CD baten musika erauzi edo ripeatu nahi baduzu ordenagailutik edo erreproduzigailu batetik entzuteko hemen duzu azaldut nola egin Rhythmbox aplikazioaren bidez.
Aplikazioa ireki Soinua eta Bideoa atalean.
Formatu lehenetsia .ogg da. Zure erreproduzigailu portatila soilik mp3 jotzen badu egin Editatu > Hobespenak > Musika eta CD Quality MP3 hautatu. Aukera hori ez balego editatu eta sortu berria; Gtreamer hodian honako hau itsatsi: audio/x-raw-int,rate=44100,channels=2 ! lame name=enc ! id3mux eta formatuan mp3 idatzi. Hobespenetan ere zehazten da zein den musika gordetzeko karpeta (berak ere bertan gordeko du).
CDa sartu.
Ezkerreko zutabean hauta Beste iturriak > Audio diskoa (1).
Menua ikustek goiko barrako hiru puntutxoak sakatu (2).
Edizioan albuna, artista, tituluak... editatuta (edo gabe, gero egin daiteke) sakatu Erauzi eta lanean hasiko da (4).
Bukatzean musika gordetzek karpetara joan eta bertan topatuko duzu albuma jarritako izenarekin (izena jartzen ez badiozu Ezezaguna izendatuko du).
Aurtengoarenak ia egin du eta hurrengo urtean ditugu jarriak begiak. Aurrezki kutxarena gustukoa ez eta zeurea egin nahi baduzu hona 2010 egutegia OpenOffice formatuan. Are gehiago edozein urterako balio dezake OpenOffice Calc aplikazioan egindako fitxategi hau:
Lehen orrian urtea eta itxura zehazteko kontrolaz gain urte osoko egutegia dago.
Beste orrietan, azpiko aldean zenbakiz izendatuak, hilabetez hilabete daude urteko hamabiak.
Forma alda dezakezu, jaiegunak eta oporrak markatu, hitzorduak idatzi, urteak betetzen dituztenen argazkitxoak txertatu... hau da zure erara molda dezakezu. Nahi izanez gero inprima ditzakezu. Gorde txantiloia, izan ere, datozen urteetarako balioko dizu. Fitxategia irekitzeko OpenOffice behar duzu, software libreko bulegorako aplikazio-pakete nagusia. Oraindik ez duzula OpenOffice? Ba, bada garaia. Hemendik edo hemendik jaitsi dezakezu debalde.
Tux Paint umeentzako irudi editorea da. Aukera anitz ditu: tresna ugari, hainbat estanpa (animaliak, barazkiak...), soinuak eta abar.
Software libreko aplikazioa da. Windowsen aplikazioa eta estanpak instalatu behar dira. Linuxen batera instalatzen dira. Ubuntun Aplikazioak > Software-Biltegia eta bilaketa leihoan tux paint idatzi.
Edo terminalean:
sudo apt install tuxpaint
Instalatu ondoren Aplikazioen Hezkuntza atalean agertuko da.
Hainbat parametro konfigura daiteke: lehioaren tamaina, soinua, inprimatzeko aukera... Windowsen Tux Paint aplikazioaren karpetan badago programa bat ezarpenak definitzeko.
Linuxen ezarpen aukerak ikusteko terminalean idatzi:
man tuxpaint
eta berauek aldatzeko
sudo gedit /etc/tuxpaint/tuxpaint.conf
Esate baterako aplikazioa maximizatu ezin daitekeen leiho batean agertzen da. Pantaila osoan ikusteko konfigurazio fitxategian # ikurra (komentatzeko ikurra) kenduko diogu eta fullscreen=yes aurreko zuriuneak.
Kontuan izan aplikazioak pantaila osoa hartzen duenean programatik irteteko ESC tekla sakatu behar dela.
Bestetik aplikazioa defektuz 800x600 pixelen bereizmenean ikusten da. Zure ordenagailuaren bereizmenean ikusi nahi baduzu kendu native= yes aurreko traola.
Aldaketak egin ondoren gorde eta hurrengo abiatzean aplikatuko dira.
Ezarpenak aldatzeko beste modu bat tuxpaint-config programa instalatzea da. Linuxen instalatzeko terminalean: sudo apt install tuxpaint-config
Eta ondoren administrazio eskubidez ireki: sudo tuxpain-config
beheko ezkerreko izkinan 'uneko erabiltzaile'ren ordez 'erabiltzaile guztiak' aukeratu eta interfaze grafikoan aldaketak zehaztu.
