere erregula dezakezu; nik hurrenez hurren 100 eta %97a egokia iruditzen zait. 

Ezarpenekin bukatzean: Apply eta OK.

Nola instalatu Luberri etxeko ordenagailuak Legacy-rik gabeko UEFia badu.

Izenburu ulergarriak gustatzen zaizkit baina oraingoan ezin izan dut.
Harira. Luberri erremasteriazazioa ikastetxetik ezagutzen baduzu eta etxeko ordenagailuan instalatu nahi eta ezinean bazabiltza hona hemen laguntza txiki bat.

Ordenagailu berrien BIOSa EFI edo UEFI sistema dute. Sistema horrek

Luberri instalazio prozesua UEFI motaren arabera

galarazten omen du "segurtasun" gutxiko sistemak instalatzea. Nire ustez Linuxen instalazioa oztopatzeko trikimailu bat besterik ez da. Edozein modutan orain arte horrelako BIOS zuten ekipoetan Legacy sistemara, alegia aurreko sistemara, aldatzeko aukera zegoen eta, hori eginda, Luberri moduko sistemak instala zitezkeen. Baina azken aldiko ordenagailuetan ikusten ari naiz BIOS batzuk aukera hori kendu dutela eta nahi eta nahiez EFI sistema erabiltzen dutela.
Horrelakoetan Luberri sistema ezin da instalatu -EFI egiaztagiria ez duelako- baina 64 biteko Ubuntu bai. Kasu horretan bazaude irakurri  datozen lerroak, bertan saiatuko naiz eta azaltzen nola instala dezakezu Ubuntu eta ondoren Luberriren itxura eta funtzionalitateak gehitu.

Urratsak

1-  Ubuntu deskargatu: horretarako web honetara joan, gomendatzen duen 64koa hautatu eta deskargatuko dugu iso fitxategia (1,5GB). 32biteko sistemak ez  dabil UEFI moduan. Komenigarria da LTS bertsio bat, alegia sustengu luzeko bertsio bat  deskargatzea. Une honetan 16.04.

2- Deskargatutako iso fitxategiarekin abio-USB bat sortuko dugu. Ubuntun Aplikazioak > Sistemaren tresnak > Administrazioa > Abio-disko sortzailea.

3- Windows-en Abio bizkorra desgaituko dugu zeren eta hura aktibatuta zuzenean joaten da Windows-en arrankera CD eta USBak ezagutu gabe.

Windows 10ean: Menuko bilatzailean idatzi Opciones de energia eta bertan > Elegir el comportamiento de los botones de inicio/apagado > Cambiar configuración acctualmente no disponible > korritu behera honaino Configuración del apagado eta bertan Desactivar inicio rápido eta Guardar.

Actualizaciones automáticas komeni da gelditzea. Horretarako sakatu Super+R (edo Windows+R esan beharko nuke oraingoan), idatzi "servides.msc" eta zerbitzuen zerrendan segi beheraino topatzeko Windows Update; bi klik egin eta General fitxan, Tipo de inicio atalean jarri Deshabilitado eta Gorde.

Windowsen gaudela, partizioren bat txikiagotuko dugu Linuxa sartu ahal

izateko. Ekintza hau lehen Ubunturen instalazioan bertan egin zitekeen baina orain, kasu gehienetan, ezin da egin, beraz instalazioa egin aurretik, Windowsen bertan txikitu behar dugu partizioren bat Linuxa sartzeko.
Horretarako: Inicio > Panel de control > Herramientas administrativas > Configuración del sistema > Almacenamiento > Administración de discos. Bertan aukeratu zein partizio eta zenbat txikitu.
4- Ordenagailua berrabiarazi eta BIOS Setup-ean sartuko gara piztu eta sigituan Esc edota F2 tekla sakatuta.
Hemen topatzen ahal dugu gauza desberdinak, dugun BIOSaren arabera.
Oro har egin behar duguna da Segure Boot (abio segurua) desgaitu eta eta abioan USB bidezko abioa lehenetsi.