DVD bat erreproduzitzeko lehenik eta behin VLC media player instalatuko dugu. Horretarako Aplikazioak > Ubuntu Software-Biltegira joan eta bilaketa leihona VLC idatziko dugu; topatzen duenean instalatuko dugu. Ondoren, Aplikazioak > Soinua eta Bideoa atalean VLC media player exekutatuko dugu. Menuko Media atalean Open Disc egin eta Play jo eta kitto.
Nola? VLC aplikazioak ezin duela erreproduzitu? Orduan baliteke DVD horrek ibiltzeko .exe fitxategi bat izatea, alegia Windowsen aplikazio bat. Saia zaitez horrela:
Wine instalatu. Wine Windowsen aplikazioak Linuxekin bateragarriak egiten dituen programa da. Instalatzeko Aplikazioak > Ubuntu Software-biltegia > Bilatu Wine eta instalatu eta terminaletik: sudo apt-get install wine
Ondoren diskora joko dugu Lekuak > DVD edo CD-ROMaren izena klikatu eta fitxategi exekutagarria klikatu, zuzenean exekutatuko da edo, hala badagokio, instalatuko da.
Mikrofonoarekin grabazio bat egiten saiatu naiz eta ez zuen ibiltzen. Paneleko soinuaren ikurran eskuin klik egin soinuaren hobespenak eta itxuraz dena ondo zegoen. Bilatzailean "soinurik ez du grabatzen" eta "audiorik ez du grabatzen" jarrita soluzioa topatu dut.
Behin instalatuta aplikazioen Soinua eta Bideoa atalean agertzen da. Exekutatu eta nahastailean aktibatu dut mutututa zegoen Mic grabazioa. Azpiko irudian agertzen da nola konfiguratu dudan mikrofonotik grabatzeko.
Hemendik aurrera prest grabazioak egiteko soinu-grabatzailea, Audacity eta pantailaren bideo-atzipenak egiten dituen RecordMyDesktop aplikazioarekin.
Oso egoera tipikoa da ordenagailu berean Windows eta Linuxa eduki eta Linuxetik gauzak Windowsen partizio batean (NTFS) gorde nahi izatea. Horretarako partizio hori muntatu behar da (autentifikazioa eskatzen du). Nahi baduzu partizio hori Linuxa abiatzean automatikoki muntatzea honela egin dezakezu:
ntfs-3g eta bere dependentziak instalatu: sudo apt-get install ntfs-3g fuse-utils ntfs-config
delako partizioa desmuntatu montatuta balego (eskuin klik...).
hona jo: Sistema > Administrazioa > NTFS konfiguration tool.
hauta ezazu automatikoki muntatu nahi duzun partizioa.
aktiba ezazu kanpoko gailuen idazketa aukera (barruko gailuena mantendu aktibatuta).
Hemendik aurrera abiatzean automatikoki muntatuko da. Bi ohar:
ezingo da grafikoki desmuntatu. Desmuntatu beharko bazenu $ sudo umount /dev/sdxy(non x diskoaren letra da eta y partizio zenbakia).
Muntatzen den partizioaren ikonoa mahaigainean azaltzen da. Ez baduzu nahi agertzea Ubuntu Tweak instalatu eta Desktop atalean Show mounted volumes in desktop aukera desaktiba ezazu.
Mezu hau EAEko ikaste publikoentzako balio du eta Ubuntu 8.10 bertsioan egina (Premia Eusko Jaurlaritzako ikastetxe publikoen sistema informatikoa da).
IP flotantea duten ekipoak arazorik gabe konektatzen dira internetera baina IP finkoa dutenekin fitxategi pare bat editatu behar dira.
Terminala abiatu eta supererabiltzale moduan sartu: $ sudo su
Ondoren interfaces izeneko fitxategia editatuko dugu: # gedit /etc/network/interfaces
eta horrela utziko dugu:
non lehenengo helbidea eskolako zerbitzariarena izan behar du eta bigarrenean jar dezakegu euskaltelen DNSa 212.55.8.132
gorde eta berrabiarazi ekipoa.
Bada beste modu grafikoagoa:
Lehenik eta behin ikusiko dugu zein diren zure ekipoaren uneko IPa, maskara,
Horretarako goiko panelean klikatu konexioan eta menuan hautatu Konexioaren informazioa.
Mantendu leiho hau irekita zeren eta bere informazioa erabiliko dugu konexio berriaren datuak hartzeko.
Goiko panelean klikatu konexioaren ikonoa eta aukeratu Editatu konexioak:
Kable bidezko konexioa edo wifi bidezkoa aukeratu eta klika Editatu, ondoren IPv4 ezarpenak izeneko fitxan idatziko dugu konexioaren izena eta DHCP edo automatikoaren ordez eskuz gehituko dugu konexioa. IPa jarri une honetan DHCPek emandakoa (ikusi konexioaren informazioa), maskara, ateko bidea eta DNS zerbitzaria ere oraingo datu berak jarriko ditugu. Onartu, eta honez gero IP finkoa duzu.
Aurreko egoerara, IP flotatzailera alegia, bueltatu nahi baduzu berriz editatu eta eskuz ordez automatikoa aukeratu.
Testu luzeen tratamenduan, batez ere txosten, tutorial edo saiakera modukoetan tresna garrantzitsua da indize alfabetikoa. Indize hau idazlanaren bukaeran jartzen ohi da eta gaiaren termino nagusien zerrenda alfabetikoa da; bertan termino bakoitza zein orrialdetan agertzen den ageri da.
OpenOfficeren testu prozesadorean indize alfabetiko bat egiteko lehenik eta behin indizean agertzea nahi dugun terminoei sarrera eman behar diegu. Horretarako terminoaren lema -deklinatu gabeko forma- hautatu eta Txertatu > Indizeak eta taulak > Sarrera egingo dugu. Terminoa agertzen den orri guztiak zerrenda daitezen antzeko testu guztiei aplikatzea komeni da, eta hasierako letra maiuskulaz edo minuskulaz dagoen bereizi gabe.
Termino guztiei sarrera eman ondoren, testuaren bukaeran, indizea txertatuko dugu: Txertatu > Indize eta taulak > Indize eta taulak... > Mota: indize alfabetikoa hautatu eta, terminoak agertzen diren orri guztiak ikusteko "konbinatu sarrera berak p edo pp-rekin" aukera desmarkatu behar dugu.
Oddcast enpresak Text to Speech aplikazioaren demo bat eskuragai jarri du. Bertan zenbait pertsonai edo avatar-ak hogei bat hizkuntzatan, eta hainbat dialektotan, leiho batean idazten ditugun testuak eta zenbakiak irakurtzen dituzte. Hizkuntzak ahoskatzen ikasteko laguntza baliotsua, dudarik gabe. Etxeko txikiak zenbakiak irakurtzen ikasteko ere oso erabilgarria da. Bai eta barre batzuk egin ohartzean Arantxa pertsonaiak nola segitzen duen sagua begiekin.
Web honetan hezkuntza alorreko beste aplikazio eta web zerbitzu-batzuk azter ditzakezu .
Dokumentu batean irudi bat jarri nahi badugu bi aukera nagusi ditugu:
irudia gorde -gordeta ez balego- , Editatu > Txertatu > Fitxategitik eta arakatzailearekin hautatu, edo
irudia kopiatu eta dokumentuan itsatsi.
Bigarren aukera, sarri, azkarragoa eta errazagoa bada ere lehenengoa seguruagoa da eta pisu gutxiago eransten dio dokumentuari. Sarean bilatuta ez dut apenas informaziorik ikusi gaiari buruz baina badirudi arinago izatearen arrazoia dela, txertatuz gero, irudiaren bereizmena 72dpi-ra murrizten dela. Esperimentu txikia egin dut: 588,4KBko irudi bat jarri dut testu prozesadorearen orri zuri batean itsatsia eta txertatua; itsastean dokumentuaren pisua askoz handiagoa da (1,9MB) txertatzean baino (630,8KB). Kalitatea, itxuraz bederen, berdintsua da. Kontuan izateko, batez ere, irudi asko duten testu, aurkezpen eta abarretan.
Ohiko eragiketa bat da kalkulu-orritik zenbait datu kopiatzea testu batean taula moduan itsasteko. Bada, OpenOfficen itsatsi arrunta edo Ctrl+V egiten badugu ez da itsasten taula moduan metadatu moduan baizik, hau da kalkulu orri zati bezala, editatzeko aukerarik gabe. Taula bezala itsasteko egin behar dugu: Edizioa > Itsatsi berezia eta agertzen zaizkigun aukeren artean bi hauetako bat hautatu:
DDE esteka: aukera hau erabiliko dugu baldin eta nahi badugu testu prozesadoreko taula berritzea jatorrizko kalkulu-orria aldatzen denean. Testua irekitzean galdetzen digu ia esteka eguneratu nahi dugun.