Hemen  azalduko dut nola egin Aptio Setup Utility modeloko BIOS ezarpenetan (Asus-en ekipoek erabiltzen dutena). Zurea beste bat bada gauzak bestela kokatuta egon daitezke. Halakoetan, kontu handiz, proba-errorea.

Abio segurua desgaitzeko: Menuan Security > Secure Boot menu > Secure Boot Disabled moduan jarri.

Ondoren, abio-USBa abio menuan ager dadin, Esc sakatu eta menuko Boot atalera joan. Bertan UEFI edo Legacy aukeratzeri balego Legacy jarri eta Ubunturen ordez zuzenean Luberri instala genezake. Baina deskribatzen dudan kasuan ez du Legacy edo UEFIrik gabeko sistema eskaintzen eta egin behar duguna da Ubunturen abioko diskoa sartu eta Launch CSM aktibatu [Enabled].

CSM edo Compatibility Support Module (CSM) is a component of the UEFI firmware that provides legacy BIOS compatibility by emulating a BIOS environment, allowing legacy operating systems and some option ROMs that do not support UEFI to still be used.

Behin Launch CSM gaituta azpian agertu beharko luke (agian berrabiarazi behar da) abioko lehentasunak (Boot Option Priorities) eta bertan aldatuko dugu Boot Option #1 gure abioko USBa aukeratuz.

5- Ubunturen abio-USBk abiatuko du eta probatzeko aukera edo zuzenean instalatzeko aukera agertuko zaizkigu menuaren goiko aldean. Ez dut azalduko instalazioa. Suposatzen dut badakizula instalatzen. Bi ohartarazpen bakarrik: instalatu baino lehen ordenagailuan dituzun dokumentu, argazki eta abarren kopia egin kanpora, eta, bigarrena, seguru ez bazaude probatu Live moduan gauzek funtzionatzen dutela, batez ere interneteko konexioa.

6- Behin Ubuntu instalatuta, nahi baduzu jakina, Luberri erremasterizazioaren antza emateko jarraibideak datoz orain:

A- Frantziako errepositorio bat jarri, Espainiakoak baino azkarrago funtzionatzen dute. Sistemaren ezarpenak > Softwarea eta eguneratzeak > Deskargatu hemendik eta bertan Frantziako bouyguestelecom hautatzen dut nik.
B- Instalazioak eta deinstalazioak.
B.1- PPAk ezarri, terminalean hauek exekutatzen:
PPA hauek ezarpena aplikazio batzuen instalazioa eta beste batzuen eguneratzea ahalbidetzen du.
sudo apt-add-repository ppa:dhor/myway
sudo add-apt-repository ppa:noobslab/apps
sudo add-apt-repository ppa:danielrichter2007/grub-customizer
sudo add-apt-repository ppa:obsproject/obs-studio
sudo add-apt-repository ppa:jaap.karssenberg/zim
sudo add-apt-repository ppa:mscore-ubuntu/mscore-stable
sudo add-apt-repository ppa:freefilesync/ffs
sudo apt-get update

B.2- Instalazioak, terminalean ondoko segida guztia exekutatuta (aplikazioren bat nahi ez baduzu exekutatu aurretik ezabatu):

sudo apt-get  install numlockx gnome-session-flashback gdebi dconf-tools ubuntu-restricted-extras gthumb geogebra gconf-editor compizconfig-settings-manager compiz-plugins  musescore scratch gimp freecad myspell-es owncloud-client hotshots curlew audacity lame ubiquity-frontend-gtk stellarium gcompris kolourpaint4 gparted inkscape grub-customizer ktouch kdenlive chromium-browser acetoneiso obs-studio synaptic libdvd-pkg sweethome3d screenkey brasero default-jre default-jdk icedtea-plugin systemback viking pitivi zim

 B.3 Des-instalazioak (zure gustuen arabera) terminalean hau itsatsita:

sudo apt-get remove --purge shotwell cheese webbrowser-app evolution-data-server rhythmbox

B.4 Deskarga behar duten instalazioak: Xmind, Master-pdf-Editor, Open-Sankore, FreeFileSync, Google Earth, Skype, Spotify... aplikazioak euren web orrietatik .deb fitxategia deskargatu ondoren instalatzen dira gdebi-ren bidez. Deskargak karpetara jaitsita terminalean egin behar da:
cd ..Deskargak
sudo gdebi  (eta hemen deskargatutako fitxategiaren izena idatzi).