Formatudun testua (RTF) aukera erabiliko dugu eguneratzerik interesatzen ez zaigunean.
PhotoFilmStrip doako aplikazio berriaren bidez argazkien segida batez bideo bat sor dezakegu. Argazkiak kargatu, behar izanez gero biratu, ordenatu, zenbat segundo iraun behar duten zehaztu, azpititulua jarri eta, batez ere, Ken Burns efektua aplikatu, alegia zoom aurrera, atzera edo alde batetik besterako ekorketa aplika dezakegu. Bukatzeko audioa erantsi eta bideoa sortu.
Aplikazioa Linux zein Windowsen gainean dabil.
Informazio gehiagophotofilmstrip.org orrian.
Ubuntun instalatzeko Software-zentroan bilatu edo terminalean idatzi:
Ikasturte hasiera honetan beste urrats txiki bat eman dugu Linuxen eskutik institutuan, Ubuntu Server instalatu dugu ekipo batean zerbitzari lanak egin ditzan. Eman diogun lehenengo lanak FTP zerbitzua (intraneten dokumentuak eskegitzeko) eta MRBS (Meeting Room Booking System) institutuko hainbat baliabide (gelak, orga-multimediak...) erreserbatzeko eta euren erabilera erregistratzeko web-aplikazioa. Horretarako zerbitzarian LAMP zerbitzua (Linux Apache Mysql Php) martxan jarri, programa bere webgunetik jaitsi eta programaren argibideekin eta "kaguen" batzuk botata lortu dugu abiatzea. Orain arte Windowsen gainean ibili dugu eta ezin hobeto dabil Linuxean.
Programaren instalazio-argibideak gure komentarioekin batera hemen.
Hona bere itxura: Ezkerreko zerrendan baliabide multzoak ageri dira eta taulan erreserbak.
Jommlaren instalazio tutorial honen lehenengo bi urratsak lagungarriak izan daitezke.
Demagun aurkezpen batean irudi batek diapositiba osoa hartu behar duela eta haren gainean geziak, testua edo holakorik jarri behar dugula; oso tipikoa, esate baterako mapekin edo arte lanekin. Txertatu>Irudia>Fitxategitik egingo bagenu arazoak izango genituzke gainerako objektuak hautatzeko. Horregatik erosoagoa da irudi hori atzeko plano bezala jartzea.
Nola egiten da?
Kokatu diapositiba zurian.
Egin eskuineko klik edozein tokitan eta laster-menua agertuko da.
Hautatu Diapositiba>Ezarri diapositibaren atzeko planoko irudia.
Arakatzailean irudia hautatu
Galdetuko dizu irudi hori diapositiba horretako atzeko planoa izango den edo diapositiba guztietakoa. Jeneralean horretakoa izango da.
OpenOffice Drawing aplikazioan antzeko efektua lortzeko, alegia irudi baten gainean eskema, testuak... ipintzean irudi bera ez hautatzeko honela egin daiteke: fitxategi berri bat irekitzen dugunen geruza aktiboa Diseinua izenekoa da, lan eremuaren ezker beheko aldean agertzen da erreferentzia.
Txertatu lan-eremuan irudia(k)(mapa, argazkia...) eta Diseinu erreferentzian eskuin klik egin eta Aldatu geruza > Blokeatuta aktibatu, hartara geruza horretako elementuak ezin dira hautatu eta editatu, eta ezin dira elementu gehiago sartu.
Diseinu erreferentzian berriz ere eskuin klik egin eta oraingoan Txertatu geruza. Geruza berriari nahi duzun izena jarri eta bertan txertatuko dugu laukizuzenak, geziak, testuak eta abar era erosoago batean.
Aukera bat da geruza batzuk sortzea eta, geruzak ezkutatu eta agerraraz daitekeenez, atzeko mapa edo irudi bakarraren gainean bilakaera baten faseak hainbat geruzatan ikus daitezke.
Iraila: ikasturte berria, entziklopedia eta bildumen garaia, ekipoei softwarea zaharberritzeko sasoia, software libreari lekua egiteko tenorea, aplikazio euskaldunak instalatzeko aroa da. Eginkizun horretan laguntzeko asmoz software katalogo txiki* hau prestatu dut.