C- Hainbat ezarpen: paneleko hainbat elementu (data, izena...) Luberrin bezala ikusi nahi baduzu sortu behar duzu testu dokumentu bat terminalean hau exekutatuta:

sudo gedit nik_lehenetsitakoak.gschema.override

Azaltzen den orri zurian testu hau itsatsi:

[com.canonical.indicator.datetime]

show-date=true
show-day=true

[com.canonical.indicator.keyboard]

visible=false

[com.canonical.indicator.session]

show-real-name-on-panel=true

[org.gnome.desktop.lockdown]

disable-lock-screen=true

[com.ubuntu.update-notifier]

no-show-notifications=true

Gorde karpeta nagusian eta ondoren terminalean hau exekutatu:
sudo mv nik_lehenetsitakoak.gschema.override /usr/share/glib-2.0/schemas/
sudo glib-compile-schemas /usr/share/glib-2.0/schemas/

D- Ohikoa den errore mezu bat ez azaltzeko hau itsatsi terminalean:

 sudo gedit /etc/default/apport

eta irekitzen den dokumentuan, bukaeran enable=0 egoerara pasa eta gorde.

E- Harrerako pantaila edo Lightdm-ren konfigurazioa: sartu zarenean ikusi duzu interfazea ez dela klasikoa Ubunturena baizik. Klasikoa -Luberrikoa- nahiago baduzu erabiltzailearen izena jartzen den tokian Ubunturen ikurra agertzen da. Bertan klikatuta pasa alda daiteke klasikora. Nire gomendioa da Compiz aukeratzea.


F- Ikastetxean erabiltzaileak domeinukoak dira baina etxean sortu behar dituzu. Sistemaren ezarpenak > Erabiltzaileen kontuak > desblokeatu erabili ahal izateko eta + ikurra sakatuta sortu lagun, bikote, seme-alaba edo dena delakoentzat erabiltzaile bana. Sortzean bereizi administratzaile baimenak izan behar duten -instalazioak egiteko- eta aktibatu pasahitza emanik. Harrera pantailan bakoitzak erabaki dezake -ikurra klikatuta- Ubuntu, Compiz edo Metacity interfazea nahiago duen.


Honaino iritsi bazara Zorionak Informatika master bat irabazi duzu.

    

Ktouch 2.3 mekanografia

Aurreko batean idatzi nuen mekanografia ikasteko KDE inguruneak garatu duen Ktouch aplikazioaz. Ubuntu 14.04 bertsioarekin batera Ktouch 2.3 bertsiora pasatu da eta bertsio honen ezaugarri batzuk iruzkinduko ditut.

Ubuntun Ktouch software-zetrotik instala daiteke edo terminalean agindu hau itsatsita:

sudo apt-get install ktouch

Behin instalatuta martxan jartzeko Aplikazioak > Hezkuntza atalera joko dugu.

Ezarpenak

(1) Hasi baino lehen aplikazioaren ezarpenak egokituko ditugu. Lehenik eta behin ikasgaien hizkuntza: aplikazioa irekitzean Catalá proposatuko digu; gezi berdearekin aurrera egingo dugu Euskara hizkuntzara iritsi arte.

(2) Euskara ariketak 38 ikasgaik osatzen dute. Ikasgai batetik bestera pasatzeko abiadura eta zuzentasun minimo batzuk gainditu behar dira. Aplikazioak lehenesten duen abiadura, nire ustez, gehiegizkoa da eta komeni da egokitzea. Horretarako eskuineko goiko ertzean agertzen den eta ezarpenen menua zabaltzen duen giltza ingelesean klikatuko dugu eta bertan Konfiguratu typewriter training... klikatuko dugu eta abiadura minutuko 90 pultsazio ingurura jaitsiko dugu. Beste ezarpenak bera hartan uztea proposatzen dizut: teklatua eta estatistikak pantailan ikustea, lerroa bukatzean Sartu tekla sakatzea hurrengo lerrora pasatzeko eta zuzentasuna %98an.

Eskuen posizioa

Ikasgaiekin hasi aurretik kontuan izan hatzen kokalekua eta hatz bakoitzaren lan esparrua.

Kontuan izan:

• Hatz erakusleak F eta J tekletan kokatuko ditugu. Teklok dituzten koskei esker jakingo dugu, teklatua begiratu gabe, eskuak ondo jarriak ditugula. 
• Koloreen bidez jakingo dugu letra berriak zein hatzez sakatu behar dugun. Argi ibili C teklarekin¡¡
• Beste lerro batean dagoen tekla zapaldu ondoren hatza jatorrizko posiziora bueltatu behar dugu. 
• Hitzen arteko tarteak erpuruez zurigune-tekla sakatuta egingo ditugu. 
• Lerroa bukatzean hatz txikiaz Sartu (Enter) tekla sakatuko dugu. 
• Okerreko tekla sakatuz gero zuzendu behar dugu (bestela ez du hurrengo lerrora pasatzen) J askatu gabe eskuineko hatz txikiaz Atzera (Backspace) tekla sakatuta.
• Maiuskulak egiteko letra sakatu behar ez duen eskuko hatz txikiaz Maiuskula (Shift) tekla sakatu behar dugu. (15. ikasgaian). Soilik hainbat maiuskula jarraian idatzi behar dugunean erabiliko dugu maiuskulen blokeoa (Caps Lock).
• Teklatua ez begiratu¡¡. Duda baduzu begiratu pantailako teklatua.

Ekin
Hasteko Start Trainig botoia sakatu.

38 ariketetatik lehenengo 14tan letrak lantzen dira. Hurrengoetan errepasoko abestien artean zenbakiak eta gainerako ikur grafikoak.
Ariketak ondo egiteak kontzentrazio handia eskatzen du: aukeratu momentu egokia. Ahal dela egunero egin ariketak baina pasa gabe (ordu erdi bat nahikoa izan daiteke).

Izan kontuan mekanografia ikasteko egin behar den denbora eta esfortzu inbertsioa segituan amortizatuko duzula idazteko abiadura eta zehaztasunari esker  eta, batez ere, begiak pantailatik ez kentzeak dakarren produktibitate erosotasuna eta ergonomiari esker.
Animo.

Luberri_orokorra_120442

Luberri institutuan erabiltzen dugun distribuzioaren bertsio berri bat dago  deskargatzeko eskuin paneleko Luberri banaketa estekan. Linux honen ezaugarri nagusiak bertan azaltzen dira.
Bertsio honen berritasun nagusia mekanografia ikasteko Ktouch aplikazioa da, euskarazko ariketak barne. Ktoucheko teklatua, ariketak eta gainerako ezarpenak egokitzeko jarraibideak mezu honetan.

Eskola 2.0 irakasleen ekipoak eta Linux

Mezu hau  EAEko Eskola 2.0 programako institutuetako Premia edo IKT arduradunentzat dago pentsatua.

Lehengoan ikasleen Toshiba gorrien erabilera hobetzeko aholku batzuk eman nituen eta oraingoan administrazioak irakasleen erabilerarako hornitu dituen Acer TravelMate ekipoez arituko naiz.


Beste arazo larria dute ekipo hauek Ubuntun: softwarea klonatuta dago eta halakoetan ezinbestekoa da ekipoari izena aldatzea sarean gatazkarik sor ez dadin, denak izen berarekin -eskola20TM- sar ez daitezen. Administrazioak hori badaki baina badirudi batzuek "Linux gaizki dabil, arazoak ematen ditu" bilatzen dutela. Beraz guk jarri beharko diegu ekipo bakoitzari bere izena. Horrela egin daiteke: terminal batean idatzi:

sudo xed /etc/hostname

idatzi ekipoaren izena (komeni da Windosen duenaren antzekoa baina berbera ez izatea, hala nola SKL 000000). Xed editorea ez baduzu Nano edo bestelako bat erabili dezakezu. Gorde eta ondoren:

sudo xed /etc/hosts

eta  bertan agertzen den testuan horrela utzi:
127.0.0.1 localhost
127.0.1.1 zure_ekipoaren_izena
Gorde eta kito.