Windowsen gaineko aplikazioak dira gehienak, batzuk Linuxerako eta baten bat Macintosherako.
Batzuk instalatzeko aplikazioak dira, besteak on cloud motakoak, hau da instalatu gabe internetetik ibiltzekoak (konexioa ezinbestekoa dute eta motelagoak dira baina elkarlanerako eta noiz behinkako erabilpenerako oso aproposak dira eta sistema guztietan ibiltzen dira).
Aspaldi honetan aplikazio serioez aritu naiz eta gaur bitxikeri goxo ttiki bat ekarri nahi dut. Web honetara lagun baten arpegia igo, ereduetako bat hautatu eta istant batean bueltatuko dizu aurpegia editatua. Errez eta azkar. Hasi abudo lagun baten aurpegia bilatzen, edo XnView bezalako editore baten bidez argazki batetik ebaki, gorde eta ... PhotoFunia
Eskolan Word-zaleei erronka egiten diet ia zer dezake Word-ek Writer-ek ezin dezakeena eta aitortu behar dut orrialdeen orientazioaren istorio honekin arantza bat, bakarra, baneukala ondo sartua.
Baina foroetan begira eta begira ikasi dut nola egiten den. Dokumentu berean orientazio ezberdineko orriak badaude honela jokatu behar dugu: demagun lehen orria bertikala dela eta, eskema edo irudi berezi bat jarri nahi dugulako, bigarrena horizontala nahi dugula, bada lehen orriaren bukaeran egingo dugu Txertatu > Eskuzko jauzia eta, irudian ikusten den bezala, Estiloleihoan zerrenda korrituko dugu Horizontala agertu arte, hautatu eta kito.
Demagun 3. orria berriz ere bertikala dela, bada prozedura bera segituko dugu baina Horizontala hautatu beharrean Lehenetsia hautatuko dugu.
Ordenagailua pixtearekin batera Firefox abiatzen dut eta egia izateko Windowsen geroz eta denbora gehiago behar du horretarako. Horrekin kezkatuta interneten begiratu dut eta pilula koktel batez dezente arintzen da abiatzea:
pilula. Vacuum Places Improved Firefox erabiltzen dituen datu-baseak trinkotzen dituen gehigarria instalatu. Ondoren konfigura dezakegu trinkotzea automatikoki egiteko Firefox hainbat bider abiarazi ondoren eta ezkuta dezakegu egoera barrako ikono abiarazlea.
pilula. CCleaner: Firefox erabiltzen dituen zenbait karpeta fitxategi tenporalez betetzen joaten dira eta ondorioz abiatzea moteltzen da. Programa honek sistemaren fitxategi tenporalak garbitzen ditu, URL eta deskarga historiala, eta Firefox ez ezik sistema osoak eskertzen du. Jaisteko.
pilula. Firefox Preloader. Aplikazio txiki honek kargatzen ditu Firefoxen atal batzuk sistema abiatzean eta Firefox klikatzean falta dena bakarrik kargatzen da. Jaisteko.
Hiruen konbinazioa benetan eraginkorra da 18 segundutik 3ra murriztu dit abiatzea (zuzenketa: 3.5.1 instalatuta ez da segundu batera ere iristen). Dena den kontuan izan lehenengo biak tarteka (urtean laupabostean) exekutatu behar direla zeren datu baseak hondatzen dira eta tenporalak poliki poliki metatzen joaten dira.
Aita, aita, bihar irrasaioa egingo du eskolan, goizeko 9etan, dialeko FM XXX frekuentzian. Entzungo al duzu? Grabatuko al didazu? Seme-alabak duzuenoi, ez al zaizue inoiz gertatu?
Eskola-institutuetan irratigintza oso tresna eraginkorra suertatzen da. Atal asko lantzen baitu: elkarlana, planifikazioa, dokumentazioa, ahozko komunikazioa, eskola-etxea lotura. Baina ikastetxe askok digitalizazioaren urratsa oraindik ez dute eman. Agian, oraingoan.
Irratiaren digitalizazioa.
Nola digitalizatu irratia? Errez. Ordenagailu bati mikrofono bat lotu, audio-grabaziorako gaur aurkezten dudan aplikazioarekin, edo antzeko batekin, audio fitxategia sortu eta podcast baten bidez edo blog arrunt baten bidez internetera igo.