Eskola20 erabiltzailearen interfazea euskaraz jarri (irakasleok euskaraz ederki moldatzen gara eta). Horretarako egin Sistema > Administrazioa > Hizkuntza sostengua eta zerrendan euskara bilatu, hautatu eta zerrendako lehenengo postura eraman herrestan (animazio honetan bezala baina euskararekin). Aplikatu sisteman zehar markatu. Saioa berrabiarazi eta, eskatzen duenean, karpeten izenak berritu. Komeni da hau egitea hurrengo puntuari ekin baino lehen, bestela Smart gazteleraz instalatuko da.

Ekipo hauek Ubuntun erabiltzeko dakarren Smart Driver eta Notebook gaizki instalatuta daude eta arbelek ez dute ekipoa ezagutzen. CAU jakinaren gainean dago baina ez dut uste irtenbide orokorra emango dionik. Edozein modutan Indra-ri intzidentzia emanez gero teknikoa bidaliko dute okerreko instalazioak kentzeko eta ondo instalatzeko.
Zu zeuk egin nahi baduzu Synaptic-en sartu eta smart hitzez hasten diren aplikazioak desinstalatu, ondoren instalazioa egiteko segi jarraibide hauek. Instalatu eta gero Notebook ireki eta aplikazioa balidatzea komeni da.
Wifia instalatzaileek ondo konfiguratuta utzi dute.


Hemendik aurrera norbere gustuko aldaketatxoak. Nik egiten dut:

Adminpremialocal sortu. Ekipo hauek prestatu dituzte irakasleak eskola20 erabiltzailearekin sar daitezen. Erabiltzaile hau administratzailea da -instalazioak egin ditzake, sudo aginduak eman...- baina administrazio-tresnak paneletik eta aplikazioetatik ezkutatu dizkiote. Ezarpen hauek aldatu beharrean nik adminpremialocal administratzailea sortu dut; horretarako egin Sistema > Administrazioa > Erabiltzaile eta taldeak > Gehitu erabiltzailea eta gero aldatu erabiltzaile mota eta jarri administratzailea.


Instalazioak.  Lehen esan bezala oinarrizko software guztia daukate ekipoek -marrazketa teknikoa ezik-. Dena den orain da unea faltan duguna instalatzeko. Nik instalatuko dudana jarriko dut; ezin azaldu banan banan zergatik. Norberak ikusiko du zer kendu eta zer jarri. Terminalean:

sudo apt-get  install gthumb fotowall ktouch okular compizconfig-settings-manager fbreader shutter gnome-gmail pykaraoke

LibreCAD ez dago errepositorioetan, beraz, behar baduzu terminalean jarri:

sudo add-apt-repository ppa:librecad-dev/librecad-stable

sudo apt-get install librecad

Sistemaren ezarpenak aldatu: paneleko itzaltzeko botoian klika > Sistemaren ezarpenak >
Touchpad-ean bi hatzez. Hardwarea > Sagua eta Touchpad-a fitxan > Bi hatzeko korritzea aktibatu eta itxi. Horrela touchpadean gora eta bera, urbildu eta urrundu erraz egingo dugu.
Interfaze klasikoa Unityren ordez. ...bertan zaudela Hautatu atalean Ubuntu-ren ordez Ubuntu Clásico eta itxi. Horrek Ubunturen itxura klasikoa lehenesten du.

Gnomeren ezarpenak
Irakasle guztiek profil bera erabili behar badute -eskola20- bere panela blokeatzea komeni da; terminalean:

gconf-editor /apps/panel/global/locked_down 

eta aktibatu locked down. Itxi.

Saioaren blokeoa desaktibatzea. Segurtasunagatik aktibitaterik gabe minutu batzuk pasata saioa blokeatzen da. Hori ekiditeko terminalean:

gconf-editor  /apps/gnome-screensaver/lock enabled

eta desaktibatu lock enabled. Itxi.