Zertarako digitalizazioa? Besteak beste: guraso, lagun eta irritiegileek nahi duten tokian eta unean nahi haina aldiz entzun ahal izateko (adibidez mp3n kargatuko autobusean entzuteko), ikasleek gaitasun digitalak gara ditzaten eta, azkenik, gastuak eta trastuak gutxitzeko.
Pod Producer edo Audacity Audio produkzioan ez al da Audacitynagusi? Zer dela eta beste bat? Zalantzarik ez dago audio produkzioan, software libre eta doakoan Audacity editorea jaun eta jabe dela, batez ere tresna asko eta onak dituelako eta gainera euskaraz dagoelako. Baina soinu editorearekin lan egiteko modua zuzeneko irratigintzatik urrun xamar geratzen da, izan ere editorean audiok eskuratu eta grabatu ondoren kokatu, doitu, efektuekin jantzi, bolumenak zuzendu... kalitatearen aldetik produktu hobea izan daiteke baina freskotasuna eta metodu aldetik...
PodProducer, ordea, ez da editorea, beraz, grabatutakoa hor geratzen da, zuzenketarako aukerarik gabe (artaziak salbu). Horrek ere bere alde ona du ordea. Prestatu, egin eta kitto, hasi eta buka Benito. Ediziorik ez izateak, irrasaioa ondo planifikaztzea eskatzen du: entzungo den musika, aurretik egindako elkarrizketak, soinu efektuak eta abar aurrez kargatu behar dira; albisteak, txisteak eta zuzenean irakurri-grabatu beharreko bestelako dokumentazioa prestatu eta antolatu behar da. Gainearakoa: bapatekotasuna, lotsagabezia eta freskura.
Funtzionamendua Hemendik jaitsi (Windowserako bakarrik), instalatu (gazteleraz baino hobe ingelesez) eta eskuliburu txikia inprimatuta froga batzuk egin (aplikazioa erraza da baina trebetasunaz erabili behar da eta, horretarako, praktikatu behar da).
Antzeko programa bat dago freewarean, WildVoice Studio. Honek du abantaila audio-klipak dituela (barreak, txaloak...) baina nik nahiago dut halakoak Soungle.com orrian bilatu (ingeleseko hitzarekin), karpeta batean gorde, behar direnean aurretik beheko zerrendan kokatu eta unea iristen denean klikatu. Hona euskaltubera igo eta enbotatze-kodea kopiatu eta blogean kapsulatua. Hiru txerrikumeak, 6 urteko Endikak egina: atzeko musika goiko zerrendan eta audio-klipak (otsoa, txerriak, putza, erorketak, garrasia) beheko zerrendan .
Software libreko VLCmusika eta bideo erreproduzigailuak, azken hilabeteetan berrikuntza ugari ekarri dizkigunak, 1.0.0. bertsioa atera berri du eta nobedadeen artean hiru nabarmenduko ditut:
erreprodukzio abiaduraren kontrola (Playback atalean)
fotogramaka aurrera eta atzera egiteko aukera (Playback atalean)
kontrolak pertsonalizatzeko aukera (View > Customice interfaze)
eta hiruen konbinazioaz ohiko kontrolen ordez bideo erreprodukziorako nire ustez egokiagoak diren beste hauek jarri ditut:
Fotograma atzipenak (Snapshot) irudiak biltzeko lehentasunezko karpetan gordentzen du atzipena png formatuarekin.
Ubuntun hasberriak garenok zenbait aplikazioen falta somatzen dugu (nonbait Windows-dependentzia dugu). Horien artean Google Talk dago, txata, mezularitza eta ordenagailuen arteko ahots komunikazioa eskaintzen duen zerbitzua.
Orain, Mozilla Prism teknologiari esker, web-aplikazioak (WebApp) edozein sistema eragilearen mahaigainean jar daitezke.
Ubuntun grafikoki instalatzeko (parkatu linuxeroak baina msdos ere ahaztu egin zait) hauek dira urratsak: Sistema > administrazioa > Synaptic (pasahitza) > Aldatu > Bilatu > Google idatzi eta zerrendatik prism-google-talk hautatu eta aplikatu egin eta, bukatzean, aplikazioen Internet atalean agertuko da.
Bilaketa-motoreak Firefox dituen tresna garrantzitsuenetakoa eta ezezagunetakoena da. Nabigadorean jende gehienak abiatze edo etxeko orri moduan Google bilatzailea du eta bertatik egiten ditu bilaketak baina bilaketa-motoreak, nire ustez, erabilgarriagoak dira. Baina, zer dira bilaketa motoreak? Nabigadorearen tresna-barraren eskuin aldeko lehiatila hauda:
Zer abantailak ditu betiko Google orriarekiko?