Efektu grafikoen ezarpenak
Terminalean:

ccsm

eta konfigurazio aukeretan honako hauek aktibatu: 
Erabilerreztasunetan: negative (Super+M) eta Zoom Desktop (Super+Gurpila)
Efektuetan: Dardara duten leihoak
Leiho kudeaketan: Shift Switcher (Super+Tab)

Desinstalazioak. Arrazoi ezberdinengatik. Zuk ikusi. Terminalean:

sudo apt-get remove --purge shotwell pitivi picasa klavaro avidemux gwibber ubuntuone-client evolution

Softwarearen eguneratzea
Terminalean:

sudo apt-get update

sudo apt-get upgrade

Eskola 2.0 ikasleen ekipoak eta linux

Mezu hau gehien bat EAEko Eskola 2.0 programako institutuetako Premia edo IKT arduradunentzat dago pentsatua.

Orokorrean Eskola 2.0 programaren bidez institutuetara ekarri dituzten Toshiba gorriek softwarrez ongi hornituta daude eta Linuxen badabiltza, baina errazago eta seguruago ibiltzeko eta sarean konfliktoak sor ez daitezen aholku batzuk emango ditut. Aholkuak dira, hau da, aplikatu daitezke denak, batzuk edo bat ere ez. Zure esku.

Aldaketa hauek (bigarrena behintzat) komeni da institutuan bertan egitea ekipoa kablerik gabe ikasleen wifi piztu batetik gertu.

A- Administradore (eskola20) bezala sarturik.

1-  Ekipoaren izena: instalatzaileek klonaren izena aldatu dute baina Windowsen jarritako izen bera jarri dute eta horrek arazoa sor dezake sarean. Aski da letra bat aldatzea numerazioa bere horretan utzita eta nik hasierako SK letrei L bat erantsi diet. Nola egin: administradore bezala logeatu, terminal bat ireki eta agindu hau itsatsi:

sudo gedit /etc/hostname

Agertzen den izenari SK eta gero L erantsi eta gorde. Ondoren:

sudo gedit /etc/hosts

eta bigarren lerroan aldaketa bera egin eta gorde.

2- Wifiaren konexioa: Honezkero paneleko wifiak abisatzen du badaudela hainbat sare atzemateko moduan. Horien artean IKXXXXXX eta IRXXXXXX. Ikasleen ekipoa dela kontuan harturik IKXXXXXX hautatuko dutu eta pasahitza emanda konexioa egingo du. Inportantea: panelean konexioaren ikonoan klik egin eta zabaltzen den menuan Editatu konexioak... klika > Haririk gabekoa > Auto IKXXXXX > Editatu > (pasahitza eman) > azpian agertzen den Erabiltzaile guztientzako erabilgarri aktibatu eta itxi. Hartara ikaslea sartzen denean automatiko konektatuko da konexioa eta bere pasahitza ezagutu beharrik gabe.

3- Sistemaren ezarpenak aldatu: paneleko itzaltzeko botoian klika > Sistemaren ezarpenak >
3.1- Touchpadean bi hatzez. Hardwarea > Sagua eta Touchpad-a fitxan > Bi hatzeko korritzea aktibatu eta itxi. Horrela touchpadean gora eta bera, urbildu eta urrundu erraz egingo dugu.
3.2-  Automatiko logeatzea ikasle moduan: Sistema > Saioa hasteko pantaila > Desblokeatu > Aktiba ezazu Hasi saioa automatikoa eta hautatu ikaslea. Hartara ikasleari ez dio identifikazioa eta pasahitza eskatuko. Beste erabiltzaile batekin sartu behar denean ikaslearen saioa ...
3.3- Interfaze klasikoa Unityren ordez. ...bertan zaudela Hautatu atalean Ubuntu-ren ordez Ubuntu Clásico eta itxi. Horrek Ubunturen itxura klasikoa lehenesten du.