Googlez gain beste bilatzaileak instala dezakegu, hala nola Wikipedia, Yahoo, Elebila...
Bertako bilaketa adimentsua da, alegia guk idatzi ahala berak bilatzen ari garenaz proposamenak egiten dizkigu eta, asmatuz gero, idazteari utzi eta proposamena klikatuko dugu. Hau bereziki interesgarria da bilatzen dugun izena edo terminoa, ingelesezkoa delako-edo nola idazten den ondo ez badakigu.
Bilaketa-motoreen lehiatila erabiltzen badugu abiatze orrian beste orri bat jar dezakegu, edo orri-multzo bat (ikusi Fast Dial gehigarria).
Nola instalatu gure gogoko bilaketa-motoreak?
Firefox lehenetsitako motore batzuk ditu eta, horietaz gain, gure gogoko beste batzuk instala eta gogokoak ez ditugunak ken ditzakegu. Motoreak instalatzeko erarik errazena instalatu nahi dugun bilatzailearen orrira joan eta motoreen zerrendako azpiko aldean bilatzaile hau gehitzeko aukera agertuko da (irudian Elebila). Onartu ondoren gehitutako motorea zerrendan zein postuan nahi dugun erabaki dezakegu elementua gora eramaten.
Ayuntamiento de San Sebastianek Google-i emandako datuekin hiritarrok, eraikin itxurosoenak hiru dimentsiotan ikusteaz gain, era erraz batean kontsulta ditzakegu hiriari buruzko urbanismo-plano mordo bat, hala nola energia, garraio eta komunikazio azpiegiturak, ur eta saneamendukoak eta lurraren kalifikazioak auzoka zehaztasun handi xamarrarekin.
Informazioa ikusi ahal izateko Google Earth instalatuta eduki behar da; informazio fitxategi bat internetetik deskargatu eta GE-ekin ireki, alboko barra aktibatuta (sidebar) tokien (places) informazioan Donostia-San Sebastian zabaldu eta azpiko menuan ikusi nahi dugun informazioa hautatuko dugu.
Eredugarria Etxezarretaren udal administrazioak erdaldunekin egin duen ahalegin informatiboa (datuen zesioaz eta eguneratzeaz zehaztasunetan sartu gabe). Ia euskaldunekin beste horrenbeste noiz egiten duten.
Azpiko irudian Antigua auzoko kalifikazio urbanistikoa.
Nabigatzaile batean fitxa izendatzen duen irtengunean favicon edo ikono txikia eta orri-izena jartzeko urratsak:
Lehenik eta behin ikonoa prestatuko dugu Gimpekin edo beste editorerekin. 32x32 pixeleko tamaina izan behar du eta .ico formatua. Gordeko dugu favicon.ico izenarekin.
Ondoren ikonoa web-orriaren kokalekuaren errora igoko dugu Filezilla edo bestelako FTPrekin.
Web-orriak editatuko ditugu eta head sekzioan, alegia artean, meta-datuen azpian, lerro hauek kokatuko ditugu:
Impress batean audioak -musika, ahozko grabazioak...- txertatzeko eskuin menuko Diapositiba-trantsizioa ataletik egingo dugu.
Delako audioa diapositiba zehatz batean entzun behar bada eta berau aldatzean audioa isildu behar bada horrela egingo dugu:
Kokatu audioa hasi behar duen diapositiba horretan eta eskuin aldeko Diapositiba-trantsizioa atalean Soinua > Beste soinu bat > arakatzailean fitxategia hautatu (wav, mp3, ogg...) eta ez aktibatu azpiko Jarraitu hurrengoan.
Aitzitik, audio hori hurrengo diapositibetan ere entzutea nahi baduzu (fondoko musika, hitzaldia...) orduan aktiba ezazu Jarraitu hurrengoan atzeko diapositibetan. Diapositiba tarte batean entzutea nahi baduzu, tarteko azken diapositibaren trantsizioan "gelditu aurreko soinua" hauta ezazu.
Aurkezpena eta audioa komeni du karpeta berean egotea eta aurkezpena eraman behar badugu, esate baterako USB memoria batera, karpeta eramango dugu audioa ez baita txertatzen aurkezpenean, estekatu egiten da. Postaz bidaltzeko aipatutako karpeta konprimitu eta erantsiko diogu mezuari.