4- Instalazioak.  Lehen esan bezala oinarrizko software guztia daukate ekipoek -marrazketa teknikoa ezik-. Dena den orain da unea faltan duguna instalatzeko. Nik instalatuko dudana jarriko dut; ezin azaldu banan banan zergatik. Norberak ikusiko du zer kendu eta zer jarri. Terminalean:

sudo apt-get  install gthumb fotowall ktouch okular compizconfig-settings-manager fbreader shutter gnome-gmail pykaraoke acetoneiso

LibreCAD ez dago errepositorioetan, beraz, behar baduzu terminalean jarri:

sudo add-apt-repository ppa:librecad-dev/librecad-stable

sudo apt-get install librecad

5- Desinstalazioak. Arrazoi ezberdinengatik. Zuk ikusi. Terminalean:

sudo apt-get remove --purge shotwell pitivi picasa klavaro avidemux gwibber ubuntuone-client evolution

B- Ikaslea bezala sarturik

Behin ezarpen orokorrak jarrita ikaslearen profilean aldaketatxo batzuk egitea komeni da. Horretarako eskola20 erabiltzailearen saioa amaituko dugu eta ikaslearenean sartuko gara.

 1- Panela blokeatu. Ubunturen panela oso konfiguragarria da baina ikasleek ikonoak jarri eta kendu egiten dute eta gero ez dakite nola berreskuratu. Ikaslearen panela blokeatzeko terminalean:

gconf-editor /apps/panel/global/locked_down 

eta aktibatu locked down. Itxi.

2- Saioaren blokeoa desaktibatu. Segurtasunagatik aktibitaterik gabe minutu batzuk pasata saioa blokeatzen da. Hori ekiditeko terminalean:

gconf-editor  /apps/gnome-screensaver/lock enabled

eta desaktibatu lock enabled. Itxi.

3- IKASLEAK sareko karpetari konexioa sortu. Gure institutuan DBHko ikasle guztiek sareko erabiltzaile bera dute eta IKASLEAK karpeta honetan gordetzen dituzte hainbat lan eta, batez ere, hortik hartzen dute irakasleek jarritako materiala (dokumentu, irudiak, bideo, audio eta abar). Ahal den guztietan interneten ordez barruko sarea erabiltzea oinarrizkoa iruditzen zait interneteko konexioa satura ez dadin.

Egiteko: Lekuak > Konektatu zerbitzariarekin eta fitxa horretan:

Zerbitzu mota:  Windows-ek partekatuta.
Zerbitzaria:   Premia zerbitzariaren ip-a.
Partekatzea:   -
Karpeta:  IKASLEAK
Erabiltzaile-izena:  ikaslea
Domeinuaren izena: HXXXXXX.NET   (zure ikastetxearena, maiuskulaz)
Gehitu lastermarka:  bai
Laster-markaren izana:  IKASLEAK
Orain sareko ikaslearen pasahitza (sarekoa, ez eskola 2.0koa) eskatzen du. Emango diogu eta esango diogu gogoratzeko betiko -bestela konektatzen diren aldiro eskatuko die-.  Hori eginda paneleko Lekuak horretan beti agertuko zaie IKASLEAK eta aplikazioetan daudenean bolumen hori agertuko zaie bertatik irekitzeko edo bertara gordetzeko.

4- Efektu grafikoak aktibatu. Masoka bazara eta ikasleak zoriontsu egin nahi baduzu terminalean ccsm egin eta Compizen ezarpenetan aktiba itzazu Negatiboa (testu luzeak irakurtzean fondo beltza eta letra zuria izan dadin), leihoen dardara eta Shift Switcher aplikazio batetik bestera pasatzeko hemen kontatzen den bezala.

Kito.

OHARRAK
Aldez aurretik barkamena eskatu nahi dut aholkuak berandu jartzeagatik eta presaka idatzi izanagatik, guztiz egiaztatu gabe.
Aldaketan egitekotan-eta egingo ditut- zuzenean egingo ditut eta komentarioen bidez aipatuko ditut.
Zalantzaren bat baduzu edo aholkuak aplikatzean arazoren bat baduzu idatzi komentarioetan eta, denbora badaukat, begiratuko dut.

EGUNERATZEA
2012/13 ikasturtean Natty bertsioa konpondu beharrean LTS den -eta beraz bost urteko mantenua duen- 12.04 Precise bertsioa instalatu dugu ikasleen ekipoetan. Instalatutako distribuzioa Ubuntu Precisen oinarrituta dago baina gure beharretara egokituta Remastersys-en bidez (besteak beste Premia zerbitzariaren domeinuan integratua).