Badakit web-orri askok publizitatetik bizi direla baina niri gogaitzen nau, nabigazioa moteltzen du eta txikiak nahi ez dituzten orrietara eramaten ditu. Firefoxek pop-up leihoak blokeatzen ditu baina horrek publizitate guztia ez du kentzen. Gainerakoa, alegia bannerrak, Google AdSense eta abar blokeatzeko tresna interesgarria da Adblock Plus gehigarria.
Abiatzen den aurreneko aldian iragazki-paketeak instalatzea eskaintzen digu. Nik Frantziakoa instalatu dut, hurbiltasunagatik. Horrek publizitate gehiena filtratuko du baina pasatzen dena eskuz filtratuko dugu publizitate-irudian eskuin klik egin eta iragazki multzora erantsiz.
Adblock-en ikonoa tresna barran agertzen da baina aukeretan kendu edo egoera barrara eraman dezakegu.
Aldea ikusteko hona Childtopia, umeentzako jolasak politak euskaraz eskaintzen duen orria publizitatearekin ... eta gabe. Beste gehigarri interesgarriak ikusi nahi baduzu klikatu bertan.
Gipuzkoako Tagzania Services enpresak geokokapen zerbitzua eskaintzen du. Honi esker toki, eremu edo ibilbidearen berri eman ahal izango dugu postaz, blogaz edo bestelako web orriren bitartez.
Erabili ahal izateko tagzania.com orrian sartu eta, aurreneko aldia bada, erregistratuko gara. Ondoren, lokalizatu beharreko elementua hautatuko dugu:Delako elementua mapan kokatu eta honi buruzko informazio gehigarria jarriko dugu: izena, etiketak, deskripzio laburra, web-orria. Gorde eta prest egongo da ikusi, bidali edo web batean kapsulatzeko.
Hona adibide bat. Kasu honetan Antigua-Luberri BHIko eremua:
Azkenean Googlekoek onartu dute Gmail euskaraz erabili ahal izatea.
Interfazea euskaraz ikusteko egin behar dena:
Gure kontuan sartu
Ezarpenak aldatu horretarako goiko partean, gure kontuaren eskuinaldean agertzen den Configuración edo Settings atalean klikatu eta "Idioma de visualización de Gmail" atalean Euskara hautatu, beheraino korritu eta "Guardar cambios" botoia sakatu.
Eta orain area: euskaraz jarriz gero Docs eta Egutegia loturak galtzen dira.
Ea laster euskarazko interfazea aktibatzen duten eta loturak berreskuratzen ditugun.
Dagoeneko jaisteko prest dago OpenOffice.org 3.1 bertsio berria euskalgnu.org web orritik. Windows, Linux eta Solaris sistemetarako (laster MacOs).
Instalatzeko jaitsitako fitxategian klikatu eta deskonprimituko da. Ondoren instala zure sisteman ohikoa den eran instalazio abiatu eta morroiak lagunduko dizu erraz instalazioa burutzen. Gogoan izan Xuxen IV zuzentzaile ortografikoaren gehigarria hemendik jaitsi dezakezula (aurreko bertsioan instalatuta ez bazenuen). Jaitsi ondoren klikatu eta bera bakarrik instalatuko da.
Bertsioaren zenbait berrikuntza:
Aplikazio guztietan:
Anti-aliasing sistemaren bidez grafikoen ertzak leunagoak ikusten dira.
Grafikoak mugitzeko klikatu eta errestan eramatean aurreikuspen bat erakusten du.
Hautapenak argiagoak: gardenak direnez jatorrizko koloreak hobeto antzematen dira.
Kalkulu orrian:
Hobekuntzak datuen adierazpen grafikoetan. Batez ere balio negatiboetan.
Orain arte ingelesez, gazteleraz eta katalaneraz zegoen online aplikazioa dagoeneko euskaraz dugu. Instalaziorik gabe, web orri batetik (http://www.artypist.com/) ikas dezakegu mekanografia. Erregistratu behar da eta, horri ezker, programak gogoratzen du zein mailatan ari garen.
Interfazea euskaraz ikusteko klikatu ikurriñan.
eta, ekin lanari!
Irakasleok posible dugu irakasteko offline aplikazio bat erabili eskolan, Type Faster esate baterako, ARTypist gomendatu etxean edo praktikatzeko, eta Addictive Typinf Drills ebaluatzeko. Eskerrik asko Jose Luis.
